Hortensja bukietowa
Hydrangea paniculata krzew liściasty
Inne nazwy: Hortensja wiechowata
Co zrobić we wrześniu
- Sadzenie Materiał z pojemnika — sadź w kwi, maj, wrz, paź · co 90 cm–2,4 m
- Przekwitłe kwiatostany — u jednych usuwać, u innych zostawić do wiosny
- Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich.
- Zasilaj regularnie od kwietnia do sierpnia Hortensje wytwarzają w jednym sezonie ogromną masę liści i kwiatostanów i bez corocznego zasilania kwitną coraz słabiej. Ale nadmiar azotu jest równie zły jak niedobór: metodyka wiąże go z bujnym rozwojem liści przy słabym kwitnieniu i wiotkimi tkankami podatnymi na patogeny, a zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu wskazuje wprost jako przyczynę silnego nasilenia mączniaków prawdziwych i rdzy.
- Wrzesień–październik: nawóz jesienny bez azotu
- Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu
- Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza i plamistość liści
- Wilgotność powyżej 94% — szara pleśń w kwiatostanach
Pielęgnacja
- Sadzenie Materiał z pojemnika — sadź w kwi, maj, wrz, paź · co 90 cm–2,4 m
- Cięcie Wczesną wiosną (mar) · kwitnie na tegorocznych pędach
- Nawożenie Nawóz wieloskładnikowy (kwi–maj)
- Podlewanie Obficie — nie lubi przesuszenia
Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.
Wymagania
| Stanowisko | słońce, półcień |
|---|---|
| Wysokość | 1,5 m–10 m |
| Szerokość | 1,83 m–7,62 m |
| Kwitnienie | lip–wrz |
| Kolor kwiatów | biały, różowy |
| Gleba | żyzna, przepuszczalna |
| Wilgotność | umiarkowanie wilgotna |
| Odczyn | kwaśna, lekko kwaśna, obojętna |
| Mrozoodporność | w pełni mrozoodporna · strefa 5+ |
| Pokrój | krzew |
| Zastosowanie | rabata, solitera, żywopłot, pojemnik, kwiat cięty, na suchy bukiet |
Liście i pąki zawierają glikozydy cyjanogenne — zjedzone w większej ilości trują psy, koty i konie; u ludzi wywołują nudności.
Kalendarz zabiegów
Zabiegi opisane dla rodzaju — wybrane te, które dotyczą także tego gatunku i odmiany.
| Styczeń |
|
|---|---|
| Luty |
|
| Marzec |
|
| Kwiecień |
|
| Maj |
|
| Czerwiec |
|
| Lipiec |
|
| Sierpień |
|
| Wrzesień |
|
| Październik |
|
| Listopad |
|
| Grudzień |
|
Zależne od pogody i obserwacji
- Kilka dni bez deszczu — podlej, zanim liście zwisną Hortensja więdnie pierwsza z całego ogrodu: duże, cienkie liście i obfite kwiatostany parują ogromne ilości wody, a źródła określają ją wprost jako roślinę o dużych wymaganiach wodnych i wrażliwą na suszę. Zwisające liście to już sygnał spóźniony — przy niedoborze wody brzegi liści brązowieją i zasychają, a u hortensji ogrodowej susza w sierpniu odbija się na kwitnieniu w przyszłym roku.
- Upał — podlej rano lub późnym popołudniem, nigdy po liściach w słońcu W upale hortensja traci wodę szybciej, niż korzenie zdążą ją pobrać, i więdnie nawet w wilgotnej ziemi. Zwilżanie roślin w ciągu dnia przy intensywnej operacji słonecznej metodyka wymienia jako przyczynę poparzenia liści i młodych pędów — szczególnie u odmian o barwnych liściach. Zraszanie krzewu w południe robi więc dokładnie odwrotnie, niż się wydaje.
- Liczne zimujące jaja — zabieg olejem parafinowym
- Biały nalot na młodych liściach — reaguj od razu
- Krzew więdnie mimo podlewania — sprawdź korzenie
- Wytnij chory pęd poniżej nekrozy — i zdezynfekuj sekator Metodyka stawia sprawę jednoznacznie: po stwierdzeniu chorób lub szkodników należy wycinać i palić silnie porażone pędy, a obumarłe pędy usuwać poniżej miejsca nekrozy, nad silnym bocznym odgałęzieniem. Cięcie powyżej nekrozy zostawia w krzewie żywą grzybnię. Wirusy przenoszą się z kolei podczas cięcia i innych prac pielęgnacyjnych przez zranione tkanki, więc brudne narzędzie samo roznosi chorobę po ogrodzie.
