Brokuł

Brassica oleracea var. italica warzywo

Co zrobić we wrześniu

Brokuł jesienny: od połowy lipca znów pilnuj śmietki
Do zawiązania róży zaglądaj w serce rośliny
Szukaj gąsienic i złóż jaj na spodzie liści
Raz w tygodniu odwracaj liście — mszyce i mączlik
Przed zawiązaniem róży szukaj wciornastków
Przy formowaniu róży podlewaj równo, rano Brokuł ma płytki system korzeniowy i dużą powierzchnię liści, więc szybko odczuwa suszę. Najbardziej wrażliwy na wahania wilgotności jest po posadzeniu i w czasie tworzenia róży: susza, a po niej ulewa, dają puste komory w głąbie, małe i rozluźnione róże. Nadmiar wody też szkodzi, bo sprzyja chorobom.
Raz w tygodniu obejrzyj liście i róże pod kątem chorób
Ciepło i długo mokre liście — czerń krzyżowych
Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy
Długo mokro przy dorastaniu róży — szara pleśń
Wycinaj róże twarde i zamknięte, w suchy i chłodny ranek Zbiór w deszczu i każde uszkodzenie róży otwierają drogę mokrej i czarnej zgniliźnie oraz szarej pleśni, a spóźniony zbiór — zwłaszcza jesienią — sprzyja mączniakowi rzekomemu, szarej pleśni i gniciu róż. Wycięte róże są bardzo nietrwałe, szczególnie w upale.
Zapowiadają przymrozek — zbierz róże boczne Brokuł zniesie krótki przymrozek do −5 °C, ale przemrożone róże nadają się do jedzenia tylko przez kilka godzin po zbiorze. Metodyka każe róże boczne zebrać przed pierwszymi przymrozkami.
Po zbiorze usuń resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach brokułu zimuje większość przyszłorocznych problemów: jaja mszycy kapuścianej na głąbach, larwy chowacza galasówka w galasach na korzeniach, wciornastki, a także czerń krzyżowych, mączniak prawdziwy i sucha zgnilizna — na nieprzykrytych resztkach ta ostatnia tworzy jesienią owocniki, z których zarodniki lecą na kilka kilometrów. Głębokie przekopanie wyrzuca szkodniki na powierzchnię, gdzie wyjadają je ptaki.

Wymagania

Stanowisko	słońce, półcień
Odczyn	kwaśna, lekko kwaśna, obojętna

Kalendarz zabiegów

Luty	Dobierz odmianę do terminu i wysiej zdrowe nasiona Odmiany brokułu są dobierane pod konkretny okres uprawy: wczesnowiosenne znoszą chłód i mało światła, letnie — upał. Nasiona są pierwotnym źródłem czarnej zgnilizny, gnicia róż, czerni krzyżowych i suchej zgnilizny, więc to, co wysiejesz, decyduje o zdrowiu całej grządki. Pilnuj rozsady: czyste podłoże, ciepło do wschodów, potem chłodniej Zgorzel siewek zabija kiełki jeszcze przed wschodami albo przewęża szyjkę młodych roślin — a siewka, która przeżyje, często daje zamiast róży mały „guzik”. Sprzyjają jej zimne i mokre podłoże, zbyt gęsty siew, brak światła i za dużo azotu. Rozsada trzymana długo w chłodzie poniżej 10 °C może się zjarowizować i wybić w pęd kwiatostanowy zamiast zawiązać różę.
Marzec	Sadź brokuł tam, gdzie od 4 lat nie rosły kapustowate Kiła kapusty to największe ryzyko dla brokułu, a większość jego odmian jest na nią bardzo podatna. Jej zarodniki przetrwalnikowe siedzą w ziemi wiele lat, więc jedynym pewnym sposobem jest długa przerwa w uprawie kapustowatych. Ta sama przerwa ogranicza czarną zgniliznę, mączniaka prawdziwego i szkodniki zimujące w glebie. Sprawdź odczyn gleby — brokuł lubi pH 6,0–6,5 Na glebie kwaśnej rośnie ryzyko kiły kapusty i roślina gorzej pobiera składniki. Metodyka podaje dla brokułu odczyn lekko kwaśny, 6,0–6,5, a przy pH poniżej 6,0 każe wapnować. Za wysoki odczyn też szkodzi: powyżej 7 bor przechodzi w formy niedostępne i róże brązowieją. Dobierz odmianę do terminu i wysiej zdrowe nasiona Odmiany brokułu są dobierane pod konkretny okres uprawy: wczesnowiosenne znoszą chłód i mało światła, letnie — upał. Nasiona są pierwotnym źródłem czarnej zgnilizny, gnicia róż, czerni krzyżowych i suchej zgnilizny, więc to, co wysiejesz, decyduje o zdrowiu całej grządki. Pilnuj rozsady: czyste podłoże, ciepło do wschodów, potem chłodniej Zgorzel siewek zabija kiełki jeszcze przed wschodami albo przewęża szyjkę młodych roślin — a siewka, która przeżyje, często daje zamiast róży mały „guzik”. Sprzyjają jej zimne i mokre podłoże, zbyt gęsty siew, brak światła i za dużo azotu. Rozsada trzymana długo w chłodzie poniżej 10 °C może się zjarowizować i wybić w pęd kwiatostanowy zamiast zawiązać różę.
