Rdza biała chryzantemy

organizm kwarantannowyostrzeżenie z prognozy pogody

Objawy. Na górnej stronie liści z wierzchołkowej części pędu białe lub jasnozielone plamy, okrągłe lub owalne, o średnicy od 2–3 mm do około 20 mm; na bardzo podatnych odmianach bywa ich kilkadziesiąt i zlewają się, pokrywając całą blaszkę. Liście deformują się, obumierają i zwisają na pędach. Na spodzie liścia, dokładnie w miejscu plam, formują się białe, wypukłe telia — skupienia zarodnikowania. Zakażeniu ulegają głównie najmłodsze liście; najstarsze, dolne bardzo rzadko. U niektórych odmian na płatkach powstają charakterystyczne brodawki.

Profilaktyka

• Lustracje co 7 dni od wysadzenia roślin, ze zwróceniem uwagi na plamy na młodych liściach
• Próg reakcji: 1–3% roślin z objawami
• Nie dopuszczać do nadmiernego zagęszczenia roślin
• Sadzonki wyłącznie ze zdrowych roślin — źródłem patogena są zwykle chore sadzonki
• Usuwanie resztek roślinnych po zakończeniu uprawy
• Odmiany odporne, m.in. 'Bumbu', 'Jacob Layn', 'Lancent', 'Ozenda White', 'Perent', 'Pesaro White', seria Westland — podatność odmian różni się bardzo silnie
• Zakres rozwoju 0–30°C, najszybciej 17–21°C przy wilgotności powietrza powyżej 96%
• Okres od zakażenia do objawów wynosi od 5 aż do 56 dni, zależnie od odmiany, temperatury i wilgotności — to najszerszy zakres inkubacji w całej bazie i powód, dla którego obserwacja użytkownika jest zawsze spóźniona
• Zarodniki (bazydiospory) przenoszą prądy powietrza na sąsiednie rośliny — choroba przechodzi na sąsiednie ogrody
• Puccinia horiana ma w Unii Europejskiej status agrofaga kwarantannowego; podejrzenie jej wystąpienia należy zgłosić do wojewódzkiego inspektoratu PIORiN.

W kalendarzu rośliny

• Obejrzyj sadzonkę, zanim ją kupisz · maj — To najważniejszy zabieg w całej uprawie chryzantemy. Przy niemal każdej z czternastu chorób opisanych w poradniku powtarza się to samo zdanie: stosować zdrowy materiał rozmnożeniowy. Wirusy, węgorek chryzantemowiec, roztocz cyklamenowiec i rdza biała praktycznie nie przychodzą z powietrza — przyjeżdżają na działkę razem z sadzonką i zostają na lata.
• Co tydzień sprawdzaj spód najmłodszych liści — rdza biała · maj–lis
• Podejrzewasz rdzę białą — zgłoś ją, zanim zaczniesz walczyć — Rdza biała chryzantemy jest w Unii Europejskiej agrofagiem kwarantannowym, a stwierdzenie organizmu kwarantannowego trzeba zgłosić do wojewódzkiego inspektoratu ochrony roślin i nasiennictwa (PIORiN). To nie formalność dla plantatorów: choroba rozprzestrzenia się z wiatrem na sąsiednie ogrody, a zgłoszenie uruchamia potwierdzenie laboratoryjne, którego samemu nie zrobisz — objawy na spodzie liścia potrafią przypominać inne rdze.
• Chłodny, parny wrzesień — warunki dla rdzy białej · sie–lis