Choroby
- Mączniak prawdziwy hortensji Erysiphe polygoni — Na powierzchni młodych liści i pędów, a niekiedy płatków kwiatowych, biały mączysty nalot grzybni i zarodnikowania. Początkowo są to pojedyncze plamy nalotu na blaszce liściowej, ale w ciągu kilku dni nalot pokrywa całą powierzchnię najmłodszych liści i pędów. Na grzybni formowane są bardzo liczne, okrągłe, drobne, jasnobrązowe, a następnie czarne otocznie. Wzrost porażonych roślin jest zahamowany, silnie porażone liście i pędy zamierają.
- Plamistość liści hortensji Ascochyta hydrangea, Cercospora arborescentis, Phyllosticta hydrangeae — Na liściach pojedyncze lub liczne jasnobrązowe plamy, które szybko się powiększają; wokół plam może występować ciemniejsza obwódka szerokości 1–2 mm. W miarę wzrostu blaszek liściowych martwa tkanka w obrębie plam wykrusza się. Przy dużym nasileniu choroby liście żółkną, brązowieją i masowo opadają. Na powierzchni obumarłych tkanek pojawiają się zarodniki grzyba: u Ascochyta i Phyllosticta jako skupienia piknidiów na powierzchni plam, u Cercospora jako trzonki wyrastające pęczkami przez aparaty szparkowe na spodniej stronie liścia.
- Septorioza hortensji Septoria hydrangeae — Na liściach brązowe plamy o średnicy od kilkunastu milimetrów do kilku centymetrów, otoczone ciemnobrązową lub czerwoną obwódką. Na powierzchni plam liczne czarne punkty — piknidia, czyli skupienia zarodników grzyba. Silnie porażone liście żółkną i masowo opadają. Objawy pojawiają się po kilku, a nawet kilkunastu dniach od infekcji, zależnie od rośliny żywicielskiej.
- Szara pleśń Botrytis cinerea — Porażone tkanki brązowieją, zasychają i wykruszają się. W warunkach wysokiej wilgotności powietrza na powierzchni plam tworzy się obfity, szary, pylący nalot zarodników grzyba. Do zakażenia dochodzi zwykle w miejscach uszkodzenia rośliny przez owady lub zranienia powstałego podczas prac pielęgnacyjnych. Na powierzchni obumarłych tkanek, a u niektórych roślin wewnątrz obumarłych kwiatów, pojawiają się czarne, błyszczące, twarde sklerocja o średnicy 1–15 mm — formy przetrwalnikowe grzyba.
- Mozaika hortensji Wirus pierścieniowej plamistości pomidora (ToRSV) — Metodyka wymienia tę chorobę przy hortensji wyłącznie w tabeli, bez opisu objawów. Ogólnie o wirozach roślin ozdobnych źródło podaje, że pojawiają się bardzo często na roślinach w pełni ich rozwoju, a wirus wnika przez zranione tkanki podczas cięcia, okulizacji, szczepienia i innych prac pielęgnacyjnych albo jest wprowadzany podczas żerowania wektorów — najczęściej mszyc i szkodliwych nicieni glebowych z rodzajów Trichodorus, Paratrichodorus (krępaki) i Longidorus (długacze).
- Zielenienie kwiatów hortensji Hydrangea virescence (fitoplazma) — Metodyka wymienia chorobę przy hortensji w tabeli wirusów i fitoplazm, bez opisu objawów. Sama nazwa wskazuje na zielenienie kwiatów — płatki zamiast właściwej barwy przybierają zieloną, liściopodobną postać, a kwiatostan traci wartość ozdobną. Fitoplazmy, podobnie jak wirusy, przenoszone są przez owady żerujące na roślinach oraz z materiałem rozmnożeniowym.
Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.
Szkodniki
- Guzak północny Meloidogyne hapla — Jedyny szkodnik wymieniony w metodyce przy hortensji z nazwy — w tabeli szkodników wielożernych jako żywiciela podano hortensję bukietową (obok róży i powojnika). Nicień przebywa w glebie i żeruje na korzeniach krzewów i bylin; larwy inwazyjne wnikają do korzeni, gdzie pod wpływem żerowania tworzą się mniej lub bardziej regularne, kuliste lub wrzecionowate wyrośla wielkości 1–5 mm, a dodatkowo powstaje bardzo dużo korzeni przybyszowych tworzących tzw. brodę. Wewnątrz wyrośli znajduje się jedna lub kilka gruszkowatych, białych samic długości 0,8–1,9 mm.
