Jałowiec Juniperus spp.
Objawy. Na pędach jałowca wrzecionowate zgrubienia i nabrzmienia o spękanej korze — grzybnia jest wieloletnia, więc te same miejsca odzywają się rok po roku. Wiosną, w kwietniu, wychodzą z nich brązowe, wzniesione skupienia zarodnikowania (telia), które po ciepłym deszczu pęcznieją w obfitą, galaretowatą, pomarańczowobrunatną masę — objaw nie do pomylenia z niczym innym. Silnie porażone pędy zasychają. Objaw na drugim żywicielu wygląda zupełnie inaczej: na liściach gruszy, głogu, jarzębu i irgi pojawiają się jaskrawopomarańczowe okrągłe plamy z czarnymi punktami, a od spodu brodawkowate wyrostki.
Profilaktyka
- Nie uprawiać irgi, głogu, jarzębu, jarząbu brekinii ani gruszy w pobliżu jałowca — jedyna metoda, która przerywa cykl na stałe
- Wycinać i palić silnie porażone pędy jałowca; to w nich zimuje wieloletnia grzybnia
- Termin cięcia jest kluczowy: przed kwietniowym wysypem zarodników, nie po nim
- Nie przenawożać azotem — zbyt obfite nawożenie azotowe przy niedoborze fosforu nasila patogeny bezwzględne, w tym rdze; nawozy fosforowe i potasowe działają odwrotnie
- Nie zwilżać roślin przy podlewaniu; zarodniki roznoszą prądy powietrza ORAZ krople rozpryskującej się wody
- Rozwój grzyba przyspiesza szczególnie przy 18-21°C i częstych opadach deszczu, a także powyżej 18°C przy ZMIENIAJĄCEJ SIĘ wilgotności powietrza
- Cykl: ecjospory z liści gruszy, głogu i jarzębu zakażają latem tegoroczne pędy jałowca, grzyb rozwija się w nich przez wiele lat, a bazydiospory z telii wracają wiosną na drugiego żywiciela
- Sadzić stosunkowo odporne na rdzę odmiany i gatunki gruszy oraz jarzębu
- To ten sam grzyb, który wywołuje rdzę gruszy i rdzę ozdobnych drzew różowatych — trzy strony jednego problemu, nie trzy choroby
W kalendarzu rośliny
- Nie sadź jałowca obok gruszy, głogu, jarzębu i irgi · paź–lis — Rdza jałowca to nie jest choroba jednej rośliny, tylko układ dwóch. Grzyb zimuje jako wieloletnia grzybnia w gałęziach jałowca, wiosną wysyła z nich zarodniki na grusze, głogi, jarzęby i irgi, a te latem odsyłają zarodniki z powrotem na jałowiec. Rozdzielenie żywicieli przerywa cykl i to jedyny sposób ochrony, który działa raz na zawsze i bez chemii. Jeśli grusza na Twojej działce co roku pokrywa się pomarańczowymi plamami, przyczyna prawdopodobnie rośnie kilkanaście metrów dalej.
- Nie przesadzaj z azotem i skończ z nim do końca lipca · kwi–cze — Dwa zdania z metodyki, które warto znać na pamięć. Pierwsze: zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu jest przyczyną silnego występowania patogenów bezwzględnych, a więc mączniaków i RDZY — czyli dokarmiając jałowiec azotem, dokarmiasz rdzę. Fosfor i potas działają odwrotnie, ograniczają te choroby. Drugie: rośliny nawożone azotem po lipcu nie zdążą zdrewnieć przed zimą i są narażone na wymarznięcie.
- Kwiecień: wytnij pędy z galaretowatymi naroślami, zanim wysypią zarodniki · mar–kwi
- 18-21°C i częste deszcze — okno infekcji rdzy · mar–sie