Cyprysik groszkowy 'Curly Tops'
Chamaecyparis pisifera 'Curly Tops' iglak
Odmiana rośliny Cyprysik groszkowy (Chamaecyparis pisifera). Zalecenia poniżej dotyczą gatunku.
Co zrobić we wrześniu
- Sadzenie Materiał z pojemnika — sadź w kwi–paź · z bryłą ziemi w mar, kwi, sie, wrz, paź · zalecenie ogólne dla grupy
- Napój cyprysik jesienią, zanim zamarznie ziemia Zimozielony iglak paruje wodę przez całą zimę, a z zamarzniętej gleby nie może jej pobrać. Metodyka świerka opisuje ten mechanizm jako przyczynę przesuszenia części nadziemnych: pod koniec zimy lub wczesną wiosną igły gwałtownie brązowieją i obumierają, bo roślina traci wodę przez transpirację, nie mając możliwości jej uzupełnienia. Jesienne napojenie jest tym, co decyduje o wyglądzie krzewu w marcu.
- Jesienią zbierz opadłe łuski i chore resztki spod krzewów Program ochrony przy szarej pleśni zaleca usuwać resztki roślinne, które mogą być miejscem zarodnikowania. Metodyka ogrodów przydomowych: jesienią wskazane jest zbieranie opadłych liści i ich spalenie, aby nie dopuścić do przezimowania wielu grzybów chorobotwórczych i szkodników. Grzyb, który przezimuje w ściółce pod krzewem, wróci na ten sam krzew wiosną.
- Mozaikowate plamki na łuskach — sprawdź przez lupę
- Upał po ulewach — sprawdź, czy któryś krzew nie odstaje od reszty
- Co dwa tygodnie obejrzyj łuski i pędy — szara pleśń i zamieranie
Pielęgnacja
- Sadzenie Materiał z pojemnika — sadź w kwi–paź · z bryłą ziemi w mar, kwi, sie, wrz, paź · zalecenie ogólne dla grupy
- Nawożenie Nawóz dla roślin kwaśnolubnych (kwi) · zalecenie ogólne dla grupy
- Zimowla Okryj agrowłókniną
Zalecenia ogólne dla gatunku — odmiana dziedziczy je po nim.
Wymagania
| Stanowisko | słońce |
|---|---|
| Wysokość | 2 m–10 m |
| Szerokość | 91 cm–6,1 m |
| Kwitnienie | kwi–maj |
| Gleba | żyzna, przepuszczalna |
| Wilgotność | wilgotna |
| Odczyn | kwaśna, lekko kwaśna |
| Mrozoodporność | mrozoodporna pod okryciem · strefa 4+ |
| Pokrój | drzewo |
| Zastosowanie | żywopłot, solitera, skalniak, pojemnik |
Kalendarz zabiegów
Zabiegi opisane dla rodzaju — wybrane te, które dotyczą także tego gatunku i odmiany.
| Styczeń |
|
|---|---|
| Luty |
|
| Marzec |
|
| Kwiecień |
|
| Maj |
|
| Czerwiec |
|
| Lipiec |
|
| Sierpień |
|
| Wrzesień |
|
| Październik |
|
| Listopad |
|
| Grudzień |
|
Zależne od pogody i obserwacji
- Obejrzyj korzenie i korę, zanim zapłacisz
- Posadzony w upał — okryj na kilka dni białą agrowłókniną Metodyka ogrodów przydomowych zaleca to wprost: przy bardzo intensywnej operacji słonecznej i wysokiej temperaturze rośliny po posadzeniu nakrywa się na kilka dni białą agrowłókniną ograniczającą transpirację. Świeżo posadzony iglak nie ma jeszcze czym pobierać wody, a paruje tak, jakby miał.
- W suszy podlewaj do ziemi — i nigdy w pełnym słońcu po łuskach Metodyka ogrodów przydomowych mówi wprost: wiosną i latem przy niedoborze wody następuje brązowienie i zasychanie. U cyprysika brązowa gałązka nie zazieleni się z powrotem, więc suszy trzeba nie dopuścić, a nie ją nadrabiać. Ale sposób podlewania jest równie ważny co ilość: zwilżanie roślin o zwartym pokroju i zostawianie ich mokrych na noc sprzyja porażeniu, głównie szarą pleśnią, a zwilżanie w pełnym słońcu powoduje poparzenie łusek i młodych pędów.