Kwiecień	Sadź brokuł tam, gdzie od 4 lat nie rosły kapustowate Kiła kapusty to największe ryzyko dla brokułu, a większość jego odmian jest na nią bardzo podatna. Jej zarodniki przetrwalnikowe siedzą w ziemi wiele lat, więc jedynym pewnym sposobem jest długa przerwa w uprawie kapustowatych. Ta sama przerwa ogranicza czarną zgniliznę, mączniaka prawdziwego i szkodniki zimujące w glebie. Sprawdź odczyn gleby — brokuł lubi pH 6,0–6,5 Na glebie kwaśnej rośnie ryzyko kiły kapusty i roślina gorzej pobiera składniki. Metodyka podaje dla brokułu odczyn lekko kwaśny, 6,0–6,5, a przy pH poniżej 6,0 każe wapnować. Za wysoki odczyn też szkodzi: powyżej 7 bor przechodzi w formy niedostępne i róże brązowieją. Dobierz odmianę do terminu i wysiej zdrowe nasiona Odmiany brokułu są dobierane pod konkretny okres uprawy: wczesnowiosenne znoszą chłód i mało światła, letnie — upał. Nasiona są pierwotnym źródłem czarnej zgnilizny, gnicia róż, czerni krzyżowych i suchej zgnilizny, więc to, co wysiejesz, decyduje o zdrowiu całej grządki. Pilnuj rozsady: czyste podłoże, ciepło do wschodów, potem chłodniej Zgorzel siewek zabija kiełki jeszcze przed wschodami albo przewęża szyjkę młodych roślin — a siewka, która przeżyje, często daje zamiast róży mały „guzik”. Sprzyjają jej zimne i mokre podłoże, zbyt gęsty siew, brak światła i za dużo azotu. Rozsada trzymana długo w chłodzie poniżej 10 °C może się zjarowizować i wybić w pęd kwiatostanowy zamiast zawiązać różę. Sadź w pochmurny dzień albo rano, do wilgotnej ziemi Świeżo posadzona rozsada jest delikatna i słabo konkuruje o wodę, a stres po posadzeniu przekłada się na mniejsze, nieregularne róże albo przedwczesne zawiązanie małej róży. Chłodniejsza, pochmurna pora pozwala roślinom przyjąć się bez przesychania. Po posadzeniu rozważ siatkę albo włókninę Młode rośliny zaraz po posadzeniu są najbardziej narażone: gołębie, gawrony i kawki potrafią zjeść liście do samych nerwów, a gęste siatki ograniczają nalot szkodników z sąsiedztwa. Włóknina przyspiesza też zbiór wczesnego brokułu. Wczesny brokuł: od początku kwietnia pilnuj śmietki kapuścianej Ziemia ogrzała się do 10 °C — śmietka zaczyna wylatywać Co tydzień licz pchełki na młodych roślinach Do zawiązania róży zaglądaj w serce rośliny Szukaj gąsienic i złóż jaj na spodzie liści Raz w tygodniu odwracaj liście — mszyce i mączlik Przed zawiązaniem róży szukaj wciornastków Rozłóż deski na ślimaki i zaglądaj pod nie codziennie Ślimaki najchętniej zjadają najmłodsze części brokułu — stożki wzrostu i liścienie — a przy dużej liczebności robią gołożer. Żerują nocą, więc w dzień trudno je zobaczyć. Przez pierwsze tygodnie po posadzeniu utrzymuj grządkę bez chwastów Metodyka podaje, że chwasty rosnące dłużej niż 30 dni od posadzenia rozsady obniżają plon brokułu o ponad 20%, a okres, w którym grządka musi być czysta, to 3–5 tygodni od sadzenia. Kwitnące chwasty wabią też szkodniki, a kapustowate chwasty są żywicielami kiły, mączniaka rzekomego i czerni krzyżowych. Ściółka zamiast pielenia Ściółka z nieprzepuszczającej światła folii lub włókniny prawie całkowicie hamuje chwasty, ogranicza parowanie wody z gleby, ogrzewa ją i przyspiesza plonowanie. Resztę azotu podziel na dwie dawki: w 3. i 5. tygodniu Brokuł ma duże potrzeby pokarmowe, ale azot łatwo się wymywa, więc metodyka każe dzielić dawkę. Nadmiar azotu szkodzi jednak bardziej niż jego brak: opóźnia i osłabia różę, powoduje brązowienie pąków i puste komory w głąbie, a soczyste tkanki przyciągają mszyce i choroby. Zadbaj o bor, molibden i wapń Brokuł jest szczególnie wrażliwy na niedobór boru — objawia się brązowieniem i wykruszaniem pąków w róży oraz pustymi komorami w głąbie. Brak molibdenu daje biczykowate liście i może zatrzymać zawiązanie róży, a brak wapnia — zasychanie brzegów młodych liści. Raz w tygodniu obejrzyj liście i róże pod kątem chorób Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy
Maj	Sadź brokuł tam, gdzie od 4 lat nie rosły kapustowate Kiła kapusty to największe ryzyko dla brokułu, a większość jego odmian jest na nią bardzo podatna. Jej zarodniki przetrwalnikowe siedzą w ziemi wiele lat, więc jedynym pewnym sposobem jest długa przerwa w uprawie kapustowatych. Ta sama przerwa ogranicza czarną zgniliznę, mączniaka prawdziwego i szkodniki zimujące w glebie. Sprawdź odczyn gleby — brokuł lubi pH 6,0–6,5 Na glebie kwaśnej rośnie ryzyko kiły kapusty i roślina gorzej pobiera składniki. Metodyka podaje dla brokułu odczyn lekko kwaśny, 6,0–6,5, a przy pH poniżej 6,0 każe wapnować. Za wysoki odczyn też szkodzi: powyżej 7 bor przechodzi w formy niedostępne i róże brązowieją. Dobierz odmianę do terminu i wysiej zdrowe nasiona Odmiany brokułu są dobierane pod konkretny okres uprawy: wczesnowiosenne znoszą chłód i mało światła, letnie — upał. Nasiona są pierwotnym źródłem czarnej zgnilizny, gnicia róż, czerni krzyżowych i suchej zgnilizny, więc to, co wysiejesz, decyduje o zdrowiu całej grządki. Pilnuj rozsady: czyste podłoże, ciepło do wschodów, potem chłodniej Zgorzel siewek zabija kiełki jeszcze przed wschodami albo przewęża szyjkę młodych roślin — a siewka, która przeżyje, często daje zamiast róży mały „guzik”. Sprzyjają jej zimne i mokre podłoże, zbyt gęsty siew, brak światła i za dużo azotu. Rozsada trzymana długo w chłodzie poniżej 10 °C może się zjarowizować i wybić w pęd kwiatostanowy zamiast zawiązać różę. Sadź w pochmurny dzień albo rano, do wilgotnej ziemi Świeżo posadzona rozsada jest delikatna i słabo konkuruje o wodę, a stres