W naszym kalendarzu występuje przy 8 roślinach — objawy, profilaktyka i terminy różnią się między nimi, więc opisujemy je roślina po roślinie. Przy 3 z nich liczymy z prognozy pogody, kiedy warunki sprzyjają infekcji, i ostrzegamy z wyprzedzeniem — w planie Pro.
Objawy. Na korzeniach, zwykle w miejscu mechanicznego uszkodzenia, powstają początkowo niewielkie, jasne guzy, z czasem powiększające się do kilku centymetrów średnicy; na starszych guzach kora jest brązowa i silnie popękana. Podobne guzy powstają na pędach w miejscach zranienia. Rośliny mają osłabiony wzrost i słabiej kwitną.
Profilaktyka
Unikać ranienia pędów i korzeni podczas sadzenia i prac pielęgnacyjnych — to jedyna droga wejścia bakterii
Sadzonki z guzami eliminować i palić, pojedyncze pędy z guzami wycinać i palić
Świeżo przygotowane podłoże do sadzenia
Bakteria przeżywa w podłożu w formie saprotroficznej i zimuje w podłożu lub na chorych roślinach
Spadek wilgotności powietrza ogranicza rozwój patogena
tumorogenne Agrobacterium i Rhizobium (dawniej Agrobacterium tumefaciens)
ostrzeżenie z prognozy pogody
Objawy. Na korzeniach głównych i bocznych oraz na szyjce korzeniowej powstają guzowate narośla różnej wielkości — owalne, gładkie albo o strukturze kalafiora, początkowo jasnobrunatne, z wiekiem coraz ciemniejsze, aż zaczynają butwieć. Drzewa z silnie porażonym systemem korzeniowym słabo rosną, a w skrajnych przypadkach zamierają.
Profilaktyka
Kontrola drzewek przy zakupie — odrzucić wszystkie z naroślami na szyjce korzeniowej i korzeniach głównych
Unikanie ranienia korzeni przy sadzeniu i pielęgnacji
Zwalczanie szkodników glebowych, które uszkadzają korzenie
Objawy. Na korzeniach i u nasady pędów narośle: najpierw niewielkie i białawe, potem brązowiejące i brunatne, nieraz kilkanaście na jednej roślinie. Wycięcie korzeni z guzami nie usuwa choroby — po kilku miesiącach pojawiają się nowe.
Profilaktyka
Oględziny korzeni i szyjki korzeniowej przy zakupie
Rośliny z naroślami nie sadzić; bakteria żyje w glebie i przenosi się z sadzonkami
Bakteria wnika przez rany — liczy się cięcie w suchy dzień i czyste narzędzia.
Objawy. Na korzeniach i przy szyjce korzeniowej narośla (guzy) o nieregularnym kształcie, początkowo jasne i miękkie, z czasem twardniejące i ciemniejące. Roślina rośnie słabiej, gorzej pobiera wodę i składniki. Objaw widać dopiero po odkopaniu podstawy krzewu albo przy wyjmowaniu rośliny z pojemnika w sklepie.
Profilaktyka
Metodyka podaje w tabeli patogenów glebowych, że bakteria poraża wiele gatunków roślin, w tym Z RODZINY RÓŻOWATYCH — irga została tu przypisana na podstawie przynależności rodzinowej, a nie z nazwy
Kupować wyłącznie zdrowy materiał: przed zakupem wyjąć roślinę z pojemnika i obejrzeć korzenie oraz szyjkę korzeniową
Unikać ran przy sadzeniu i pielęgnacji gleby wokół krzewu — bakteria wnika przez zranienia
Rośliny z guzami usuwać i niszczyć; nie sadzić w to samo miejsce bez wymiany gleby
Bakteria wnika przez rany — liczy się cięcie w suchy dzień i czyste narzędzia.
Objawy. Na korzeniach pojawiają się początkowo niewielkie, białawe, potem brązowiejące i brunatniejące guzy, często do kilkunastu sztuk na roślinie; mogą wystąpić również u nasady pędu i wtedy widać je bez wykopywania rośliny. Porażona roślina słabnie i odstaje wzrostem od sąsiadów w rzędzie. Wycięcie części korzeni z guzami nie eliminuje choroby — po kilku miesiącach pojawiają się nowe narośla.
Profilaktyka
Zakup zdrowych roślin w autoryzowanych punktach; bakteria bywa wnoszona na siewkach lub podkładkach
Oglądanie korzeni i szyjki korzeniowej przed posadzeniem
Usuwanie i niszczenie całych porażonych roślin razem z bryłą korzeniową, wymiana ziemi w dołku przed dosadzeniem — bakteria bytuje w glebie
Unikanie ranienia szyjki korzeniowej i korzeni przy odchwaszczaniu i kopaniu w pasie pod żywopłotem
Bakteria wnika przez rany — liczy się cięcie w suchy dzień i czyste narzędzia.
W kalendarzu rośliny
Przy zakupie na żywopłot liczy się korzeń, nie wysokość rośliny— Żywopłot kupuje się w kilkudziesięciu sztukach naraz, więc jedna zła partia to zła cała ściana na kilkanaście lat. PZD: system korzeniowy krzewów musi być zdrowy i rozbudowany, a korzenie nie mogą być przesuszone — to podstawowy warunek przyjęcia się i dalszego wzrostu. Metodyka IO dokłada wątek fitosanitarny i zaczyna higienę ogrodu właśnie od zakupu, bo najtaniej pozbywa się choroby wtedy, kiedy się jej jeszcze nie kupiło: larwy opuchlaków przyjeżdżają w podłożu pojemnika, czerwce na korze, a bakteria guzowatości korzeni bywa wnoszona na siewkach i podkładkach.
Guzy na korzeniach i u nasady pędów — guzowatość korzeni
Objawy. Na szyjce korzeniowej i korzeniach powstają nieregularne, drewniejące narośla. Drzewo słabo rośnie.
Profilaktyka
Kontrola sadzonek przy zakupie — narośla widać na korzeniach
Unikanie uszkodzeń szyjki korzeniowej przy sadzeniu i pielęgnacji
Nie sadzić w miejscu po drzewie z objawami
Opisy pochodzą z kalendarzy roślin wypisanych z metodyk ochrony roślin i poradników
sygnalizatora; ich wydawców wymienia wykaz źródeł.
Więcej haseł: choroby · szkodniki ·
rośliny.