- Systematycznie wycinaj zamierające fragmenty pędów Program ochrony cyprysika przy zamieraniu pędów roślin iglastych (Pestalotiopsis funerea) stawia to zalecenie na równi z chemią: systematycznie wycinać i niszczyć chore fragmenty pędów. Metodyka świerka jest jeszcze bardziej precyzyjna — chore pędy wycinać aż do miejsca, gdzie jest zdrowa tkanka, tj. około 0,5 cm nad silnym bocznym odgałęzieniem. Cięcie w połowie nekrozy zostawia w krzewie żywą grzybnię i cała robota idzie na marne.
- Brązowieje cyprysik? Najpierw ustal, która to z pięciu przyczyn Brązowienie to jedyny objaw, jaki cyprysik potrafi pokazać, i stoi za nim pięć zupełnie różnych przyczyn wymagających pięciu różnych reakcji — od podlania po wykopanie rośliny. Sięganie po oprysk bez rozpoznania jest w czterech przypadkach na pięć stratą pieniędzy. Rozróżnienie idzie po tym, KTÓRA roślina i KTÓRA jej część brązowieje oraz KIEDY się to stało.
- Usuń zamarły krzew razem z bryłą korzeniową i resztkami Program ochrony cyprysika stawia to jako pierwsze zalecenie niechemiczne przy fytoftorozie: z nasadzeń usuwać chore rośliny oraz resztki roślinne. Metodyka ogrodów przydomowych dodaje, że przy chorobach glebowych takich jak fytoftoroza usuwa się i pali CAŁE rośliny, a metodyka świerka — że chore rośliny należy usuwać i palić wraz z bryłą korzeniową. Zostawiony w ziemi kawałek chorego korzenia to źródło zakażenia dla rośliny, którą tam dosadzisz.
- Zabieg na przędziorka — najpierw środki mechaniczne
- Zabieg na miodownicę — wieczorem i tylko na stwierdzoną kolonię
- Okno pogodowe na zabieg — 15-20°C, pochmurno i bezwietrznie
Choroby
- Fytoftoroza (zgnilizna podstawy pędu i korzeni) Phytophthora spp., głównie Phytophthora cinnamomi — Metodyka ogrodów przydomowych wskazuje cyprysika Lawsona jako roślinę ozdobną NAJBARDZIEJ wrażliwą na tę chorobę. Objawy widoczne są początkowo na części pędów, które szarzeją lub brązowieją — w zależności od odmiany — po czym choroba rozszerza się stopniowo na całą roślinę. U nasady, po niewielkim usunięciu kory, widać brązową zgniliznę rozszerzającą się nawet do 20 cm nad podłożem oraz przechodzącą na korzenie. W nasadzeniu choruje POJEDYNCZA roślina, gdy sąsiednie są zdrowe — to najważniejsza wskazówka diagnostyczna. System korzeniowy jest słabo rozwinięty, korzenie zbrązowiałe i rozpadające się przy pociągnięciu.
- Opieńkowa zgnilizna korzeni Armillaria mellea — Pierwsze symptomy to zahamowanie wzrostu, przejaśnienie pędów, żółknięcie i brązowienie, a końcowym etapem jest zamieranie rośliny. U nasady pędów kora pęka i odchodzi od drewna; po odchyleniu kory widać białawą grzybnię. Patogen rozwija się w glebie, tworząc sznury grzybniowe przerastające kolejno od rośliny do rośliny — w nasadzeniach żywopłotowych widać to jako STOPNIOWE ZAMIERANIE KOLEJNYCH ROŚLIN W RZĘDZIE. To odróżnia opieńkę od fytoftorozy, która wybiera pojedyncze krzewy.
- Zamieranie pędów roślin iglastych Pestalotiopsis funerea — Brązowienie i zamieranie fragmentów pędów; nekroza postępuje wzdłuż pędu, a część powyżej obumiera. Na łuskach drzew i krzewów iglastych tworzą się pojedyncze plamy, obejmujące niekiedy cały obwód igły lub młodego pędu i powodujące jego zamieranie. Program ochrony cyprysika nie opisuje objawów szerzej — podaje wyłącznie czynnik sprawczy i zalecenia. Objaw bywa nie do odróżnienia od skutków przesuszenia, przemrożenia i żerowania larw dumka, więc przed sięgnięciem po fungicyd warto rozłamać pęd i sprawdzić, czy nie ma w nim korytarza.