po posadzeniu przekłada się na mniejsze, nieregularne róże albo przedwczesne zawiązanie małej róży. Chłodniejsza, pochmurna pora pozwala roślinom przyjąć się bez przesychania. Po posadzeniu rozważ siatkę albo włókninę Młode rośliny zaraz po posadzeniu są najbardziej narażone: gołębie, gawrony i kawki potrafią zjeść liście do samych nerwów, a gęste siatki ograniczają nalot szkodników z sąsiedztwa. Włóknina przyspiesza też zbiór wczesnego brokułu. Wczesny brokuł: od początku kwietnia pilnuj śmietki kapuścianej Ziemia ogrzała się do 10 °C — śmietka zaczyna wylatywać Co tydzień licz pchełki na młodych roślinach Do zawiązania róży zaglądaj w serce rośliny Szukaj gąsienic i złóż jaj na spodzie liści Raz w tygodniu odwracaj liście — mszyce i mączlik Przed zawiązaniem róży szukaj wciornastków Druga połowa maja i czerwiec — sprawdzaj, czy nie ma czarnych larw Rozłóż deski na ślimaki i zaglądaj pod nie codziennie Ślimaki najchętniej zjadają najmłodsze części brokułu — stożki wzrostu i liścienie — a przy dużej liczebności robią gołożer. Żerują nocą, więc w dzień trudno je zobaczyć. Przez pierwsze tygodnie po posadzeniu utrzymuj grządkę bez chwastów Metodyka podaje, że chwasty rosnące dłużej niż 30 dni od posadzenia rozsady obniżają plon brokułu o ponad 20%, a okres, w którym grządka musi być czysta, to 3–5 tygodni od sadzenia. Kwitnące chwasty wabią też szkodniki, a kapustowate chwasty są żywicielami kiły, mączniaka rzekomego i czerni krzyżowych. Ściółka zamiast pielenia Ściółka z nieprzepuszczającej światła folii lub włókniny prawie całkowicie hamuje chwasty, ogranicza parowanie wody z gleby, ogrzewa ją i przyspiesza plonowanie. Resztę azotu podziel na dwie dawki: w 3. i 5. tygodniu Brokuł ma duże potrzeby pokarmowe, ale azot łatwo się wymywa, więc metodyka każe dzielić dawkę. Nadmiar azotu szkodzi jednak bardziej niż jego brak: opóźnia i osłabia różę, powoduje brązowienie pąków i puste komory w głąbie, a soczyste tkanki przyciągają mszyce i choroby. Zadbaj o bor, molibden i wapń Brokuł jest szczególnie wrażliwy na niedobór boru — objawia się brązowieniem i wykruszaniem pąków w róży oraz pustymi komorami w głąbie. Brak molibdenu daje biczykowate liście i może zatrzymać zawiązanie róży, a brak wapnia — zasychanie brzegów młodych liści. Przy formowaniu róży podlewaj równo, rano Brokuł ma płytki system korzeniowy i dużą powierzchnię liści, więc szybko odczuwa suszę. Najbardziej wrażliwy na wahania wilgotności jest po posadzeniu i w czasie tworzenia róży: susza, a po niej ulewa, dają puste komory w głąbie, małe i rozluźnione róże. Nadmiar wody też szkodzi, bo sprzyja chorobom. Raz w tygodniu obejrzyj liście i róże pod kątem chorób Ciepło i długo mokre liście — czerń krzyżowych Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy Długo mokro przy dorastaniu róży — szara pleśń Wycinaj róże twarde i zamknięte, w suchy i chłodny ranek Zbiór w deszczu i każde uszkodzenie róży otwierają drogę mokrej i czarnej zgniliźnie oraz szarej pleśni, a spóźniony zbiór — zwłaszcza jesienią — sprzyja mączniakowi rzekomemu, szarej pleśni i gniciu róż. Wycięte róże są bardzo nietrwałe, szczególnie w upale. Zapowiadają przymrozek — zbierz róże boczne Brokuł zniesie krótki przymrozek do −5 °C, ale przemrożone róże nadają się do jedzenia tylko przez kilka godzin po zbiorze. Metodyka każe róże boczne zebrać przed pierwszymi przymrozkami.
Czerwiec	Sadź brokuł tam, gdzie od 4 lat nie rosły kapustowate Kiła kapusty to największe ryzyko dla brokułu, a większość jego odmian jest na nią bardzo podatna. Jej zarodniki przetrwalnikowe siedzą w ziemi wiele lat, więc jedynym pewnym sposobem jest długa przerwa w uprawie kapustowatych. Ta sama przerwa ogranicza czarną zgniliznę, mączniaka prawdziwego i szkodniki zimujące w glebie. Sprawdź odczyn gleby — brokuł lubi pH 6,0–6,5 Na glebie kwaśnej rośnie ryzyko kiły kapusty i roślina gorzej pobiera składniki. Metodyka podaje dla brokułu odczyn lekko kwaśny, 6,0–6,5, a przy pH poniżej 6,0 każe wapnować. Za wysoki odczyn też szkodzi: powyżej 7 bor przechodzi w formy niedostępne i róże brązowieją. Dobierz odmianę do terminu i wysiej zdrowe nasiona Odmiany brokułu są dobierane pod konkretny okres uprawy: wczesnowiosenne znoszą chłód i mało światła, letnie — upał. Nasiona są pierwotnym źródłem czarnej zgnilizny, gnicia róż, czerni krzyżowych i suchej zgnilizny, więc to, co wysiejesz, decyduje o zdrowiu całej grządki. Pilnuj rozsady: czyste podłoże, ciepło do wschodów, potem chłodniej Zgorzel siewek zabija kiełki jeszcze przed wschodami albo przewęża szyjkę młodych roślin — a siewka, która przeżyje, często daje zamiast róży mały „guzik”. Sprzyjają jej zimne i mokre podłoże, zbyt gęsty siew, brak światła i za dużo azotu. Rozsada trzymana długo w chłodzie poniżej 10 °C może się zjarowizować i wybić w pęd kwiatostanowy zamiast zawiązać różę. Sadź w pochmurny dzień albo rano, do wilgotnej ziemi Świeżo posadzona rozsada jest delikatna i słabo konkuruje o wodę, a stres po posadzeniu przekłada się na mniejsze, nieregularne róże albo przedwczesne zawiązanie małej róży. Chłodniejsza, pochmurna pora pozwala roślinom przyjąć się bez przesychania. Po posadzeniu rozważ siatkę albo włókninę Młode rośliny zaraz po posadzeniu są najbardziej narażone: gołębie, gawrony i kawki potrafią zjeść liście do samych nerwów, a gęste siatki ograniczają nalot szkodników z sąsiedztwa. Włóknina przyspiesza też zbiór wczesnego brokułu. Co tydzień licz pchełki na młodych roślinach Do zawiązania róży zaglądaj