- Przędziorek chmielowiec Tetranychus urticae — UWAGA: hortensja NIE jest wymieniona w źródle jako żywiciel z nazwy. Metodyka podaje przędziorka chmielowca wśród szkodników wielożernych, z żywicielami określonymi ogólnie: „wiele gatunków krzewów liściastych, np. tawuła japońska” oraz byliny. Objaw typowy dla przędziorków to mozaikowate przebarwianie liści na żółto; silnie porażone i uszkodzone liście nie regenerują się i należy je usunąć oraz spalić. Ciało samic owalne, długości 0,3–0,8 mm. Wpisany tu jako szkodnik możliwy, bo lustracja zimowa pędów i zabieg olejowy z metodyki celują właśnie w zimujące jaja przędziorków i mszyc.
- Mszyce (jako wektory wiroz) Aphidoidea — UWAGA: metodyka nie wymienia żadnego gatunku mszycy przy hortensji. Wpisane tutaj wyłącznie z powodu ich roli jako wektorów: źródło podaje, że wirusy przenoszone są i wprowadzane podczas żerowania owadów, które nazywamy wektorami, a najczęściej są to mszyce i szkodliwe nicienie glebowe (krępaki, długacze). Hortensja ma w metodyce dwie choroby wirusowo-fitoplazmatyczne (mozaika hortensji, zielenienie kwiatów), których nie da się leczyć — ograniczanie wektorów i cięcie czystym narzędziem to jedyna dostępna profilaktyka.
Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.
Odmiany
Odmiany dziedziczą zalecenia po gatunku; różnią się pokrojem, barwą i wysokością.
- Hortensja bukietowa 'Ammarin' Hydrangea paniculata 'Ammarin'
- Hortensja bukietowa 'Bokomagande' Hydrangea paniculata 'Bokomagande'
- Hortensja bukietowa 'Bokraflame' Hydrangea paniculata 'Bokraflame'
- Hortensja bukietowa 'Bokralims' Hydrangea paniculata 'Bokralims'
- Hortensja bukietowa 'Bokraplume' Hydrangea paniculata 'Bokraplume'
- Hortensja bukietowa 'Bokrathirteen' Hydrangea paniculata 'Bokrathirteen'
- Hortensja bukietowa 'Bokratorch' Hydrangea paniculata 'Bokratorch'
- Hortensja bukietowa 'Bombshell' Hydrangea paniculata 'Bombshell'
- Hortensja bukietowa 'Breg14' Hydrangea paniculata 'Breg14'
- Hortensja bukietowa 'Brussels Lace' Hydrangea paniculata 'Brussels Lace'
- Hortensja bukietowa 'Bulk' Hydrangea paniculata 'Bulk'
- Hortensja bukietowa 'Confetti' Hydrangea paniculata 'Confetti'
- Hortensja bukietowa 'Couhamint' Hydrangea paniculata 'Couhamint'
- Hortensja bukietowa 'Couharie' Hydrangea paniculata 'Couharie'
- Hortensja bukietowa 'Coussine' Hydrangea paniculata 'Coussine'
- Hortensja bukietowa 'COUSTAR02' Hydrangea paniculata 'COUSTAR02'
- Hortensja bukietowa 'Darlido' Hydrangea paniculata 'Darlido'
- Hortensja bukietowa 'Dharuma' Hydrangea paniculata 'Dharuma'
- Hortensja bukietowa 'Diamant Rouge' Hydrangea paniculata 'Diamant Rouge'
- Hortensja bukietowa 'Dolly' Hydrangea paniculata 'Dolly'
- Hortensja bukietowa 'Dolprim' Hydrangea paniculata 'Dolprim'
- Hortensja bukietowa 'DVPPinky' Hydrangea paniculata 'DVPPinky'
- Hortensja bukietowa 'Everest' Hydrangea paniculata 'Everest'
- Hortensja bukietowa 'Floribunda' Hydrangea paniculata 'Floribunda'
- Hortensja bukietowa 'Frenne' Hydrangea paniculata 'Frenne'
- Hortensja bukietowa 'Graffiti' Hydrangea paniculata 'Graffiti'
- Hortensja bukietowa 'Grandiflora' Hydrangea paniculata 'Grandiflora'
- Hortensja bukietowa 'GRHP08' Hydrangea paniculata 'GRHP08'
