Róża damasceńska

Rosa × damascena krzew liściasty

Co zrobić we wrześniu

Sadzenie Materiał z pojemnika — sadź w kwi–paź · gołokorzenne w mar, kwi, paź, lis · na głębokość 5 cm
Cięcie Wczesną wiosną (kwi, lip, wrz)
Oglądaj najmłodsze liście i pędy co trzy dni
W czasie kwitnienia przeglądaj krzewy raz w tygodniu
Od połowy maja sprawdzaj spody liści — przędziorek
Sprawdzaj wierzchołki pędów i pąki — mszyce
Zawieś tablice lepowe — wciornastek różówek
Zbieraj opadłe i porażone liście przez cały sezon Opadłe liście z plamami to źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły rok. Poradnik wskazuje usuwanie i niszczenie opadłych liści przy czarnej plamistości i mączniaku rzekomym.
Druga fala chorób — chłodne noce i rosa, zwiększ czujność
Przytnij wczesną wiosną Termin cięcia decyduje o kwitnieniu w przyszłym sezonie — cięcie nie w porę usuwa pąki, które roślina założyła rok wcześniej.

Pielęgnacja

Sadzenie Materiał z pojemnika — sadź w kwi–paź · gołokorzenne w mar, kwi, paź, lis · na głębokość 5 cm
Cięcie Wczesną wiosną (kwi, lip, wrz)
Nawożenie Nawóz wieloskładnikowy (kwi–lip)
Zimowla Okryj na zimę — kopczykowanie u nasady
Podlewanie Umiarkowane

Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.

Wymagania

Stanowisko	słońce
Wysokość	1,2 m–2,2 m
Kwitnienie	cze–lip
Kolor kwiatów	różowy, czerwony
Gleba	żyzna, próchniczna, przepuszczalna
Wilgotność	umiarkowanie wilgotna
Mrozoodporność	mrozoodporna pod okryciem · strefa 6+
Pokrój	krzew
Zastosowanie	rabata, żywopłot, solitera

Kalendarz zabiegów

Zabiegi opisane dla rodzaju — wybrane te, które dotyczą także tego gatunku i odmiany.