w serce rośliny Szukaj gąsienic i złóż jaj na spodzie liści Raz w tygodniu odwracaj liście — mszyce i mączlik Przed zawiązaniem róży szukaj wciornastków Druga połowa maja i czerwiec — sprawdzaj, czy nie ma czarnych larw Rozłóż deski na ślimaki i zaglądaj pod nie codziennie Ślimaki najchętniej zjadają najmłodsze części brokułu — stożki wzrostu i liścienie — a przy dużej liczebności robią gołożer. Żerują nocą, więc w dzień trudno je zobaczyć. Przez pierwsze tygodnie po posadzeniu utrzymuj grządkę bez chwastów Metodyka podaje, że chwasty rosnące dłużej niż 30 dni od posadzenia rozsady obniżają plon brokułu o ponad 20%, a okres, w którym grządka musi być czysta, to 3–5 tygodni od sadzenia. Kwitnące chwasty wabią też szkodniki, a kapustowate chwasty są żywicielami kiły, mączniaka rzekomego i czerni krzyżowych. Ściółka zamiast pielenia Ściółka z nieprzepuszczającej światła folii lub włókniny prawie całkowicie hamuje chwasty, ogranicza parowanie wody z gleby, ogrzewa ją i przyspiesza plonowanie. Resztę azotu podziel na dwie dawki: w 3. i 5. tygodniu Brokuł ma duże potrzeby pokarmowe, ale azot łatwo się wymywa, więc metodyka każe dzielić dawkę. Nadmiar azotu szkodzi jednak bardziej niż jego brak: opóźnia i osłabia różę, powoduje brązowienie pąków i puste komory w głąbie, a soczyste tkanki przyciągają mszyce i choroby. Zadbaj o bor, molibden i wapń Brokuł jest szczególnie wrażliwy na niedobór boru — objawia się brązowieniem i wykruszaniem pąków w róży oraz pustymi komorami w głąbie. Brak molibdenu daje biczykowate liście i może zatrzymać zawiązanie róży, a brak wapnia — zasychanie brzegów młodych liści. Przy formowaniu róży podlewaj równo, rano Brokuł ma płytki system korzeniowy i dużą powierzchnię liści, więc szybko odczuwa suszę. Najbardziej wrażliwy na wahania wilgotności jest po posadzeniu i w czasie tworzenia róży: susza, a po niej ulewa, dają puste komory w głąbie, małe i rozluźnione róże. Nadmiar wody też szkodzi, bo sprzyja chorobom. Raz w tygodniu obejrzyj liście i róże pod kątem chorób Ciepło i długo mokre liście — czerń krzyżowych Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy Długo mokro przy dorastaniu róży — szara pleśń Wycinaj róże twarde i zamknięte, w suchy i chłodny ranek Zbiór w deszczu i każde uszkodzenie róży otwierają drogę mokrej i czarnej zgniliźnie oraz szarej pleśni, a spóźniony zbiór — zwłaszcza jesienią — sprzyja mączniakowi rzekomemu, szarej pleśni i gniciu róż. Wycięte róże są bardzo nietrwałe, szczególnie w upale. Zapowiadają przymrozek — zbierz róże boczne Brokuł zniesie krótki przymrozek do −5 °C, ale przemrożone róże nadają się do jedzenia tylko przez kilka godzin po zbiorze. Metodyka każe róże boczne zebrać przed pierwszymi przymrozkami. Po zbiorze usuń resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach brokułu zimuje większość przyszłorocznych problemów: jaja mszycy kapuścianej na głąbach, larwy chowacza galasówka w galasach na korzeniach, wciornastki, a także czerń krzyżowych, mączniak prawdziwy i sucha zgnilizna — na nieprzykrytych resztkach ta ostatnia tworzy jesienią owocniki, z których zarodniki lecą na kilka kilometrów. Głębokie przekopanie wyrzuca szkodniki na powierzchnię, gdzie wyjadają je ptaki.
Lipiec	Sadź brokuł tam, gdzie od 4 lat nie rosły kapustowate Kiła kapusty to największe ryzyko dla brokułu, a większość jego odmian jest na nią bardzo podatna. Jej zarodniki przetrwalnikowe siedzą w ziemi wiele lat, więc jedynym pewnym sposobem jest długa przerwa w uprawie kapustowatych. Ta sama przerwa ogranicza czarną zgniliznę, mączniaka prawdziwego i szkodniki zimujące w glebie. Sprawdź odczyn gleby — brokuł lubi pH 6,0–6,5 Na glebie kwaśnej rośnie ryzyko kiły kapusty i roślina gorzej pobiera składniki. Metodyka podaje dla brokułu odczyn lekko kwaśny, 6,0–6,5, a przy pH poniżej 6,0 każe wapnować. Za wysoki odczyn też szkodzi: powyżej 7 bor przechodzi w formy niedostępne i róże brązowieją. Pilnuj rozsady: czyste podłoże, ciepło do wschodów, potem chłodniej Zgorzel siewek zabija kiełki jeszcze przed wschodami albo przewęża szyjkę młodych roślin — a siewka, która przeżyje, często daje zamiast róży mały „guzik”. Sprzyjają jej zimne i mokre podłoże, zbyt gęsty siew, brak światła i za dużo azotu. Rozsada trzymana długo w chłodzie poniżej 10 °C może się zjarowizować i wybić w pęd kwiatostanowy zamiast zawiązać różę. Sadź w pochmurny dzień albo rano, do wilgotnej ziemi Świeżo posadzona rozsada jest delikatna i słabo konkuruje o wodę, a stres po posadzeniu przekłada się na mniejsze, nieregularne róże albo przedwczesne zawiązanie małej róży. Chłodniejsza, pochmurna pora pozwala roślinom przyjąć się bez przesychania. Po posadzeniu rozważ siatkę albo włókninę Młode rośliny zaraz po posadzeniu są najbardziej narażone: gołębie, gawrony i kawki potrafią zjeść liście do samych nerwów, a gęste siatki ograniczają nalot szkodników z sąsiedztwa. Włóknina przyspiesza też zbiór wczesnego brokułu. Brokuł jesienny: od połowy lipca znów pilnuj śmietki Co tydzień licz pchełki na młodych roślinach Do zawiązania róży zaglądaj w serce rośliny Szukaj gąsienic i złóż jaj na spodzie liści Raz w tygodniu odwracaj liście — mszyce i mączlik Przed zawiązaniem róży szukaj wciornastków Rozłóż deski na ślimaki i zaglądaj pod nie codziennie Ślimaki najchętniej zjadają najmłodsze części brokułu — stożki wzrostu i liścienie — a przy dużej liczebności robią gołożer. Żerują nocą, więc w dzień trudno je zobaczyć. Przez pierwsze tygodnie po posadzeniu utrzymuj