Rdza rozchodnika

ostrzeżenie z prognozy pogody

Objawy. Metodyka wymienia tę chorobę imiennie (tab. 13b); opis to ogólna charakterystyka grupy „Rdza” z rozdz. 8.2, spisana na przykładzie rdzy róży, berberysu i jałowca. Najczęściej na górnej stronie liści pojawiają się liczne, okrągłe, żółte lub pomarańczowe plamy, a od spodu w miejscu plam tworzą się pomarańczowe lub ciemnobrązowe, wypukłe skupienia zarodników. Porażone liście ulegają deformacji, zasychają i masowo opadają, a na nich zimują zarodniki przetrwalnikowe.

Profilaktyka

• Metodyka: rozwój rdzy przebiega szczególnie szybko w temperaturze 18–21°C i przy częstych opadach deszczu
• Metodyka: nasilenie rdzy można ograniczyć przez eliminację drugiego gospodarza, wycinanie porażonych pędów oraz usuwanie i palenie opadłych liści
• Nie przenawozić azotem: metodyka podaje, że zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu jest przyczyną występowania w dużym nasileniu patogenów bezwzględnych, w tym rdz, a nawozy fosforowe i potasowe ich występowanie ograniczają
• Nie rozmnażać rozchodnika z kęp z objawami — rdze rozprzestrzeniają się z materiałem roślinnym

W kalendarzu rośliny

• Rozchodnika się prawie nie nawozi — a azotem zwłaszcza · mar–kwi — Metodyka podaje dwa powody, dla których przenawożenie azotem jest przy rozchodniku szczególnie kosztowne. Pierwszy jest ogólny: nadmiar azotu daje „bujny rozwój liści, słabe kwitnienie; tkanki wiotkie podatne na patogeny i szkodniki” — u rozchodnika okazałego objawia się to wprost tym, że kępa rozkłada się na boki i pokazuje gołe środkowisko. Drugi trafia w choroby tego gatunku: „zbyt obfite nawożenie nawozami azotowymi przy niedoborze fosforu jest przyczyną występowania w dużym nasileniu patogenów bezwzględnych (mączniaki prawdziwe, rdze), zaś nawozy fosforowe i potasowe ograniczają występowanie tych chorób”. Rdza rozchodnika to właśnie patogen bezwzględny. Metodyka zauważa też, że nadmiar potasu daje „łodygi sztywne; rośliny odporne na niskie temperatury i choroby” — czyli dokładnie to, czego przy tej roślinie chcemy.
• Wygarnij opadłe liście z kobierca — to najważniejsza jesienna robota · paź–lis — Kobierzec rozchodnika łapie wszystko, co spada z góry, a warstwa mokrych liści leżąca na nim przez zimę nie przemarza — ona butwieje, a pod nią kobierzec zaparza się i gnije. Metodyka zaleca to niezależnie od gatunku: „jesienią wskazane jest zbieranie opadłych liści i ich spalenie, aby nie dopuścić do przezimowania wielu grzybów chorobotwórczych i szkodników”, a przy rdzy i septoriozie powtarza to osobno, bo to właśnie na opadłych liściach zimuje grzyb. Poradnik PZD dokłada tę samą myśl przy okrywaniu roślin: liści do przykrywania się nie używa, „bo te pod wpływem wody gniją”.
• Szukaj rdzy — pomarańczowe wybrzuszenia widać od spodu liścia · maj–wrz
• 18–21°C i częsty deszcz — rdza przyspiesza · maj–paź