- Szara pleśń Botrytis cinerea — Przy dużej wilgotności powietrza u podstawy igieł znajdujących się przy nasadzie pędu pojawiają się brązowe, wodniste i szybko powiększające się plamy; w sprzyjających warunkach szybko następuje masowe obumieranie igieł, a nekroza rozprzestrzenia się z igieł na pędy. Na powierzchni obumarłych tkanek formuje się obfity, szary, pylący nalot zarodników — to objaw rozstrzygający. Patogen zasiedla również pędy zamierające z innych przyczyn oraz świeże rany po cięciu.
- Zgorzel zgnilakowa Pythium spp. — Infekowane są przede wszystkim korzenie i podstawa pędu, a nekroza może rozszerzać się w górę nawet do 2/3 wysokości sadzonki, powodując jej zamieranie lub bardzo silne zahamowanie wzrostu. Choroba dotyczy przede wszystkim siewek, sadzonek i świeżo posadzonych roślin — na zadomowionym, kilkuletnim krzewie występuje sporadycznie. Metodyka wskazuje, że przyczyną zgorzeli zgnilakowej mogą być także grzyby Botrytis cinerea, Fusarium avenaceum, F. culmorum, F. solani i Rhizoctonia solani.
- Rizoktonioza Rhizoctonia solani — Program ochrony cyprysika wymienia tę chorobę na liście, ale NIE PODAJE ani objawów, ani biologii sprawcy — tylko czynnik chorobotwórczy, zalecenia niechemiczne i jeden preparat. Metodyka ogrodów przydomowych wymienia Rhizoctonia solani wśród sprawców zgorzeli zgnilakowej, czyli nekrozy korzeni i podstawy pędu prowadzącej do zamierania lub silnego zahamowania wzrostu młodych roślin. Objawów specyficznych dla cyprysika żadne z użytych źródeł nie opisuje.
- Brunatna pleśń śniegowa Herpotrichia juniperi — Objawy wyłącznie na częściach roślin, które zimowały pod śniegiem lub pod szczelnym okryciem — igły i młode pędy brązowieją i obumierają. Wiosną, w okresie topnienia śniegu, spod niego wyłaniają się pędy pokryte obfitą, zbitą, ciemnobrązową grzybnią, która oplata igliwie jak filc. Do obumarcia całej rośliny dochodzi bardzo rzadko.
Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.
Szkodniki
- Przędziorek sosnowiec i przędziorek jałowcowiec Oligonychus ununguis, Oligonychus perditus — W miejscach żerowania na łuskowatych igłach pojawiają się mozaikowate, drobne plamy; przy dużym nasileniu gałązki szarzeją, a igły opadają. Program ochrony cyprysika traktuje oba gatunki łącznie — lustracja i sposób reagowania są takie same. Uszkodzenie jest nieodwracalne: przebarwiona łuska już nie zzielenieje.
- Miodownica żywotnikowa Cinara cupressi — Kolonie mszyc żerują na korze pni i pędów, zwykle w dolnej i wewnętrznej części krzewu. Objawem widocznym z zewnątrz jest zbrunatnienie igieł i zasychanie pędów — czyli dokładnie to, co działkowiec bierze za chorobę. Mszyce wydalają rosę miodową (spadź) widoczną na igłach, na której rozwijają się grzyby sadzakowe; kolonie odwiedzają mrówki.
- Tarcznik jałowcowiec (zaśnieżek jałowcowy) Carulaspis juniperi — Larwy żerują na pędach i łuskowatych igłach, przez co pędy są często zniekształcone i zahamowane we wzroście. Na łuskach pojawiają się liczne, białawe tarczki — tarczka samicy jest biała, okrągła, lekko wypukła, długości 1-1,5 mm; ciało samicy żółte, owalne, 0,4-0,9 mm. Opracowanie SODR wskazuje wprost, że gatunek występuje na różnych gatunkach jałowca ORAZ na starszych okazach cyprysika groszkowego i cyprysika Lawsona.
- Dumek jałowcowy Lamprodila festiva — Chrząszcz z rodziny bogatkowatych. Larwy żerują wewnątrz pędów i pni, powodując ich zasychanie. Obecność larw zdradzają okrągłe otwory wylotowe o średnicy do 3 mm na powierzchni pędów i pni. Objaw z zewnątrz jest nie do odróżnienia od zamierania pędów powodowanego przez grzyby — rozstrzyga dopiero rozłamanie pędu.
Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.
Dane o tej roślinie pochodzą z: Extension Gardener Plant Toolbox, Manual of Cultivated Trees and Shrubs Hardy in North America, TRY Plant Trait Database (wydanie 6.0), TRY — Categorical Traits Dataset, Wikipedia (polska), Zrejonizowany dobór drzew i krzewów do uprawy w Polsce, e-katalogroslin.pl. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.