grządkę bez chwastów Metodyka podaje, że chwasty rosnące dłużej niż 30 dni od posadzenia rozsady obniżają plon brokułu o ponad 20%, a okres, w którym grządka musi być czysta, to 3–5 tygodni od sadzenia. Kwitnące chwasty wabią też szkodniki, a kapustowate chwasty są żywicielami kiły, mączniaka rzekomego i czerni krzyżowych. Ściółka zamiast pielenia Ściółka z nieprzepuszczającej światła folii lub włókniny prawie całkowicie hamuje chwasty, ogranicza parowanie wody z gleby, ogrzewa ją i przyspiesza plonowanie. Resztę azotu podziel na dwie dawki: w 3. i 5. tygodniu Brokuł ma duże potrzeby pokarmowe, ale azot łatwo się wymywa, więc metodyka każe dzielić dawkę. Nadmiar azotu szkodzi jednak bardziej niż jego brak: opóźnia i osłabia różę, powoduje brązowienie pąków i puste komory w głąbie, a soczyste tkanki przyciągają mszyce i choroby. Zadbaj o bor, molibden i wapń Brokuł jest szczególnie wrażliwy na niedobór boru — objawia się brązowieniem i wykruszaniem pąków w róży oraz pustymi komorami w głąbie. Brak molibdenu daje biczykowate liście i może zatrzymać zawiązanie róży, a brak wapnia — zasychanie brzegów młodych liści. Przy formowaniu róży podlewaj równo, rano Brokuł ma płytki system korzeniowy i dużą powierzchnię liści, więc szybko odczuwa suszę. Najbardziej wrażliwy na wahania wilgotności jest po posadzeniu i w czasie tworzenia róży: susza, a po niej ulewa, dają puste komory w głąbie, małe i rozluźnione róże. Nadmiar wody też szkodzi, bo sprzyja chorobom. Raz w tygodniu obejrzyj liście i róże pod kątem chorób Ciepło i długo mokre liście — czerń krzyżowych Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy Długo mokro przy dorastaniu róży — szara pleśń Wycinaj róże twarde i zamknięte, w suchy i chłodny ranek Zbiór w deszczu i każde uszkodzenie róży otwierają drogę mokrej i czarnej zgniliźnie oraz szarej pleśni, a spóźniony zbiór — zwłaszcza jesienią — sprzyja mączniakowi rzekomemu, szarej pleśni i gniciu róż. Wycięte róże są bardzo nietrwałe, szczególnie w upale. Zapowiadają przymrozek — zbierz róże boczne Brokuł zniesie krótki przymrozek do −5 °C, ale przemrożone róże nadają się do jedzenia tylko przez kilka godzin po zbiorze. Metodyka każe róże boczne zebrać przed pierwszymi przymrozkami. Po zbiorze usuń resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach brokułu zimuje większość przyszłorocznych problemów: jaja mszycy kapuścianej na głąbach, larwy chowacza galasówka w galasach na korzeniach, wciornastki, a także czerń krzyżowych, mączniak prawdziwy i sucha zgnilizna — na nieprzykrytych resztkach ta ostatnia tworzy jesienią owocniki, z których zarodniki lecą na kilka kilometrów. Głębokie przekopanie wyrzuca szkodniki na powierzchnię, gdzie wyjadają je ptaki.
Sierpień	Brokuł jesienny: od połowy lipca znów pilnuj śmietki Co tydzień licz pchełki na młodych roślinach Do zawiązania róży zaglądaj w serce rośliny Szukaj gąsienic i złóż jaj na spodzie liści Raz w tygodniu odwracaj liście — mszyce i mączlik Przed zawiązaniem róży szukaj wciornastków Rozłóż deski na ślimaki i zaglądaj pod nie codziennie Ślimaki najchętniej zjadają najmłodsze części brokułu — stożki wzrostu i liścienie — a przy dużej liczebności robią gołożer. Żerują nocą, więc w dzień trudno je zobaczyć. Przez pierwsze tygodnie po posadzeniu utrzymuj grządkę bez chwastów Metodyka podaje, że chwasty rosnące dłużej niż 30 dni od posadzenia rozsady obniżają plon brokułu o ponad 20%, a okres, w którym grządka musi być czysta, to 3–5 tygodni od sadzenia. Kwitnące chwasty wabią też szkodniki, a kapustowate chwasty są żywicielami kiły, mączniaka rzekomego i czerni krzyżowych. Zadbaj o bor, molibden i wapń Brokuł jest szczególnie wrażliwy na niedobór boru — objawia się brązowieniem i wykruszaniem pąków w róży oraz pustymi komorami w głąbie. Brak molibdenu daje biczykowate liście i może zatrzymać zawiązanie róży, a brak wapnia — zasychanie brzegów młodych liści. Przy formowaniu róży podlewaj równo, rano Brokuł ma płytki system korzeniowy i dużą powierzchnię liści, więc szybko odczuwa suszę. Najbardziej wrażliwy na wahania wilgotności jest po posadzeniu i w czasie tworzenia róży: susza, a po niej ulewa, dają puste komory w głąbie, małe i rozluźnione róże. Nadmiar wody też szkodzi, bo sprzyja chorobom. Raz w tygodniu obejrzyj liście i róże pod kątem chorób Ciepło i długo mokre liście — czerń krzyżowych Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy Długo mokro przy dorastaniu róży — szara pleśń Wycinaj róże twarde i zamknięte, w suchy i chłodny ranek Zbiór w deszczu i każde uszkodzenie róży otwierają drogę mokrej i czarnej zgniliźnie oraz szarej pleśni, a spóźniony zbiór — zwłaszcza jesienią — sprzyja mączniakowi rzekomemu, szarej pleśni i gniciu róż. Wycięte róże są bardzo nietrwałe, szczególnie w upale. Zapowiadają przymrozek — zbierz róże boczne Brokuł zniesie krótki przymrozek do −5 °C, ale przemrożone róże nadają się do jedzenia tylko przez kilka godzin po zbiorze. Metodyka każe róże boczne zebrać przed pierwszymi przymrozkami. Po zbiorze usuń resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach brokułu zimuje większość przyszłorocznych problemów: jaja mszycy kapuścianej na głąbach, larwy chowacza galasówka w galasach na korzeniach, wciornastki, a także czerń krzyżowych, mączniak prawdziwy i sucha zgnilizna — na nieprzykrytych resztkach ta ostatnia tworzy jesienią owocniki, z których zarodniki lecą na kilka kilometrów. Głębokie przekopanie wyrzuca szkodniki na powierzchnię, gdzie wyjadają je ptaki.
