Pleśń śniegowa

Microdochium nivale choroba

W naszym kalendarzu występuje przy 2 roślinach — objawy, profilaktyka i terminy różnią się między nimi, więc opisujemy je roślina po roślinie. Przy każdej z nich liczymy z prognozy pogody, kiedy warunki sprzyjają infekcji, i ostrzegamy z wyprzedzeniem — w planie Pro.

Na jakich roślinach

Objawy i profilaktyka — roślina po roślinie

Trawnik Lolium perenne, Poa pratensis, Festuca rubra, Agrostis capillaris

ostrzeżenie z prognozy pogody

Objawy. Wiosną, po stopnieniu śniegu, na murawie pojawia się białoróżowy nalot złożony z grzybni i zarodników; objawy występują placowo, plamy zlewają się w kręgi o średnicy około 30 cm. Nalot wkrótce znika, ale na porażonych liściach zostają dobrze widoczne brązowe plamy o różowawym odcieniu. Jeżeli zniszczony został węzeł krzewienia, rośliny łatwo dają się wyciągnąć z ziemi — darń w tym miejscu już nie odrośnie. Na zamarłej tkance mogą pojawić się otocznie grzyba jako brunatne punkty.

Profilaktyka

  • Jesienne nawożenie nawozami o niskiej zawartości azotu — azot jesienią opóźnia hartowanie i obniża zimotrwałość
  • Krótkie ostatnie koszenie przed zimą i wygrabienie liści, które pod śniegiem stają się pożywką dla grzybów
  • Nie usypywać na trawniku hałd odgarnianego śniegu — pod nimi pokrywa zalega najdłużej
  • Wiosną po zauważeniu objawów wygrabić trawnik, przeprowadzić aerację i wertykulację
  • Murawę silnie porażoną usunąć na głębokość kilku centymetrów, uzupełnić ziemią i obsiać trawą
  • Uwaga: w badaniach wrocławskich najbardziej podatna była życica trwała, podstawowy składnik mieszanek trawnikowych
  • Warunki wg metodyki IOR: niskie temperatury, wysoka wilgotność gleby i powietrza, długo zalegająca pokrywa śnieżna
  • Warunki wg poradnika IOR-PIB 2020: choroba występuje, gdy dopływ powietrza odcina długo zalegający śnieg (90–100 dni), zwłaszcza gdy ziemia jest niezamarznięta, a temperatura pod śniegiem zbliżona do 0°C
  • Unikać zbyt gęstego siewu i wybujałej, przerośniętej darni przed zimą — jedno i drugie sprzyja porażeniu
  • Różowy nalot grzybni zanika przy słonecznej i wietrznej pogodzie, więc brak nalotu wiosną nie znaczy, że choroby nie było — szukaj brązowych plam na liściach

W kalendarzu rośliny

  • Ostatnie koszenie sezonu — pod koniec października, krótko · paź–lis — Standardy podają jedną datę na cały rok i jest to właśnie ta: ostatnie koszenie trawnika w sezonie przeprowadza się pod koniec października. Poradnik PZD tłumaczy po co — przed zimą trawnik kosi się krótko i wygrabia, bo długie, wylegnięte źdźbła i zalegające liście stają się pod śniegiem pożywką dla grzybów, w pierwszej kolejności dla pleśni śniegowej.
  • Jesienią nawóz bez azotu — potas i fosfor, i ani grama więcej · paź–lis
  • Nie zostawiaj liści na trawniku na zimę · paź–gru — Poradnik PZD stawia to bez ogródek: przed zimą trawnik krótko kosimy i wygrabiamy liście, które mogą pod śniegiem stać się pożywką dla grzybów. Warstwa mokrych liści odcina światło i powietrze, trzyma pod sobą wilgoć przez wiele tygodni i tworzy dokładnie te warunki, które metodyka IOR wymienia przy pleśni śniegowej: wysoka wilgotność gleby i powietrza przy niskiej temperaturze. Trawa pod zalegającymi liśćmi wychodzi z zimy żółta albo nie wychodzi wcale.
  • Po stopnieniu śniegu obejrzyj trawnik — to termin pleśni śniegowej · sty–kwi
  • Długo zalegający śnieg i mokro przy zerze — warunki pleśni śniegowej

Trawy ozdobne Miscanthus spp., Pennisetum spp., Calamagrostis spp., Festuca spp., Deschampsia spp., Stipa spp.

Fusarium nivale

ostrzeżenie z prognozy pogody

Objawy. Objawy pojawiają się przeważnie tuż po stopnieniu śniegu: na obumierających liściach i u podstawy kępy biały lub różowy nalot grzybni, złożony z bardzo licznych zarodników konidialnych. Nalot znika przy słonecznej i wietrznej pogodzie, więc jego brak nie znaczy, że choroby nie było — na porażonych liściach zostają brązowe plamy, a na obumarłej tkance mogą pojawić się ciemne, prawie czarne otocznie. Silnie porażone części kępy brunatnieją i zamierają; rośliny, które przeżyją, są osłabione i mają zahamowany wzrost.

Profilaktyka

  • Usuwanie i niszczenie roślin silnie porażonych
  • Warunki wg poradnika IOR-PIB: choroba występuje, gdy dopływ powietrza odcina długo zalegający śnieg (90–100 dni), zwłaszcza gdy ziemia jest niezamarznięta, a temperatura pod śniegiem zbliżona do 0°C; sprzyja jej też wysoka wilgotność powietrza i zbyt gęste nasadzenie
  • Nie usypywać na kępach hałd odgarnianego śniegu — pod nimi pokrywa zalega najdłużej
  • To dodatkowy argument, żeby nie ścinać kęp jesienią: zbita, mokra masa liści leżąca zimą u podstawy rośliny jest dla tego grzyba pożywką

Opisy pochodzą z kalendarzy roślin wypisanych z metodyk ochrony roślin i poradników sygnalizatora; ich wydawców wymienia wykaz źródeł. Więcej haseł: choroby · szkodniki · rośliny.