Hortensja ogrodowa

Hydrangea × macrophylla krzew liściasty

Co zrobić we wrześniu

Sadzenie Materiał z pojemnika — sadź w kwi, maj, wrz, paź · co 90 cm–2,4 m
Latem u hortensji ogrodowej i pnącej tylko cięcie sanitarne
Nie tnij — hortensja zawiązuje właśnie pąki na przyszły rok
Przekwitłe kwiatostany — u jednych usuwać, u innych zostawić do wiosny
Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich.
Zasilaj regularnie od kwietnia do sierpnia Hortensje wytwarzają w jednym sezonie ogromną masę liści i kwiatostanów i bez corocznego zasilania kwitną coraz słabiej. Ale nadmiar azotu jest równie zły jak niedobór: metodyka wiąże go z bujnym rozwojem liści przy słabym kwitnieniu i wiotkimi tkankami podatnymi na patogeny, a zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu wskazuje wprost jako przyczynę silnego nasilenia mączniaków prawdziwych i rdzy.
Wrzesień–październik: nawóz jesienny bez azotu
Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu
Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza i plamistość liści
Wilgotność powyżej 94% — szara pleśń w kwiatostanach

Pielęgnacja

Sadzenie Materiał z pojemnika — sadź w kwi, maj, wrz, paź · co 90 cm–2,4 m
Cięcie Tnij w kwi, paź · kwitnie na zeszłorocznych pędach
Nawożenie Nawóz wieloskładnikowy (kwi–maj)
Zimowla Okryj agrowłókniną
Podlewanie Obficie — nie lubi przesuszenia

Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.

Wymagania

Stanowisko	słońce, półcień
Wysokość	80 cm–1,5 m
Szerokość	91 cm–1,83 m
Kwitnienie	cze–wrz
Kolor kwiatów	biały, różowy, niebieski
Gleba	żyzna, próchniczna
Wilgotność	wilgotna
Odczyn	kwaśna, lekko kwaśna
Mrozoodporność	mrozoodporna pod okryciem · strefa 6+
Pokrój	krzew
Zastosowanie	rabata, solitera, pojemnik, kwiat cięty

Liście i pąki zawierają glikozydy cyjanogenne — zjedzone w większej ilości trują psy, koty i konie; u ludzi wywołują nudności.

Kalendarz zabiegów

Zabiegi opisane dla rodzaju — wybrane te, które dotyczą także tego gatunku i odmiany.