Styczeń	Zimą obejrzyj pąki i korę na pędach Sprawdź, czy kopczyk nadal osłania miejsce szczepienia Uszkodzenia mrozowe to droga wejścia grzyba powodującego zamieranie pędów. Kopczyk usypany jesienią rozmywa się po odwilży i deszczu, a lekkie okrycie potrafi zwiać wiatr — odsłonięte miejsce szczepienia zostaje bez ochrony na kolejne mrozy. Dokończ zbieranie liści spod krzewów Opadłe liście z plamami to zimowe schronienie sprawców czarnej plamistości i mączniaka rzekomego — usunięcie ich, zanim ruszy wegetacja, odcina wiosenne źródło zakażenia. Część liści nawiewa pod krzewy dopiero po jesiennych porządkach.
Luty	Zimą obejrzyj pąki i korę na pędach Sprawdź, czy kopczyk nadal osłania miejsce szczepienia Uszkodzenia mrozowe to droga wejścia grzyba powodującego zamieranie pędów. Kopczyk usypany jesienią rozmywa się po odwilży i deszczu, a lekkie okrycie potrafi zwiać wiatr — odsłonięte miejsce szczepienia zostaje bez ochrony na kolejne mrozy. Dokończ zbieranie liści spod krzewów Opadłe liście z plamami to zimowe schronienie sprawców czarnej plamistości i mączniaka rzekomego — usunięcie ich, zanim ruszy wegetacja, odcina wiosenne źródło zakażenia. Część liści nawiewa pod krzewy dopiero po jesiennych porządkach.
Marzec	Nie sadź róż w cieniu ani w zwarciu Zacienienie i zagęszczenie to podwójny błąd: poradnik wprost wskazuje jedno i drugie jako czynniki nasilające mączniaka prawdziwego i czarną plamistość. Krzew w cieniu dłużej pozostaje mokry. Zimą obejrzyj pąki i korę na pędach
Kwiecień	Oglądaj najmłodsze liście i pędy co trzy dni Długie zwilżenie liści — warunki infekcji czarnej plamistości Ciepło i bardzo wilgotno — zagrożenie mączniakiem prawdziwym Krótkie zwilżenie w cieple — rdza róży Sprawdzaj wierzchołki pędów i pąki — mszyce Zbieraj opadłe i porażone liście przez cały sezon Opadłe liście z plamami to źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły rok. Poradnik wskazuje usuwanie i niszczenie opadłych liści przy czarnej plamistości i mączniaku rzekomym. Przytnij wczesną wiosną Termin cięcia decyduje o kwitnieniu w przyszłym sezonie — cięcie nie w porę usuwa pąki, które roślina założyła rok wcześniej. Zasil nawozem wieloskładnikowym Nawożenie poza terminem pobudza przyrosty, które nie zdążą zdrewnieć przed zimą.
Maj	Oglądaj najmłodsze liście i pędy co trzy dni Długie zwilżenie liści — warunki infekcji czarnej plamistości Ciepło i bardzo wilgotno — zagrożenie mączniakiem prawdziwym Krótkie zwilżenie w cieple — rdza róży Od połowy maja sprawdzaj spody liści — przędziorek Sprawdzaj wierzchołki pędów i pąki — mszyce Zawieś tablice lepowe — wciornastek różówek Zbieraj opadłe i porażone liście przez cały sezon Opadłe liście z plamami to źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły rok. Poradnik wskazuje usuwanie i niszczenie opadłych liści przy czarnej plamistości i mączniaku rzekomym. Zasil nawozem wieloskładnikowym Nawożenie poza terminem pobudza przyrosty, które nie zdążą zdrewnieć przed zimą.
Czerwiec	Oglądaj najmłodsze liście i pędy co trzy dni W czasie kwitnienia przeglądaj krzewy raz w tygodniu Od połowy maja sprawdzaj spody liści — przędziorek Sprawdzaj wierzchołki pędów i pąki — mszyce Zawieś tablice lepowe — wciornastek różówek Zbieraj opadłe i porażone liście przez cały sezon Opadłe liście z plamami to źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły rok. Poradnik wskazuje usuwanie i niszczenie opadłych liści przy czarnej plamistości i mączniaku rzekomym. Zasil nawozem wieloskładnikowym Nawożenie poza terminem pobudza przyrosty, które nie zdążą zdrewnieć przed zimą.
Lipiec	Oglądaj najmłodsze liście i pędy co trzy dni W czasie kwitnienia przeglądaj krzewy raz w tygodniu Od połowy maja sprawdzaj spody liści — przędziorek Sprawdzaj wierzchołki pędów i pąki — mszyce Zawieś tablice lepowe — wciornastek różówek Zbieraj opadłe i porażone liście przez cały sezon Opadłe liście z plamami to źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły rok. Poradnik wskazuje usuwanie i niszczenie opadłych liści przy czarnej plamistości i mączniaku rzekomym. Przytnij wczesną wiosną Termin cięcia decyduje o kwitnieniu w przyszłym sezonie — cięcie nie w porę usuwa pąki, które roślina założyła rok wcześniej. Zasil nawozem wieloskładnikowym Nawożenie poza terminem pobudza przyrosty, które nie zdążą zdrewnieć przed zimą.
Sierpień	Oglądaj najmłodsze liście i pędy co trzy dni W czasie kwitnienia przeglądaj krzewy raz w tygodniu Od połowy maja sprawdzaj spody liści — przędziorek Sprawdzaj wierzchołki pędów i pąki — mszyce Zawieś tablice lepowe — wciornastek różówek Zbieraj opadłe i porażone liście przez cały sezon Opadłe liście z plamami to źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły rok. Poradnik wskazuje usuwanie i niszczenie opadłych liści przy czarnej plamistości i mączniaku rzekomym. Druga fala chorób — chłodne noce i rosa, zwiększ czujność
Wrzesień	Oglądaj najmłodsze liście i pędy co trzy dni W czasie kwitnienia przeglądaj krzewy raz w tygodniu Od połowy maja sprawdzaj spody liści — przędziorek Sprawdzaj wierzchołki pędów i pąki — mszyce Zawieś tablice lepowe — wciornastek różówek Zbieraj opadłe i porażone liście przez cały sezon Opadłe liście z plamami to źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły rok. Poradnik wskazuje usuwanie i niszczenie opadłych liści przy czarnej plamistości i mączniaku rzekomym. Druga fala chorób — chłodne noce i rosa, zwiększ czujność Przytnij wczesną wiosną Termin cięcia decyduje o kwitnieniu w przyszłym sezonie — cięcie nie w porę usuwa pąki, które roślina założyła rok wcześniej.
Październik	W czasie kwitnienia przeglądaj krzewy raz w tygodniu Sprawdzaj wierzchołki pędów i pąki — mszyce Zawieś tablice lepowe — wciornastek różówek Zbieraj opadłe i porażone liście przez cały sezon Opadłe liście z plamami to źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły rok. Poradnik wskazuje usuwanie i niszczenie opadłych liści przy czarnej plamistości i mączniaku rzekomym. Okryj róże przed zimą Krzewy osłabione chorobami w sezonie gorzej znoszą mróz, a miejsce szczepienia jest wrażliwe na przemarznięcie.
Listopad	W czasie kwitnienia przeglądaj krzewy raz w tygodniu Sprawdzaj wierzchołki pędów i pąki — mszyce Zawieś tablice lepowe — wciornastek różówek Zbieraj opadłe i porażone liście przez cały sezon Opadłe liście z plamami to źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły rok. Poradnik wskazuje usuwanie i niszczenie opadłych liści przy czarnej plamistości i mączniaku rzekomym. Okryj róże przed zimą Krzewy osłabione chorobami w sezonie gorzej znoszą mróz, a miejsce szczepienia jest wrażliwe na przemarznięcie. Zimą obejrzyj pąki i korę na pędach
Grudzień	Zimą obejrzyj pąki i korę na pędach Sprawdź, czy kopczyk nadal osłania miejsce szczepienia Uszkodzenia mrozowe to droga wejścia grzyba powodującego zamieranie pędów. Kopczyk usypany jesienią rozmywa się po odwilży i deszczu, a lekkie okrycie potrafi zwiać wiatr — odsłonięte miejsce szczepienia zostaje bez ochrony na kolejne mrozy. Dokończ zbieranie liści spod krzewów Opadłe liście z plamami to zimowe schronienie sprawców czarnej plamistości i mączniaka rzekomego — usunięcie ich, zanim ruszy wegetacja, odcina wiosenne źródło zakażenia. Część liści nawiewa pod krzewy dopiero po jesiennych porządkach.