- Hortensja bukietowa 'GRHP10' Hydrangea paniculata 'GRHP10'
- Hortensja bukietowa 'GRHP11' Hydrangea paniculata 'GRHP11'
- Hortensja bukietowa 'GRHP12' Hydrangea paniculata 'GRHP12'
- Hortensja bukietowa 'GRHP14' Hydrangea paniculata 'GRHP14'
- Hortensja bukietowa 'Groundbreaker' Hydrangea paniculata 'Groundbreaker'
- Hortensja bukietowa 'Harry's Souvenir' Hydrangea paniculata 'Harry's Souvenir'
- Hortensja bukietowa 'HP217902' Hydrangea paniculata 'HP217902'
- Hortensja bukietowa 'Hpopr013' Hydrangea paniculata 'Hpopr013'
- Hortensja bukietowa 'HPOPR018' Hydrangea paniculata 'HPOPR018'
- Hortensja bukietowa 'Ilvobo' Hydrangea paniculata 'Ilvobo'
- Hortensja bukietowa 'Ilvomindy' Hydrangea paniculata 'Ilvomindy'
- Hortensja bukietowa 'Jane' Hydrangea paniculata 'Jane'
- Hortensja bukietowa 'Kolmagimo' Hydrangea paniculata 'Kolmagimo'
- Hortensja bukietowa 'Kolmahima' Hydrangea paniculata 'Kolmahima'
- Hortensja bukietowa 'Kolmamon' Hydrangea paniculata 'Kolmamon'
- Hortensja bukietowa 'Kolmavesu' Hydrangea paniculata 'Kolmavesu'
- Hortensja bukietowa 'Kyushu' Hydrangea paniculata 'Kyushu'
- Hortensja bukietowa 'Lammetje' Hydrangea paniculata 'Lammetje'
- Hortensja bukietowa 'Last Post' Hydrangea paniculata 'Last Post'
- Hortensja bukietowa 'LC NO10' Hydrangea paniculata 'LC NO10'
- Hortensja bukietowa 'LC NO11' Hydrangea paniculata 'LC NO11'
- Hortensja bukietowa 'LC NO12' Hydrangea paniculata 'LC NO12'
- Hortensja bukietowa 'LC NO13' Hydrangea paniculata 'LC NO13'
- Hortensja bukietowa 'LC NO14' Hydrangea paniculata 'LC NO14'
- Hortensja bukietowa 'LC NO15' Hydrangea paniculata 'LC NO15'
- Hortensja bukietowa 'LC NO16' Hydrangea paniculata 'LC NO16'
- Hortensja bukietowa 'LC NO17' Hydrangea paniculata 'LC NO17'
- Hortensja bukietowa 'LC NO19' Hydrangea paniculata 'LC NO19'
- Hortensja bukietowa 'LC NO2' Hydrangea paniculata 'LC NO2'
- Hortensja bukietowa 'LC NO3' Hydrangea paniculata 'LC NO3'
- Hortensja bukietowa 'LC NO4' Hydrangea paniculata 'LC NO4'
- Hortensja bukietowa 'LC NO5' Hydrangea paniculata 'LC NO5'
- Hortensja bukietowa 'LC NO6' Hydrangea paniculata 'LC NO6'
- Hortensja bukietowa 'LC NO7' Hydrangea paniculata 'LC NO7'
- Hortensja bukietowa 'LC NO8' Hydrangea paniculata 'LC NO8'
- Hortensja bukietowa 'LC NO9' Hydrangea paniculata 'LC NO9'
- Hortensja bukietowa 'Levana' Hydrangea paniculata 'Levana'
- Hortensja bukietowa 'Le Vasterival' Hydrangea paniculata 'Le Vasterival'
- Hortensja bukietowa 'Limelight' Hydrangea paniculata 'Limelight'
- Hortensja bukietowa 'LISSJUDY' Hydrangea paniculata 'LISSJUDY'
- Hortensja bukietowa 'Little Alf' Hydrangea paniculata 'Little Alf'
- Hortensja bukietowa 'Little Fresco' Hydrangea paniculata 'Little Fresco'
- Hortensja bukietowa 'Little Lime' Hydrangea paniculata 'Little Lime'
- Hortensja bukietowa 'Little Spooky' Hydrangea paniculata 'Little Spooky'
- Hortensja bukietowa 'Mega Pearl' Hydrangea paniculata 'Mega Pearl'
- Hortensja bukietowa 'Mid Late Summer' Hydrangea paniculata 'Mid Late Summer'
- Hortensja bukietowa 'Mojito' Hydrangea paniculata 'Mojito'
- Hortensja bukietowa 'Mustila' Hydrangea paniculata 'Mustila'