Styczeń	Ciepły słoneczny dzień zimą — przewietrz okrycie Mokry, ciężki śnieg — strząśnij go z krzewu Zimą przejrzyj dziesięć pędów pod lupą
Luty	Ciepły słoneczny dzień zimą — przewietrz okrycie Mokry, ciężki śnieg — strząśnij go z krzewu Zimą przejrzyj dziesięć pędów pod lupą
Marzec	Obejrzyj korzenie i pędy, zanim kupisz krzew Metodyka stawia zakup zdrowych roślin na pierwszym miejscu zasad higieny fitosanitarnej — z pojemnika najłatwiej wnieść na działkę patogeny korzeniowe i czerwce, których potem nie da się już usunąć z gleby. Guzak północny, jedyny szkodnik wymieniony w źródle wprost przy hortensji, przenosi się właśnie z podłożem i korzeniami. Półcień, zacisze i kwaśna gleba — reszta pielęgnacji z tego wynika Hortensja to roślina kwasolubna o bardzo dużych wymaganiach wodnych — sama nazwa rodzajowa nawiązuje do wody. Źródła zgodnie wskazują stanowisko półcieniste (nie w pełnym słońcu) i osłonięte od wiatru, glebę żyzną, próchniczną i koniecznie kwaśną, a jako niekorzystne — gleby ciężkie i gliniaste. Źle wybrane miejsce zamienia podlewanie w codzienny obowiązek na kilkanaście lat. Świeżo posadzony krzew przytnij — ale nie hortensję ogrodową Nieprzycięty po posadzeniu krzew gorzej się przyjmuje, bo wiosną rozwija się na nim za dużo pąków w stosunku do korzeni, które jeszcze nie pracują. Mniej pędów to mniejsze zapotrzebowanie na wodę i szybsze ukorzenienie. Uwaga: to zasada dla krzewów kwitnących na przyrostach bieżącego roku — u hortensji ogrodowej takie cięcie zabiera kwitnienie na cały sezon. Sprawdź pH — hortensja chce 4,5–5,5 Chcesz niebieskie kwiaty — zakwaś glebę
Kwiecień	Obejrzyj korzenie i pędy, zanim kupisz krzew Metodyka stawia zakup zdrowych roślin na pierwszym miejscu zasad higieny fitosanitarnej — z pojemnika najłatwiej wnieść na działkę patogeny korzeniowe i czerwce, których potem nie da się już usunąć z gleby. Guzak północny, jedyny szkodnik wymieniony w źródle wprost przy hortensji, przenosi się właśnie z podłożem i korzeniami. Półcień, zacisze i kwaśna gleba — reszta pielęgnacji z tego wynika Hortensja to roślina kwasolubna o bardzo dużych wymaganiach wodnych — sama nazwa rodzajowa nawiązuje do wody. Źródła zgodnie wskazują stanowisko półcieniste (nie w pełnym słońcu) i osłonięte od wiatru, glebę żyzną, próchniczną i koniecznie kwaśną, a jako niekorzystne — gleby ciężkie i gliniaste. Źle wybrane miejsce zamienia podlewanie w codzienny obowiązek na kilkanaście lat. Świeżo posadzony krzew przytnij — ale nie hortensję ogrodową Nieprzycięty po posadzeniu krzew gorzej się przyjmuje, bo wiosną rozwija się na nim za dużo pąków w stosunku do korzeni, które jeszcze nie pracują. Mniej pędów to mniejsze zapotrzebowanie na wodę i szybsze ukorzenienie. Uwaga: to zasada dla krzewów kwitnących na przyrostach bieżącego roku — u hortensji ogrodowej takie cięcie zabiera kwitnienie na cały sezon. Hortensji ogrodowej wiosną zdejmij tylko suche kwiatostany To najczęstszy i najdroższy błąd przy hortensjach. Hortensja ogrodowa kwitnie na pędach zeszłorocznych — pąki kwiatowe zawiązała już w sierpniu poprzedniego roku, na pędach dwuletnich i starszych. Każdy skrócony wiosną pęd to usunięty pąk kwiatowy i lato bez kwiatów. To samo dotyczy hortensji pnącej, piłkowanej, kosmatej i dębolistnej. Wyściółkuj glebę wokół krzewu — to najtańszy sposób na wodę Kilkucentymetrowa warstwa kory lub zrębków zabezpiecza glebę przed wysychaniem i ogranicza chwasty, a przy roślinie tak wrażliwej na suszę jak hortensja odsuwa moment, w którym trzeba biec z konewką. Metodyka dodaje, że kompostowana kora sosnowa poprawia właściwości gleby i ogranicza rozwój patogenów glebowych — z jednym zastrzeżeniem. Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich. Sprawdź pH — hortensja chce 4,5–5,5 Zasilaj regularnie od kwietnia do sierpnia Hortensje wytwarzają w jednym sezonie ogromną masę liści i kwiatostanów i bez corocznego zasilania kwitną coraz słabiej. Ale nadmiar azotu jest równie zły jak niedobór: metodyka wiąże go z bujnym rozwojem liści przy słabym kwitnieniu i wiotkimi tkankami podatnymi na patogeny, a zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu wskazuje wprost jako przyczynę silnego nasilenia mączniaków prawdziwych i rdzy. Chcesz niebieskie kwiaty — zakwaś glebę Przymrozek po ruszeniu pąków — okryj krzew na noc To drugi moment w roku, w którym hortensja ogrodowa może stracić kwitnienie. Pąki, które przetrwały zimę pod okryciem, po ruszeniu wegetacji są już rozwinięte i bezbronne — spadek temperatury poniżej zera powoduje powstawanie kryształków lodu w komórkach i uszkodzenie młodych przyrostów. Wiosenny przymrozek trwa jedną noc, a skutek widać przez cały sezon. Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu
Maj	Obejrzyj korzenie i pędy, zanim kupisz krzew Metodyka stawia zakup zdrowych roślin na pierwszym miejscu zasad higieny fitosanitarnej — z pojemnika najłatwiej wnieść na działkę patogeny korzeniowe i czerwce, których potem nie da się już usunąć z gleby. Guzak północny, jedyny szkodnik wymieniony w źródle wprost przy hortensji, przenosi się właśnie z podłożem i korzeniami. Półcień, zacisze i kwaśna gleba — reszta pielęgnacji z tego wynika Hortensja to roślina kwasolubna o bardzo dużych wymaganiach wodnych — sama nazwa rodzajowa nawiązuje do wody. Źródła zgodnie wskazują stanowisko półcieniste (nie w pełnym słońcu) i osłonięte od wiatru, glebę żyzną, próchniczną i koniecznie kwaśną, a jako niekorzystne — gleby ciężkie i gliniaste. Źle wybrane miejsce zamienia podlewanie w codzienny obowiązek na kilkanaście lat. Świeżo posadzony krzew przytnij — ale nie hortensję ogrodową Nieprzycięty po posadzeniu krzew gorzej się przyjmuje, bo wiosną rozwija się na nim za dużo pąków w stosunku do korzeni, które jeszcze nie pracują. Mniej pędów to mniejsze zapotrzebowanie na wodę i szybsze ukorzenienie. Uwaga: to zasada dla krzewów kwitnących na przyrostach bieżącego roku — u hortensji ogrodowej takie cięcie zabiera kwitnienie na cały sezon. Hortensji ogrodowej wiosną zdejmij tylko suche kwiatostany To najczęstszy i najdroższy błąd przy hortensjach. Hortensja ogrodowa kwitnie na pędach zeszłorocznych — pąki kwiatowe zawiązała już w sierpniu poprzedniego roku, na pędach dwuletnich i starszych. Każdy skrócony wiosną pęd to usunięty pąk kwiatowy i lato bez kwiatów. To samo dotyczy hortensji pnącej, piłkowanej, kosmatej i dębolistnej. Wyściółkuj glebę wokół krzewu — to najtańszy sposób na wodę Kilkucentymetrowa warstwa kory lub zrębków zabezpiecza glebę przed wysychaniem i ogranicza chwasty, a przy roślinie tak wrażliwej na suszę jak hortensja odsuwa moment, w którym trzeba biec z konewką. Metodyka dodaje, że kompostowana kora sosnowa poprawia właściwości gleby i ogranicza rozwój patogenów glebowych — z jednym zastrzeżeniem. Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich. Zasilaj regularnie od kwietnia do sierpnia Hortensje wytwarzają w jednym sezonie ogromną masę liści i kwiatostanów i bez corocznego zasilania kwitną coraz słabiej. Ale nadmiar azotu jest równie zły jak niedobór: metodyka wiąże go z bujnym rozwojem liści przy słabym kwitnieniu i wiotkimi tkankami podatnymi na patogeny, a zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu wskazuje wprost jako przyczynę silnego nasilenia mączniaków prawdziwych i rdzy. Chcesz niebieskie kwiaty — zakwaś glebę Przymrozek po ruszeniu pąków — okryj krzew na noc To drugi moment w roku, w którym hortensja ogrodowa może stracić kwitnienie. Pąki, które przetrwały zimę pod okryciem, po ruszeniu wegetacji są już rozwinięte i bezbronne — spadek temperatury poniżej zera powoduje powstawanie kryształków lodu w komórkach i uszkodzenie młodych przyrostów. Wiosenny przymrozek trwa jedną noc, a skutek widać przez cały sezon. Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza i plamistość liści Ciepło i mokro — warunki dla plamistości liści
Czerwiec	Latem u hortensji ogrodowej i pnącej tylko cięcie sanitarne Przekwitłe kwiatostany — u jednych usuwać, u innych zostawić do wiosny Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich. Zasilaj regularnie od kwietnia do sierpnia Hortensje wytwarzają w jednym sezonie ogromną masę liści i kwiatostanów i bez corocznego zasilania kwitną coraz słabiej. Ale nadmiar azotu jest równie zły jak niedobór: metodyka wiąże go z bujnym rozwojem liści przy słabym kwitnieniu i wiotkimi tkankami podatnymi na patogeny, a zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu wskazuje wprost jako przyczynę silnego nasilenia mączniaków prawdziwych i rdzy. Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza i plamistość liści Ciepło i mokro — warunki dla plamistości liści Wilgotność powyżej 94% — szara pleśń w kwiatostanach