Wrzesień	Brokuł jesienny: od połowy lipca znów pilnuj śmietki Do zawiązania róży zaglądaj w serce rośliny Szukaj gąsienic i złóż jaj na spodzie liści Raz w tygodniu odwracaj liście — mszyce i mączlik Przed zawiązaniem róży szukaj wciornastków Przy formowaniu róży podlewaj równo, rano Brokuł ma płytki system korzeniowy i dużą powierzchnię liści, więc szybko odczuwa suszę. Najbardziej wrażliwy na wahania wilgotności jest po posadzeniu i w czasie tworzenia róży: susza, a po niej ulewa, dają puste komory w głąbie, małe i rozluźnione róże. Nadmiar wody też szkodzi, bo sprzyja chorobom. Raz w tygodniu obejrzyj liście i róże pod kątem chorób Ciepło i długo mokre liście — czerń krzyżowych Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy Długo mokro przy dorastaniu róży — szara pleśń Wycinaj róże twarde i zamknięte, w suchy i chłodny ranek Zbiór w deszczu i każde uszkodzenie róży otwierają drogę mokrej i czarnej zgniliźnie oraz szarej pleśni, a spóźniony zbiór — zwłaszcza jesienią — sprzyja mączniakowi rzekomemu, szarej pleśni i gniciu róż. Wycięte róże są bardzo nietrwałe, szczególnie w upale. Zapowiadają przymrozek — zbierz róże boczne Brokuł zniesie krótki przymrozek do −5 °C, ale przemrożone róże nadają się do jedzenia tylko przez kilka godzin po zbiorze. Metodyka każe róże boczne zebrać przed pierwszymi przymrozkami. Po zbiorze usuń resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach brokułu zimuje większość przyszłorocznych problemów: jaja mszycy kapuścianej na głąbach, larwy chowacza galasówka w galasach na korzeniach, wciornastki, a także czerń krzyżowych, mączniak prawdziwy i sucha zgnilizna — na nieprzykrytych resztkach ta ostatnia tworzy jesienią owocniki, z których zarodniki lecą na kilka kilometrów. Głębokie przekopanie wyrzuca szkodniki na powierzchnię, gdzie wyjadają je ptaki.
Październik	Szukaj gąsienic i złóż jaj na spodzie liści Raz w tygodniu odwracaj liście — mszyce i mączlik Raz w tygodniu obejrzyj liście i róże pod kątem chorób Ciepło i długo mokre liście — czerń krzyżowych Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy Długo mokro przy dorastaniu róży — szara pleśń Wycinaj róże twarde i zamknięte, w suchy i chłodny ranek Zbiór w deszczu i każde uszkodzenie róży otwierają drogę mokrej i czarnej zgniliźnie oraz szarej pleśni, a spóźniony zbiór — zwłaszcza jesienią — sprzyja mączniakowi rzekomemu, szarej pleśni i gniciu róż. Wycięte róże są bardzo nietrwałe, szczególnie w upale. Zapowiadają przymrozek — zbierz róże boczne Brokuł zniesie krótki przymrozek do −5 °C, ale przemrożone róże nadają się do jedzenia tylko przez kilka godzin po zbiorze. Metodyka każe róże boczne zebrać przed pierwszymi przymrozkami. Po zbiorze usuń resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach brokułu zimuje większość przyszłorocznych problemów: jaja mszycy kapuścianej na głąbach, larwy chowacza galasówka w galasach na korzeniach, wciornastki, a także czerń krzyżowych, mączniak prawdziwy i sucha zgnilizna — na nieprzykrytych resztkach ta ostatnia tworzy jesienią owocniki, z których zarodniki lecą na kilka kilometrów. Głębokie przekopanie wyrzuca szkodniki na powierzchnię, gdzie wyjadają je ptaki.
Listopad	Po zbiorze usuń resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach brokułu zimuje większość przyszłorocznych problemów: jaja mszycy kapuścianej na głąbach, larwy chowacza galasówka w galasach na korzeniach, wciornastki, a także czerń krzyżowych, mączniak prawdziwy i sucha zgnilizna — na nieprzykrytych resztkach ta ostatnia tworzy jesienią owocniki, z których zarodniki lecą na kilka kilometrów. Głębokie przekopanie wyrzuca szkodniki na powierzchnię, gdzie wyjadają je ptaki.

Zależne od pogody i obserwacji

Próg śmietki przekroczony — działaj w ciągu 2–3 dni
Wykop więdnące rośliny i sprawdź korzenie Porażony kiłą system korzeniowy staje się głównym źródłem zakażenia gleby: wyrośla pękają, gniją i uwalniają masę zarodników. Metodyka stawia usunięcie porażonych korzeni PRZED ich rozkładem jako osobny punkt ochrony.
Okno pogodowe na zabieg

Choroby

Zgorzel siewek (czarna nóżka) Pythium spp., Fusarium spp., Rhizoctonia solani, Alternaria spp., Botrytis cinerea — Kiełki zamierają przed wyjściem nad podłoże albo siewki po wschodach słabną, żółkną, więdną i zamierają. Typowe jest zbrunatnienie, zdrewnienie i przewężenie szyjki korzeniowej. Siewki, które przeżyją, często zamiast róży zawiązują tylko mały „guzik”. Objawy można pomylić z żerowaniem śmietki.
