Rdza rutewki i śliwy

ostrzeżenie z prognozy pogody

Objawy. Żywiciele: rutewka, przylaszczka, zawilec. Ogólny obraz rdz według metodyki: na górnej stronie liści pojawiają się liczne, okrągłe, żółte lub pomarańczowe plamy, a od spodu, dokładnie w miejscu plam, tworzą się pomarańczowe lub ciemnobrązowe, wypukłe skupienia zarodników. Porażone liście ulegają deformacji, zasychają i masowo opadają. Rdze dwudomowe przechodzą część cyklu na jednym gospodarzu, a część na drugim; nazwa choroby i epitet gatunkowy sprawcy (pruni-spinosae) wskazują na śliwę i tarninę jako drugą stronę tego układu.

Profilaktyka

• Rozdzielenie żywicieli — metodyka podaje wprost: „Nasilenie rdzy można ograniczyć przez eliminację drugiego gospodarza”
• Wycinanie porażonych pędów oraz usuwanie opadłych liści (na terenie ROD obowiązuje zakaz spalania — do odpadów zielonych)
• Ograniczenie nawożenia azotowego — sprzyja patogenom bezwzględnym, do których należą rdze; nawozy fosforowe i potasowe ograniczają ich rozwój
• Nieprzegęszczanie nasadzeń i niedopuszczanie do zachwaszczenia — zmniejsza wilgotność wokół roślin
• Kupowanie zdrowego materiału — porażona sadzonka byliny jest najprostszą drogą wejścia rdzy do ogrodu

W kalendarzu rośliny

• Wiosną warstwa kompostu wokół kępy — bez nawozu azotowego · kwi–maj — Extension Uniwersytetu Maryland zaleca bylinom wiosną odgarnięcie ściółki i rozłożenie wokół roślin około 2–3 cm kompostu; nawóz mineralny tylko wtedy, gdy roślina rośnie słabo. Przy rutewce jest dodatkowy powód, żeby nie przesadzać z azotem: rutewka ma dwie rdze, a metodyka ogrodów przydomowych podaje, że zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu powoduje silne występowanie mączniaków prawdziwych i rdz, a nawozy fosforowe i potasowe te choroby ograniczają.
• Rdza rutewki i śliwy — sprawdź, co rośnie obok · cze–lip
• 18–21°C i częste opady — warunki dla rdzy · kwi–sie

Objawy. Druga rdza wymieniona przez metodykę dla zawilca (tab. 13b, s. 84, żywiciele: „rutewka, przylaszczka, zawilec”). Obraz na liściach jest taki sam jak przy rdzy rutewki, sasanki i zawilca: żółtopomarańczowe plamy na wierzchu, wypukłe skupienia zarodników od spodu, deformacja i zasychanie liści. Cechą wyróżniającą jest DWUDOMOWOŚĆ: sprawca zmienia żywiciela, a jego drugim gospodarzem jest śliwa i tarnina. Metodyka opisuje mechanizm ogólnie przy rdzach dwudomowych — zarodniki formowane na jednym żywicielu zakażają drugiego, a cykl podtrzymuje obecność obu roślin w pobliżu siebie.

Profilaktyka

• Metodyka: nasilenie rdzy ogranicza „eliminacja drugiego gospodarza” — przy tej rdzy drugim gospodarzem jest śliwa i tarnina, więc jeśli rdza wraca co roku, przyczyną może być sąsiedztwo śliw albo zarośli tarninowych, a nie sam zawilec
• Wycinanie porażonych pędów oraz usuwanie opadłych liści
• Nie przenawozić azotem (patogen bezwzględny — patrz uzasadnienie przy rdzy rutewki, sasanki i zawilca)