Lipiec	Latem u hortensji ogrodowej i pnącej tylko cięcie sanitarne Przekwitłe kwiatostany — u jednych usuwać, u innych zostawić do wiosny Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich. Zasilaj regularnie od kwietnia do sierpnia Hortensje wytwarzają w jednym sezonie ogromną masę liści i kwiatostanów i bez corocznego zasilania kwitną coraz słabiej. Ale nadmiar azotu jest równie zły jak niedobór: metodyka wiąże go z bujnym rozwojem liści przy słabym kwitnieniu i wiotkimi tkankami podatnymi na patogeny, a zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu wskazuje wprost jako przyczynę silnego nasilenia mączniaków prawdziwych i rdzy. Koniec lipca — odstaw azot Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza i plamistość liści Wilgotność powyżej 94% — szara pleśń w kwiatostanach
Sierpień	Latem u hortensji ogrodowej i pnącej tylko cięcie sanitarne Nie tnij — hortensja zawiązuje właśnie pąki na przyszły rok Przekwitłe kwiatostany — u jednych usuwać, u innych zostawić do wiosny Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich. Zasilaj regularnie od kwietnia do sierpnia Hortensje wytwarzają w jednym sezonie ogromną masę liści i kwiatostanów i bez corocznego zasilania kwitną coraz słabiej. Ale nadmiar azotu jest równie zły jak niedobór: metodyka wiąże go z bujnym rozwojem liści przy słabym kwitnieniu i wiotkimi tkankami podatnymi na patogeny, a zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu wskazuje wprost jako przyczynę silnego nasilenia mączniaków prawdziwych i rdzy. Koniec lipca — odstaw azot Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza i plamistość liści Wilgotność powyżej 94% — szara pleśń w kwiatostanach
Wrzesień	Latem u hortensji ogrodowej i pnącej tylko cięcie sanitarne Nie tnij — hortensja zawiązuje właśnie pąki na przyszły rok Przekwitłe kwiatostany — u jednych usuwać, u innych zostawić do wiosny Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich. Zasilaj regularnie od kwietnia do sierpnia Hortensje wytwarzają w jednym sezonie ogromną masę liści i kwiatostanów i bez corocznego zasilania kwitną coraz słabiej. Ale nadmiar azotu jest równie zły jak niedobór: metodyka wiąże go z bujnym rozwojem liści przy słabym kwitnieniu i wiotkimi tkankami podatnymi na patogeny, a zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu wskazuje wprost jako przyczynę silnego nasilenia mączniaków prawdziwych i rdzy. Wrzesień–październik: nawóz jesienny bez azotu Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza i plamistość liści Wilgotność powyżej 94% — szara pleśń w kwiatostanach
Październik	Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich. Wrzesień–październik: nawóz jesienny bez azotu Po pierwszych przymrozkach okryj hortensję ogrodową Hortensja ogrodowa pochodzi z regionów o łagodnych zimach i jest wymieniana wśród roślin najbardziej wrażliwych na mróz w polskich warunkach. Sedno sprawy jest jednak inne niż przy większości krzewów: ona nie tyle ginie od mrozu, ile traci zawiązane w sierpniu pąki kwiatowe, a wraz z nimi całe przyszłoroczne kwitnienie. Hortensja bukietowa i drzewiasta kwitną na pędach tegorocznych i okrywania nie wymagają. Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza i plamistość liści Jesienią zbierz opadłe liście spod krzewów Sprawca septoriozy zimuje w piknidiach i zarodnikach na resztkach roślinnych w podłożu, a metodyka zaleca zbieranie i palenie opadłych liści wprost jako sposób na to, żeby nie dopuścić do przezimowania wielu grzybów chorobotwórczych i szkodników. Liście zostawione pod krzewem to gotowe źródło infekcji na kwiecień.
Listopad	Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich. Po pierwszych przymrozkach okryj hortensję ogrodową Hortensja ogrodowa pochodzi z regionów o łagodnych zimach i jest wymieniana wśród roślin najbardziej wrażliwych na mróz w polskich warunkach. Sedno sprawy jest jednak inne niż przy większości krzewów: ona nie tyle ginie od mrozu, ile traci zawiązane w sierpniu pąki kwiatowe, a wraz z nimi całe przyszłoroczne kwitnienie. Hortensja bukietowa i drzewiasta kwitną na pędach tegorocznych i okrywania nie wymagają. Ciepły słoneczny dzień zimą — przewietrz okrycie Mokry, ciężki śnieg — strząśnij go z krzewu Zimą przejrzyj dziesięć pędów pod lupą Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza i plamistość liści Jesienią zbierz opadłe liście spod krzewów Sprawca septoriozy zimuje w piknidiach i zarodnikach na resztkach roślinnych w podłożu, a metodyka zaleca zbieranie i palenie opadłych liści wprost jako sposób na to, żeby nie dopuścić do przezimowania wielu grzybów chorobotwórczych i szkodników. Liście zostawione pod krzewem to gotowe źródło infekcji na kwiecień.
Grudzień	Ciepły słoneczny dzień zimą — przewietrz okrycie Mokry, ciężki śnieg — strząśnij go z krzewu Zimą przejrzyj dziesięć pędów pod lupą