Kiła kapusty Plasmodiophora brassicae — Rośliny słabiej rosną, żółkną, więdną i zamierają, często gniazdami. Na korzeniach powstają wyrośla — kuliste na korzeniu głównym młodych roślin, wrzecionowate na korzeniach bocznych starszych — najpierw jasnożółte, potem ciemniejące, pękające i gnijące z przykrym zapachem. Rośliny porażone późno mogą odbudować korzenie i wydać plon. Guzy chowacza galasówka przy szyjce korzeniowej są w odróżnieniu od kiły zielone i gładkie.
Czerń krzyżowych (alternarioza kapustnych) Alternaria brassicae, A. brassicicola, A. alternata — Na dolnych, najstarszych liściach różnej wielkości ciemne plamy z koncentrycznymi pierścieniami, jak słoje na pniu, zwykle z żółtą obwódką; w wilgoci pokrywa je ciemnobrązowy, aksamitny nalot zarodników. Chora tkanka zamiera i wykrusza się. Tuż przed zbiorem porażeniu ulegają róże — brunatnieją i gniją.
Szara pleśń Botrytis cinerea — Brązowe, wodniste, szybko rosnące plamy na liściach i różach; w wilgoci tkanka mięknie i pokrywa się szarym, aksamitnym nalotem zarodników, w słońcu plamy zasychają. Najczęściej w fazie dorastania róż przed zbiorem, a objawy na różach potrafią ujawnić się dopiero w czasie krótkiego przechowywania, nawet w 0 °C.
Mączniak prawdziwy Erysiphe cruciferarum — Na górnej stronie liści nieregularne plamy białego, mączystego nalotu, które z czasem pokrywają całe blaszki. Liście jaśnieją, żółkną, brązowieją, skręcają się i przedwcześnie zasychają; od spodu, pod nalotem, tkanka często czerwienieje. Groźny głównie na plantacjach nasiennych.
Mączniak rzekomy kapustnych Hyaloperonospora parasitica — Siewki porażone w rozsadzie są mocno osłabione albo zamierają. Na starszych liściach żółtawe, potem brązowiejące plamy na górnej stronie, a pod nimi, w wilgoci, obfity biały lub białoszary nalot. Mocno porażone liście opadają. Choroba może rozwijać się w wiązkach przewodzących (ciemnieją) i porażać róże.
Sucha zgnilizna kapustnych Leptosphaeria maculans, L. biglobosa (anamorfa Phoma lingam) — Na liścieniach siewek jasnoszare, owalne plamy i przewężenie szyjki korzeniowej — siewki zamierają. U starszych roślin u nasady łodygi jasnobrązowe, płaskie, wydłużone plamy, które zapadają się i przechodzą w głębokie, suche nekrozy; łodyga łatwo się łamie. Na liściach owalne plamy z licznymi czarnymi kropkami owocników. W odróżnieniu od czerni krzyżowych plamy nie mają koncentrycznych pierścieni.
Mokra zgnilizna bakteryjna Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum, Pseudomonas marginalis — U podstawy roślin małe plamki jakby nasiąknięte wodą, szybko obejmujące całą roślinę; na różach brązowe, zapadające się, miękkie plamy. Rozkładającą się tkankę czuć charakterystycznym zapachem gnicia, czasem wypływa z niej śluz. Często ujawnia się dopiero przy zbiorze i w przechowywaniu. W odróżnieniu od zgnilizny twardzikowej brak białej grzybni i czarnych sklerocjów.
Czarna zgnilizna kapustnych Xanthomonas campestris pv. campestris — Pierwsze objawy zwykle przy tworzeniu róż: na brzegach młodych liści żółknące plamy w kształcie litery V skierowanej do środka liścia, które powiększają się i czernieją; czernieją też nerwy i wiązki przewodzące. Liście w końcu czernieją i opadają, róże się przebarwiają, a porażone tkanki często zasiedla wtórnie mokra zgnilizna.
Bakteryjne gnicie róż brokułu Pseudomonas syringae pv. maculicola — Na liścieniach oleiste, ciemne plamy; na liściach drobne wodniste plamy od brunatnych do purpurowych, które zlewają się w duże martwe pola — liście żółkną, marszczą się i opadają. Na pędach wydłużone czarne plamy, na różach szaroczarne plamy; zgnilizna jest najpierw sucha, potem mokra i w wilgoci obejmuje całą różę. Straty sięgają 30%.
Jamistość (puste komory) głąba zaburzenie fizjologiczne — Po przecięciu pędu pod różą widać puste przestrzenie — tkanka miękiszowa popękała od środka. Z zewnątrz roślina wygląda zdrowo. To NIE jest choroba infekcyjna.
Brązowienie i wykruszanie pąków róży zaburzenie fizjologiczne — niedobór boru — Pąki w róży brązowieją, ciemnieją i wykruszają się; przy niedoborze boru brązowieją, a potem czernieją także wiązki przewodzące w pędzie, zwłaszcza u nasady róży. Przy nadmiarze azotu pąki też brązowieją, ale bez przebarwienia wiązek. To NIE jest choroba infekcyjna.
Biczykowatość liści (niedobór molibdenu) zaburzenie fizjologiczne — niedobór molibdenu — U rozsady młode liście zwężają się do łyżeczkowatego kształtu i jaśnieją. Przy silnym niedoborze blaszka liściowa zanika i zostaje sam nerw — liść wygląda jak bicz. Stożek wzrostu może zamrzeć i róża się nie zawiąże. U brokułu rzadsza niż u kalafiora. To NIE jest choroba infekcyjna.
Przedwczesne tworzenie róż (guzikowatość) zaburzenie fizjologiczne — Młoda, mała roślina zawiązuje drobną różę — „guzik” — o niskiej wartości. Podobnie wyglądają rośliny, które w rozsadzie przeszły zgorzel siewek. To NIE jest choroba infekcyjna.
