Rdza berberysu

Rdza berberysu (rdza źdźbłowa zbóż)

ostrzeżenie z prognozy pogody

Objawy. W kwietniu lub maju na liściach pojawiają się czerwone plamy o średnicy kilku milimetrów. Wkrótce na ich powierzchni formują się liczne czarne spermogonia, a następnie na DOLNEJ stronie liścia, w miejscu plam, wyrastają ogniki (ecja) w postaci pomarańczowych czarek wypełnionych zarodnikami. Po zakończeniu cyklu ecja zasychają, a w tych miejscach zostają zbrązowiałe plamy. Grzyb jest DWUDOMOWY: na berberysie tworzy spermogonia i ecja, a uwalniane ecjospory zakażają drugiego żywiciela — zboża i trawy, gdzie powstają uredospory i teliospory. Wiosną teliospory kiełkują w podstawkę, a powstające na niej bazydiospory zakażają nowo pojawiające się liście berberysu i cykl zamyka się.

Profilaktyka

• Eliminacja drugiego gospodarza — metodyka stawia to na pierwszym miejscu; w praktyce oznacza to nie sadzić berberysu w sąsiedztwie pól zbożowych i łąk, a przy istniejącym nasadzeniu rozważyć jego usunięcie.
• Wycinanie porażonych pędów.
• Usuwanie i palenie opadłych liści — na nich zimuje grzyb.
• Obrywanie liści z czerwonymi plamami, zanim od spodu wykształcą się pomarańczowe czarki z zarodnikami.
• Umiar w nawożeniu azotem: zbyt obfite nawożenie azotowe przy niedoborze fosforu metodyka wskazuje wprost jako przyczynę silnego nasilenia rdzy i mączniaków.

W kalendarzu rośliny

• Berberys przy polu zbożowym — to nie jest sprawa Twojej działki · mar–maj — Rdza berberysu i rdza źdźbłowa zbóż to jeden i ten sam grzyb — Puccinia graminis. Metodyka opisuje go jako rdzę DWUDOMOWĄ: na berberysie tworzy spermogonia i ogniki (ecja), a uwalniane z nich ecjospory zakażają drugiego żywiciela — zboża i trawy. Zamknięcie cyklu wymaga obu roślin, więc berberys rosnący w sąsiedztwie pola zbożowego albo miedzy jest wiosennym źródłem zakażenia dla czyjegoś zboża, kilkaset metrów dalej. To ten sam wzorzec co jałowiec i grusza: choroba, którą usuwa się sekatorem w zupełnie innym miejscu. Metodyka podaje przy rdzach jedno zalecenie na pierwszym miejscu i brzmi ono: eliminacja drugiego gospodarza.
• Nawoź oszczędnie — nadmiar azotu karmi mączniaka i rdzę · mar–kwi
• Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu — co konkretnie szukać na berberysie · mar–lis
• 18-21°C i częste deszcze — okno rozwoju rdzy · kwi–sie
• Zgrab i spal opadłe liście — na nich zimują rdza i plamistość · paź–lis — To najskuteczniejszy zabieg ochronny przy berberysie, a nie wymaga żadnego preparatu. Metodyka podaje przy rdzach wprost: nasilenie choroby ogranicza się m.in. przez usuwanie i palenie opadłych liści, bo to na nich zimują teliospory. Przy plamistościach i septoriozach zalecenie brzmi tak samo — sprawcy zimują na resztkach roślin w podłożu. Liście zostawione pod żywopłotem to gwarancja powtórki w przyszłym sezonie.