Zależne od pogody i obserwacji

Kilka dni bez deszczu — podlej, zanim liście zwisną Hortensja więdnie pierwsza z całego ogrodu: duże, cienkie liście i obfite kwiatostany parują ogromne ilości wody, a źródła określają ją wprost jako roślinę o dużych wymaganiach wodnych i wrażliwą na suszę. Zwisające liście to już sygnał spóźniony — przy niedoborze wody brzegi liści brązowieją i zasychają, a u hortensji ogrodowej susza w sierpniu odbija się na kwitnieniu w przyszłym roku.
Upał — podlej rano lub późnym popołudniem, nigdy po liściach w słońcu W upale hortensja traci wodę szybciej, niż korzenie zdążą ją pobrać, i więdnie nawet w wilgotnej ziemi. Zwilżanie roślin w ciągu dnia przy intensywnej operacji słonecznej metodyka wymienia jako przyczynę poparzenia liści i młodych pędów — szczególnie u odmian o barwnych liściach. Zraszanie krzewu w południe robi więc dokładnie odwrotnie, niż się wydaje.
Liczne zimujące jaja — zabieg olejem parafinowym
Biały nalot na młodych liściach — reaguj od razu
Krzew więdnie mimo podlewania — sprawdź korzenie
Wytnij chory pęd poniżej nekrozy — i zdezynfekuj sekator Metodyka stawia sprawę jednoznacznie: po stwierdzeniu chorób lub szkodników należy wycinać i palić silnie porażone pędy, a obumarłe pędy usuwać poniżej miejsca nekrozy, nad silnym bocznym odgałęzieniem. Cięcie powyżej nekrozy zostawia w krzewie żywą grzybnię. Wirusy przenoszą się z kolei podczas cięcia i innych prac pielęgnacyjnych przez zranione tkanki, więc brudne narzędzie samo roznosi chorobę po ogrodzie.

Choroby

Mączniak prawdziwy hortensji Erysiphe polygoni — Na powierzchni młodych liści i pędów, a niekiedy płatków kwiatowych, biały mączysty nalot grzybni i zarodnikowania. Początkowo są to pojedyncze plamy nalotu na blaszce liściowej, ale w ciągu kilku dni nalot pokrywa całą powierzchnię najmłodszych liści i pędów. Na grzybni formowane są bardzo liczne, okrągłe, drobne, jasnobrązowe, a następnie czarne otocznie. Wzrost porażonych roślin jest zahamowany, silnie porażone liście i pędy zamierają.
Plamistość liści hortensji Ascochyta hydrangea, Cercospora arborescentis, Phyllosticta hydrangeae — Na liściach pojedyncze lub liczne jasnobrązowe plamy, które szybko się powiększają; wokół plam może występować ciemniejsza obwódka szerokości 1–2 mm. W miarę wzrostu blaszek liściowych martwa tkanka w obrębie plam wykrusza się. Przy dużym nasileniu choroby liście żółkną, brązowieją i masowo opadają. Na powierzchni obumarłych tkanek pojawiają się zarodniki grzyba: u Ascochyta i Phyllosticta jako skupienia piknidiów na powierzchni plam, u Cercospora jako trzonki wyrastające pęczkami przez aparaty szparkowe na spodniej stronie liścia.
Septorioza hortensji Septoria hydrangeae — Na liściach brązowe plamy o średnicy od kilkunastu milimetrów do kilku centymetrów, otoczone ciemnobrązową lub czerwoną obwódką. Na powierzchni plam liczne czarne punkty — piknidia, czyli skupienia zarodników grzyba. Silnie porażone liście żółkną i masowo opadają. Objawy pojawiają się po kilku, a nawet kilkunastu dniach od infekcji, zależnie od rośliny żywicielskiej.
Szara pleśń Botrytis cinerea — Porażone tkanki brązowieją, zasychają i wykruszają się. W warunkach wysokiej wilgotności powietrza na powierzchni plam tworzy się obfity, szary, pylący nalot zarodników grzyba. Do zakażenia dochodzi zwykle w miejscach uszkodzenia rośliny przez owady lub zranienia powstałego podczas prac pielęgnacyjnych. Na powierzchni obumarłych tkanek, a u niektórych roślin wewnątrz obumarłych kwiatów, pojawiają się czarne, błyszczące, twarde sklerocja o średnicy 1–15 mm — formy przetrwalnikowe grzyba.
Mozaika hortensji Wirus pierścieniowej plamistości pomidora (ToRSV) — Metodyka wymienia tę chorobę przy hortensji wyłącznie w tabeli, bez opisu objawów. Ogólnie o wirozach roślin ozdobnych źródło podaje, że pojawiają się bardzo często na roślinach w pełni ich rozwoju, a wirus wnika przez zranione tkanki podczas cięcia, okulizacji, szczepienia i innych prac pielęgnacyjnych albo jest wprowadzany podczas żerowania wektorów — najczęściej mszyc i szkodliwych nicieni glebowych z rodzajów Trichodorus, Paratrichodorus (krępaki) i Longidorus (długacze).
Zielenienie kwiatów hortensji Hydrangea virescence (fitoplazma) — Metodyka wymienia chorobę przy hortensji w tabeli wirusów i fitoplazm, bez opisu objawów. Sama nazwa wskazuje na zielenienie kwiatów — płatki zamiast właściwej barwy przybierają zieloną, liściopodobną postać, a kwiatostan traci wartość ozdobną. Fitoplazmy, podobnie jak wirusy, przenoszone są przez owady żerujące na roślinach oraz z materiałem rozmnożeniowym.

Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.

Szkodniki

Guzak północny Meloidogyne hapla — Jedyny szkodnik wymieniony w metodyce przy hortensji z nazwy — w tabeli szkodników wielożernych jako żywiciela podano hortensję bukietową (obok róży i powojnika). Nicień przebywa w glebie i żeruje na korzeniach krzewów i bylin; larwy inwazyjne wnikają do korzeni, gdzie pod wpływem żerowania tworzą się mniej lub bardziej regularne, kuliste lub wrzecionowate wyrośla wielkości 1–5 mm, a dodatkowo powstaje bardzo dużo korzeni przybyszowych tworzących tzw. brodę. Wewnątrz wyrośli znajduje się jedna lub kilka gruszkowatych, białych samic długości 0,8–1,9 mm.
Przędziorek chmielowiec Tetranychus urticae — UWAGA: hortensja NIE jest wymieniona w źródle jako żywiciel z nazwy. Metodyka podaje przędziorka chmielowca wśród szkodników wielożernych, z żywicielami określonymi ogólnie: „wiele gatunków krzewów liściastych, np. tawuła japońska” oraz byliny. Objaw typowy dla przędziorków to mozaikowate przebarwianie liści na żółto; silnie porażone i uszkodzone liście nie regenerują się i należy je usunąć oraz spalić. Ciało samic owalne, długości 0,3–0,8 mm. Wpisany tu jako szkodnik możliwy, bo lustracja zimowa pędów i zabieg olejowy z metodyki celują właśnie w zimujące jaja przędziorków i mszyc.
Mszyce (jako wektory wiroz) Aphidoidea — UWAGA: metodyka nie wymienia żadnego gatunku mszycy przy hortensji. Wpisane tutaj wyłącznie z powodu ich roli jako wektorów: źródło podaje, że wirusy przenoszone są i wprowadzane podczas żerowania owadów, które nazywamy wektorami, a najczęściej są to mszyce i szkodliwe nicienie glebowe (krępaki, długacze). Hortensja ma w metodyce dwie choroby wirusowo-fitoplazmatyczne (mozaika hortensji, zielenienie kwiatów), których nie da się leczyć — ograniczanie wektorów i cięcie czystym narzędziem to jedyna dostępna profilaktyka.

Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.

Odmiany

Odmiany dziedziczą zalecenia po gatunku; różnią się pokrojem, barwą i wysokością.