Przerastanie róży liśćmi i deformacje w upale zaburzenie fizjologiczne — wysoka temperatura — Między pąkami róży wyrastają drobne listki albo róża jest zniekształcona, żółtawa i przedwcześnie zakwita. To NIE jest choroba infekcyjna.

Szkodniki

Śmietka kapuściana Delia radicum — Larwy pierwszego pokolenia wyjadają korzenie boczne i drążą płytkie korytarze w korzeniu głównym i szyjce korzeniowej świeżo posadzonej rozsady — rośliny słabo rosną, więdną, łatwo dają się wyciągnąć z ziemi i zamierają. Larwy kolejnych pokoleń żerują także w nerwach liści, w głąbie u nasady róży i w różach jesiennych odmian.
Pchełki Phyllotreta nemorum, P. undulata, P. atra, P. nigripes, Psylliodes chrysocephala — Chrząszcze wygryzają w liściach młodych roślin liczne drobne otwory; przy dużej liczebności wschodzące rośliny zamierają. Uszkadzają też róże. Larwy pchełki rzepakowej żerują w nerwach, ogonkach liściowych i wierzchołkach roślin.
Chowacze Ceutorhynchus pallidactylus, C. napi, C. assimilis — Chrząszcze chowacza czterozębnego wygryzają nieregularne dziury w liściach, a jego larwy żerują w ogonkach i łodygach. Larwy chowacza brukwiaczka niszczą wierzchołek wzrostu — brokuł nie wytwarza głównej róży, tylko liczne małe różyczki z pąków bocznych. Larwy chowacza galasówka tworzą na szyjce korzeniowej kuliste wyrośla ok. 1 cm, łatwe do pomylenia z kiłą.
Paciornica krzyżowianka Contarinia nasturtii — Larwy uszkadzają liście sercowe i niszczą stożek wzrostu: roślina nie tworzy róży albo formuje kilka małych z pąków bocznych. W miejscu żerowania zostaje blizna otoczona skręconymi, zgrubiałymi liśćmi; ogonki liściowe grubieją i kędzierzawieją. W 2002 r. powodowała duże straty w jesiennej uprawie brokułu i kalafiora.
Mszyca kapuściana Brevicoryne brassicae — Żeruje w koloniach pokrytych szarym, woskowym nalotem; liście skręcają się łódeczkowato i przebarwiają na białawo albo różowofioletowo. Najgroźniejsza w okresie wzrostu rozsady i zawiązywania róży — przy dużej liczebności róża się nie wykształca, a zasiedlone róże tracą wartość. Przenosi wirusy, m.in. mozaikę kalafiora (CaMV).
Mszyca brzoskwiniowa Myzus persicae — Liście skręcają się i odbarwiają, przy dużej liczebności młode rośliny zamierają, a zasiedlone róże tracą wartość. Groźniejsza jest jako wektor około stu wirusów roślinnych.
Mączlik warzywny Aleyrodes proletella — Dorosłe owady i larwy wysysają sok ze spodu liści; rośliny słabiej rosną, żółkną i więdną. Wydalana rosa miodowa obrasta czarnymi grzybami sadzakowymi, które utrudniają fotosyntezę, a zabrudzone rośliny tracą wartość. W cieplejszych latach bardzo groźny szkodnik brokułu.
Gnatarz rzepakowiec (czarna liszka) Athalia rosae — Larwy na młodych roślinach robią gołożer, na starszych szkieletują liście. Przy licznym wystąpieniu w kilka dni niszczą rośliny.
Tantniś krzyżowiaczek Plutella xylostella — Młode gąsienice minują liście, starsze zeskrobują miękisz, zostawiając okienka, a przy dużej liczebności robią gołożer. Gąsienice uszkadzają też stożek wzrostu — zamiast głównej róży powstaje wiele małych różyczek bocznych — i pąki w różach.
Bielinek kapustnik Pieris brassicae — Młode gąsienice żerują gromadnie na spodzie liści, zeskrobując miękisz; starsze rozchodzą się po roślinie i szkieletują liście, zostawiając grube nerwy. Rośliny zanieczyszczone odchodami. Znaczenie gospodarcze ma drugie, letnie pokolenie.
Bielinek rzepnik Pieris rapae — W ostatnich latach liczniejszy niż bielinek kapustnik. Gąsienice żerują pojedynczo — młode wygryzają dziury między nerwami, starsze szkieletują liście — i wgryzają się do róż, zanieczyszczając je odchodami.
Piętnówka kapustnica Mamestra brassicae — Młode gąsienice zeskrobują miękisz gromadnie, starsze wygryzają duże nieregularne dziury, omijając brzegi i nerwy. Gąsienice drugiego pokolenia wgryzają się do róż i zanieczyszczają je odchodami — wtedy są już niedostępne dla środków ochrony.
Błyszczka jarzynówka Autographa gamma — Gąsienice dziurawią liście albo zjadają je w całości; na roślinie i wokół niej widać brązowe odchody.
Wciornastek tytoniowiec Thrips tabaci — Najpierw żeruje na liściach zewnętrznych, potem przechodzi na wewnętrzne; na liściach powstają niewielkie, jasnobeżowe plamy o skorkowaciałej powierzchni.
Mątwik burakowy Heterodera schachtii — Nicień korzeniowy. Rośliny rosną słabo, liście żółkną, a korzenie tworzą nadmiernie rozrośniętą „brodę”; objawy występują placami. Od czerwca na korzeniach widać białe kuleczki wielkości łebka szpilki — samice, które potem brunatnieją w cysty.
Ślimaki Deroceras reticulatum, Arion lusitanicus, Limax maximus — Wygryzają dziury w liściach, czasem aż do gołożeru, albo zeskrobują tkankę. Najchętniej zjadają stożki wzrostu i liścienie. Żerują nocą; ślady śluzu na liściach i ziemi zdradzają ich obecność.
Ptaki, zając i królik Aves, Lepus europaeus, Oryctolagus cuniculus — Gołębie, gawrony i kawki zjadają młode rośliny tuż po posadzeniu, często do samych nerwów. Zające i dzikie króliki mogą zniszczyć wiosenne nasadzenia, zwłaszcza w pobliżu młodników, pagórków i nasypów. W czasie suszy szkody od ptaków rosną.

Dane o tej roślinie pochodzą z: Extension Gardener Plant Toolbox, GRIN Taxonomy. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.