- Hortensja bukietowa 'October Bride' Hydrangea paniculata 'October Bride'
- Hortensja bukietowa 'Papillon' Hydrangea paniculata 'Papillon'
- Hortensja bukietowa 'Pee Wee' Hydrangea paniculata 'Pee Wee'
- Hortensja bukietowa 'Petite Cherry' Hydrangea paniculata 'Petite Cherry'
- Hortensja bukietowa 'Petite Star' Hydrangea paniculata 'Petite Star'
- Hortensja bukietowa 'Phantom' Hydrangea paniculata 'Phantom'
- Hortensja bukietowa 'PIIHPI' Hydrangea paniculata 'PIIHPI'
- Hortensja bukietowa 'Pink Beauty' Hydrangea paniculata 'Pink Beauty'
- Hortensja bukietowa 'Pink Diamond' Hydrangea paniculata 'Pink Diamond'
- Hortensja bukietowa 'Pink Lady' Hydrangea paniculata 'Pink Lady'
- Hortensja bukietowa 'Pinky Winky' Hydrangea paniculata 'Pinky Winky'
- Hortensja bukietowa 'Polar Bear' Hydrangea paniculata 'Polar Bear'
- Hortensja bukietowa 'Queen Ballerina' Hydrangea paniculata 'Queen Ballerina'
- Hortensja bukietowa 'Queen Mini Bella' Hydrangea paniculata 'Queen Mini Bella'
- Hortensja bukietowa 'Queen Mount Rose' Hydrangea paniculata 'Queen Mount Rose'
- Hortensja bukietowa 'Queen Romance' Hydrangea paniculata 'Queen Romance'
- Hortensja bukietowa 'Queen Venus' Hydrangea paniculata 'Queen Venus'
- Hortensja bukietowa 'Ren101' Hydrangea paniculata 'Ren101'
- Hortensja bukietowa 'Renba' Hydrangea paniculata 'Renba'
- Hortensja bukietowa 'Rencri' Hydrangea paniculata 'Rencri'
- Hortensja bukietowa 'Rendia' Hydrangea paniculata 'Rendia'
- Hortensja bukietowa 'Renhy' Hydrangea paniculata 'Renhy'
- Hortensja bukietowa 'Rensun' Hydrangea paniculata 'Rensun'
- Hortensja bukietowa 'Renxolor' Hydrangea paniculata 'Renxolor'
- Hortensja bukietowa 'ROU 201306' Hydrangea paniculata 'ROU 201306'
- Hortensja bukietowa 'ROU201406' Hydrangea paniculata 'ROU201406'
- Hortensja bukietowa 'Ruby' Hydrangea paniculata 'Ruby'
- Hortensja bukietowa 'Shikoku Flash' Hydrangea paniculata 'Shikoku Flash'
- Hortensja bukietowa 'Silver Dollar' Hydrangea paniculata 'Silver Dollar'
- Hortensja bukietowa 'Smhpfl' Hydrangea paniculata 'Smhpfl'
- Hortensja bukietowa 'Smhplqf' Hydrangea paniculata 'Smhplqf'
- Hortensja bukietowa 'Sparkling' Hydrangea paniculata 'Sparkling'
- Hortensja bukietowa 'Tardiva' Hydrangea paniculata 'Tardiva'
- Hortensja bukietowa 'Tender Rose' Hydrangea paniculata 'Tender Rose'
- Hortensja bukietowa 'Unique' Hydrangea paniculata 'Unique'
- Hortensja bukietowa 'Vera' Hydrangea paniculata 'Vera'
- Hortensja bukietowa 'Vlasveld 02' Hydrangea paniculata 'Vlasveld 02'
- Hortensja bukietowa 'Webb' Hydrangea paniculata 'Webb'
- Hortensja bukietowa 'White Lady' Hydrangea paniculata 'White Lady'
- Hortensja bukietowa 'White Moth' Hydrangea paniculata 'White Moth'
- Hortensja bukietowa 'Wim's Red' Hydrangea paniculata 'Wim's Red'
Dane o tej roślinie pochodzą z: Extension Gardener Plant Toolbox, Manual of Cultivated Trees and Shrubs Hardy in North America, Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie, RHS — profile roślin, Serwisy Cooperative Extension amerykańskich uczelni, TRY — Categorical Traits Dataset, Trees and Shrubs Hardy in the British Isles (Londyn 1914), Wikidata, Wikipedia (polska), urzadzamy.pl — rośliny. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.