Hortensja ogrodowa 'AB Green Shadow' Hydrangea × macrophylla 'AB Green Shadow'
Hortensja ogrodowa 'Adria' Hydrangea × macrophylla 'Adria'
Hortensja ogrodowa 'Alpenglühen' Hydrangea × macrophylla 'Alpenglühen'
Hortensja ogrodowa 'Ami Pasquier' Hydrangea × macrophylla 'Ami Pasquier'
Hortensja ogrodowa 'Ayesha' Hydrangea × macrophylla 'Ayesha'
Hortensja ogrodowa 'Bailday' Hydrangea × macrophylla 'Bailday'
Hortensja ogrodowa 'Bailmacfive' Hydrangea × macrophylla 'Bailmacfive'
Hortensja ogrodowa 'Bela' Hydrangea × macrophylla 'Bela'
Hortensja ogrodowa 'Bergfink' Hydrangea × macrophylla 'Bergfink'
Hortensja ogrodowa 'Blanc Bleu' Hydrangea × macrophylla 'Blanc Bleu'
Hortensja ogrodowa 'Blauer Zwerg' Hydrangea × macrophylla 'Blauer Zwerg'
Hortensja ogrodowa 'Blaumeise' Hydrangea × macrophylla 'Blaumeise'
Hortensja ogrodowa 'Bodalan' Hydrangea × macrophylla 'Bodalan'
Hortensja ogrodowa 'Bodensee' Hydrangea × macrophylla 'Bodensee'
Hortensja ogrodowa 'Bouquet Rose' Hydrangea × macrophylla 'Bouquet Rose'
Hortensja ogrodowa 'Camilla' Hydrangea × macrophylla 'Camilla'
Hortensja ogrodowa 'Constellation' Hydrangea × macrophylla 'Constellation'
Hortensja ogrodowa 'Dancing Angel' Hydrangea × macrophylla 'Dancing Angel'
Hortensja ogrodowa 'Dark Angel' Hydrangea × macrophylla 'Dark Angel'
Hortensja ogrodowa 'Deep Purple' Hydrangea × macrophylla 'Deep Purple'
Hortensja ogrodowa 'Deutschland' Hydrangea × macrophylla 'Deutschland'
Hortensja ogrodowa 'Diva Fiore' Hydrangea × macrophylla 'Diva Fiore'
Hortensja ogrodowa 'Dolgip' Hydrangea × macrophylla 'Dolgip'
Hortensja ogrodowa 'Dolkis' Hydrangea × macrophylla 'Dolkis'
Hortensja ogrodowa 'Elbtal' Hydrangea × macrophylla 'Elbtal'
Hortensja ogrodowa 'Etoile Violette' Hydrangea × macrophylla 'Etoile Violette'
Hortensja ogrodowa 'Eughen Hahn' Hydrangea × macrophylla 'Eughen Hahn'
Hortensja ogrodowa 'Europa' Hydrangea × macrophylla 'Europa'
Hortensja ogrodowa 'Freudenstein' Hydrangea × macrophylla 'Freudenstein'
Hortensja ogrodowa 'Gertrud Glahn' Hydrangea × macrophylla 'Gertrud Glahn'
Hortensja ogrodowa 'Glowing Embers' Hydrangea × macrophylla 'Glowing Embers'
Hortensja ogrodowa 'Goliath' Hydrangea × macrophylla 'Goliath'
Hortensja ogrodowa 'Gräfin Cosel' Hydrangea × macrophylla 'Gräfin Cosel'
Hortensja ogrodowa 'Grünes Gewölbe' Hydrangea × macrophylla 'Grünes Gewölbe'
Hortensja ogrodowa 'H2002' Hydrangea × macrophylla 'H2002'
Hortensja ogrodowa 'H211902' Hydrangea × macrophylla 'H211902'
Hortensja ogrodowa 'H213' Hydrangea × macrophylla 'H213'
Hortensja ogrodowa 'H216907' Hydrangea × macrophylla 'H216907'
Hortensja ogrodowa 'H218916' Hydrangea × macrophylla 'H218916'
Hortensja ogrodowa 'Hamburg' Hydrangea × macrophylla 'Hamburg'
Hortensja ogrodowa 'Hba 202911' Hydrangea × macrophylla 'Hba 202911'
Hortensja ogrodowa 'HBA215909' Hydrangea × macrophylla 'HBA215909'
Hortensja ogrodowa 'Hbamari' Hydrangea × macrophylla 'Hbamari'
Hortensja ogrodowa 'HBARORE' Hydrangea × macrophylla 'HBARORE'
Hortensja ogrodowa 'Heinrichsburg' Hydrangea × macrophylla 'Heinrichsburg'
Hortensja ogrodowa 'Hokomano' Hydrangea × macrophylla 'Hokomano'
Hortensja ogrodowa 'Hopcorn' Hydrangea × macrophylla 'Hopcorn'
Hortensja ogrodowa 'HORE140103' Hydrangea × macrophylla 'HORE140103'
Hortensja ogrodowa 'HORE1644' Hydrangea × macrophylla 'HORE1644'
Hortensja ogrodowa 'Hörnli' Hydrangea × macrophylla 'Hörnli'
Hortensja ogrodowa 'Hortmafarfa' Hydrangea × macrophylla 'Hortmafarfa'
Hortensja ogrodowa 'Horwack' Hydrangea × macrophylla 'Horwack'
Hortensja ogrodowa 'Hot Red' Hydrangea × macrophylla 'Hot Red'
Hortensja ogrodowa 'Immaculata' Hydrangea × macrophylla 'Immaculata'
Hortensja ogrodowa 'Kardinal' Hydrangea × macrophylla 'Kardinal'
Hortensja ogrodowa 'King George VII' Hydrangea × macrophylla 'King George VII'