Zależne od pogody i obserwacji

Kieruj wodę do ziemi, nigdy na liście To najczęściej powtarzane zalecenie w całym poradniku — zwilżanie liści przy podlewaniu nasila objawy mączniaka rzekomego, prawdziwego, czarnej plamistości i rdzy. Zarodniki czarnej plamistości rozprzestrzeniają się właśnie z kroplami rozpryskującej się wody.
Okno pogodowe na zabieg

Choroby

Czarna plamistość róży Diplocarpon rosae — Na górnej stronie liści w dolnej części krzewu jasnobrązowe, potem ciemniejące plamy o średnicy kilku–kilkunastu milimetrów, okrągłe lub owalne, czasem o postrzępionych brzegach. Na plamach widoczne błyszczące, czarne skupienia zarodnikowania, a tkanka wokół nich żółknie. Silnie porażone liście opadają — wrażliwe odmiany bywają w drugiej połowie lata całkiem bezlistne.
Mączniak prawdziwy róży Podosphaera pannosa — Biały, mączysty nalot po obu stronach najmłodszych liści, szybko pokrywający całą powierzchnię; liście deformują się. Na młodych pędach i kolcach biały, watowaty nalot. U niektórych odmian nalot pojawia się także na płatkach kwiatów i działkach kielicha.
Mączniak rzekomy róży Peronospora sparsa — Na najmłodszych liściach jasnożółte, nieregularne, wydłużone plamy często ograniczone nerwami; z czasem czerwienieją, a na spodzie liścia w miejscu plam pojawia się delikatny nalot zarodnikowania. Liście deformują się i opadają. Na pędach czerwone plamy, czasem z podłużnymi pęknięciami. Chore pąki kwiatowe są drobne i zdeformowane.
Rdza róży Phragmidium mucronatum — Pomarańczowo-rdzawe skupiska zarodników na spodzie liści, na górnej stronie odpowiadające im przebarwienia. Silnie porażone liście zasychają i opadają.
Szara pleśń Botrytis cinerea — Brunatne plamy na płatkach i pąkach kwiatowych, przy wysokiej wilgotności pokryte szarym, puszystym nalotem. Pąki gniją, nie rozwijając się.
Zamieranie pędów róży Paraconiothyrium fuckelii — Na pędach brunatne, zapadnięte plamy, które obrączkują pęd; część powyżej zamiera. Infekcja wchodzi przez rany i uszkodzenia mrozowe.
Mozaika róży Prunus necrotic ringspot virus, Apple mosaic virus — Na liściach jasnożółte wzory: pierścienie, linie faliste i mozaikowate przebarwienia. Krzewy słabiej rosną i gorzej kwitną.

Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.

Szkodniki

Przędziorek chmielowiec Tetranychus urticae — Wysysa soki ze spodu liści; liście przebarwiają się, szarzeją i opadają. W sezonie rozwija 5–6 pokoleń.
Mszyca różano-szczeciowa (i inne mszyce róż) Macrosiphum rosae, Longicaudus trirhodus, Metopolophium dirhodum — Kolonie na wierzchołkach pędów i pąkach kwiatowych; pędy i kwiaty deformują się, na liściach osadza się rosa miodowa.
Wciornastek różówek Thrips fuscipennis — Uszkadza płatki kwiatów — brzegi brązowieją, kwiaty tracą wartość ozdobną.
Przebarwiacz różany Phyllocoptes adalius — Szpeciel żerujący na spodzie liści i w pąkach; powoduje przebarwienia i zahamowanie wzrostu.
Skoczek różany Edwardsiana rosae — Wysysa soki z liści, powodując drobne, jasne plamki (rozjaśnienie blaszki); przy dużej liczebności liście bieleją.
Guzak północny Meloidogyne hapla — Nicień tworzący drobne wyrośla na korzeniach; rośliny słabo rosną i więdną mimo podlewania.
Kwieciak malinowiec Anthonomus rubi — Samica podgryza szypułki pąków kwiatowych — pąki zwisają, zasychają i nie rozwijają się.
Ogrodnica niszczylistka Phyllopertha horticola — Chrząszcze wygryzają dziury w liściach i płatkach kwiatów; larwy (pędraki) żerują na korzeniach.

Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.

Dane o tej roślinie pochodzą z: Mrozoodporność wyprowadzona z zasięgu naturalnego (GBIF × CHELSA), Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie, Poradniki i broszury ogrodnicze, RHS — profile roślin, Serwisy Cooperative Extension amerykańskich uczelni, Wikidata, Wikipedia (angielska), urzadzamy.pl — rośliny. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.