Powojnik (clematis) Clematis spp.
Uwiąd (zgorzel, więdnięcie) powojników
Objawy. Nagłe więdnięcie i zamieranie pojedynczych pędów lub całej nadziemnej części rośliny, przy korzeniach najczęściej zdrowych — zdrowo wyglądająca roślina potrafi zwiędnąć w ciągu doby. Więdnące pędy nie są bezpośrednio porażone: objaw bierze się z braku przewodzenia wody przez organy zainfekowane niżej. Zmiana pojawia się najczęściej w dolnej części pędu, na styku z podłożem. Na liściach ta sama grzybnia daje jasnobrązowe, szybko powiększające się plamy z ciemniejszą obwódką, na których tworzą się skupienia zarodnikowania w postaci piknidiów (metodyka opisuje tę postać jako „plamistość liści powojnika”).
Profilaktyka
- Głębokie sadzenie: powojniki wielkokwiatowe oraz z grup Viticella i Texensis 5–10 cm głębiej niż rosły w pojemniku — z pąków śpiących pod ziemią roślina odbije nawet po utracie całej części nadziemnej
- Powojniki botaniczne z grup Atragene, Tangutica i Montana oraz bylinowe sadzi się na tej samej głębokości lub 1 cm głębiej — dla nich głębokie sadzenie nie jest zalecane
- Wycinanie porażonych pędów poniżej miejsca nekrozy, aż do zdrowej tkanki; przy zmianie sięgającej podstawy — przy samej ziemi
- Usuwanie wszystkich martwych części rośliny — pędów i liści — przed sadzeniem i przez cały okres uprawy
- Zabieg u nasady rośliny środkiem grzybobójczym dopuszczonym do stosowania amatorskiego przeciw askochytozie (zabieg interwencyjny, nie rutynowy) — sposób podania i dawka są na etykiecie
- Najodporniejsze na uwiąd są powojniki z grupy Viticella oraz bylinowe z grup Integrifolia i Heracleifolia — warto po nie sięgnąć tam, gdzie choroba już wystąpiła
- Uwaga diagnostyczna: identyczne więdnięcie daje przyczyna NIEINFEKCYJNA — mechaniczne uszkodzenie pędu podczas pielęgnacji, nadłamanie pod ciężarem kwiatów albo złamanie przez silny wiatr. Zanim sięgniesz po preparat, sprawdź pęd palcami
W kalendarzu rośliny
- Kupuj powojniki trzyletnie, w dużym pojemniku i zdrewniałe u podstawy · kwi–paź — Powojnik z małej doniczki, o cienkim, zielnym pędzie, jest przez pierwsze lata bezbronny — a to właśnie u podstawy pędu wchodzi uwiąd. Metodyka poświęca osobny podrozdział zakupowi zdrowych roślin, bo raz wniesiony do ogrodu patogen zostaje w nim na lata.
- Posadź głębiej, niż rosło w doniczce — to polisa na wypadek uwiądu · kwi–paź — To najważniejsza decyzja w całej uprawie powojnika i jedyna realna obrona przed uwiądem. Zgorzel pojawia się najczęściej w dolnej części pędu, na styku z podłożem. Roślina posadzona głęboko ukorzenia się dodatkowo u podstawy, a na zakopanym odcinku pędu zostają pąki śpiące — jeśli cała część nadziemna zwiędnie w ciągu doby, spod ziemi odbiją nowe, zdrowe pędy. Roślina posadzona płytko po takim ataku po prostu ginie.
- Co tydzień sprawdzaj, czy któryś pęd nie zwiądł z dnia na dzień · kwi–lis
- Zwiędnięty pęd wytnij do zdrowej tkanki — nie czekaj, aż zaschnie — Chory pęd nie odżyje, a zostawiony na roślinie jest źródłem zarodników dla pozostałych. Metodyka podaje regułę, która obowiązuje przy wszystkich zamierających pędach: obumarłe pędy wycina się PONIŻEJ miejsca nekrozy, nad silnym bocznym odgałęzieniem. Jeśli roślina była posadzona dostatecznie głęboko, nawet po wycięciu całej części nadziemnej odbije z pąków śpiących pod ziemią.
- Po wycięciu chorego pędu — zabieg grzybobójczy u nasady rośliny