Hortensja ogrodowa 'Lady in Red' Hydrangea × macrophylla 'Lady in Red'
Hortensja ogrodowa 'Lanarth White' Hydrangea × macrophylla 'Lanarth White'
Hortensja ogrodowa 'Le Cygne' Hydrangea × macrophylla 'Le Cygne'
Hortensja ogrodowa 'Leuchtfeuer' Hydrangea × macrophylla 'Leuchtfeuer'
Hortensja ogrodowa 'Libelle' Hydrangea × macrophylla 'Libelle'
Hortensja ogrodowa 'Maculata' Hydrangea × macrophylla 'Maculata'
Hortensja ogrodowa 'Madame Emile Mouillère' Hydrangea × macrophylla 'Madame Emile Mouillère'
Hortensja ogrodowa 'Mariesii Grandiflora' Hydrangea × macrophylla 'Mariesii Grandiflora'
Hortensja ogrodowa 'Mariesii Perfecta' Hydrangea × macrophylla 'Mariesii Perfecta'
Hortensja ogrodowa 'Mathilde Gütges' Hydrangea × macrophylla 'Mathilde Gütges'
Hortensja ogrodowa 'Merveille Sanguinea' Hydrangea × macrophylla 'Merveille Sanguinea'
Hortensja ogrodowa 'Miss Hepburn' Hydrangea × macrophylla 'Miss Hepburn'
Hortensja ogrodowa 'Mme E. Chanley' Hydrangea × macrophylla 'Mme E. Chanley'
Hortensja ogrodowa 'Neu Friesdorf' Hydrangea × macrophylla 'Neu Friesdorf'
Hortensja ogrodowa 'Nikko Blue' Hydrangea × macrophylla 'Nikko Blue'
Hortensja ogrodowa 'Nymphe' Hydrangea × macrophylla 'Nymphe'
Hortensja ogrodowa 'Perfrie' Hydrangea × macrophylla 'Perfrie'
Hortensja ogrodowa 'Pia' Hydrangea × macrophylla 'Pia'
Hortensja ogrodowa 'Pink Princess' Hydrangea × macrophylla 'Pink Princess'
Hortensja ogrodowa 'Pirates Gold' Hydrangea × macrophylla 'Pirates Gold'
Hortensja ogrodowa 'Ranice' Hydrangea × macrophylla 'Ranice'
Hortensja ogrodowa 'Red Beauty' Hydrangea × macrophylla 'Red Beauty'
Hortensja ogrodowa 'Renate Steiniger' Hydrangea × macrophylla 'Renate Steiniger'
Hortensja ogrodowa 'Rie 09' Hydrangea × macrophylla 'Rie 09'
Hortensja ogrodowa 'Rie 13' Hydrangea × macrophylla 'Rie 13'
Hortensja ogrodowa 'Rosita' Hydrangea × macrophylla 'Rosita'
Hortensja ogrodowa 'Rotkehlchen' Hydrangea × macrophylla 'Rotkehlchen'
Hortensja ogrodowa 'Rotschwanz' Hydrangea × macrophylla 'Rotschwanz'
Hortensja ogrodowa 'Saxbriwhi' Hydrangea × macrophylla 'Saxbriwhi'
Hortensja ogrodowa 'Schneeball' Hydrangea × macrophylla 'Schneeball'
Hortensja ogrodowa 'Schöne Bautznerin' Hydrangea × macrophylla 'Schöne Bautznerin'
Hortensja ogrodowa 'Schwester Alba' Hydrangea × macrophylla 'Schwester Alba'
Hortensja ogrodowa 'Seidel' Hydrangea × macrophylla 'Seidel'
Hortensja ogrodowa 'Selina' Hydrangea × macrophylla 'Selina'
Hortensja ogrodowa 'Selma' Hydrangea × macrophylla 'Selma'
Hortensja ogrodowa 'Semperflorens' Hydrangea × macrophylla 'Semperflorens'
Hortensja ogrodowa 'Sibilla' Hydrangea × macrophylla 'Sibilla'
Hortensja ogrodowa 'Sidsalimp' Hydrangea × macrophylla 'Sidsalimp'
Hortensja ogrodowa 'Soeur Thérèse' Hydrangea × macrophylla 'Soeur Thérèse'
Hortensja ogrodowa 'Taube' Hydrangea × macrophylla 'Taube'
Hortensja ogrodowa 'Tovelit' Hydrangea × macrophylla 'Tovelit'
Hortensja ogrodowa 'Tricolor' Hydrangea × macrophylla 'Tricolor'
Hortensja ogrodowa 'Wedding Gown' Hydrangea × macrophylla 'Wedding Gown'
Hortensja ogrodowa 'Yola' Hydrangea × macrophylla 'Yola'
Hortensja ogrodowa 'Youmefive' Hydrangea × macrophylla 'Youmefive'
Hortensja ogrodowa 'Youme H1917' Hydrangea × macrophylla 'Youme H1917'
Hortensja ogrodowa 'Zaunkönig' Hydrangea × macrophylla 'Zaunkönig'
Hortensja ogrodowa 'Zorro' Hydrangea × macrophylla 'Zorro'

Dane o tej roślinie pochodzą z: Extension Gardener Plant Toolbox, Mrozoodporność wyprowadzona z zasięgu naturalnego (GBIF × CHELSA), Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie, RHS — profile roślin, Serwisy Cooperative Extension amerykańskich uczelni, TRY — Categorical Traits Dataset, Trees and Shrubs Hardy in the British Isles (Londyn 1914), Wikidata, Wikipedia (polska), urzadzamy.pl — rośliny. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.