Różanecznik i azalia 'Beethoven'
Rhododendron 'Beethoven' krzew liściasty
Odmiana rośliny Różanecznik i azalia (Rhododendron spp.). Zalecenia poniżej dotyczą gatunku.
Co zrobić we wrześniu
- Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu
- Zatoczki na brzegach liści — opuchlak
- Pierwsze kolonie mszyc na najmłodszych liściach
- Marmurkowate przejaśnienie liści — szukaj prześwietlika od spodu
- Skoczek i mączlik — sprawdź, czy coś zrywa się do lotu
- Pojedynczy krzew odstaje od reszty — sprawdź podstawę pędu
Kalendarz zabiegów
Zabiegi opisane dla gatunku — odmiana dziedziczy je po nim.
| Styczeń |
|
|---|---|
| Luty |
|
| Marzec |
|
| Kwiecień |
|
| Maj |
|
| Czerwiec |
|
| Lipiec |
|
| Sierpień |
|
| Wrzesień |
|
| Październik |
|
| Listopad |
|
| Grudzień |
|
Zależne od pogody i obserwacji
- Przy zakupie obejrzyj najmłodsze liście i korzenie Metodyka wymienia azalię i różanecznik z nazwy jako rośliny, przy których zakupie trzeba oglądać najmłodsze liście pod kątem zatoczek wygryzionych przez chrząszcze opuchlaków — „których larwy mogą znajdować się w podłożu”. To najtańszy moment, żeby nie wpuścić na działkę ani opuchlaka, ani fytoftorozy: patogeny korzeniowe zawleczone z bryłą zostają w ziemi na lata.
- W upał osłoń świeżo posadzony krzew agrowłókniną Świeżo posadzona roślina nie ma jeszcze kontaktu korzeni z glebą i paruje więcej wody, niż jest w stanie pobrać. Metodyka zaleca wprost: przy bardzo intensywnej operacji słonecznej i wysokiej temperaturze powietrza rośliny po posadzeniu nakrywa się na kilka dni białą agrowłókniną ograniczającą transpirację. Dla różanecznika, którego korzenie i tak sięgają płytko, jest to różnica między przyjęciem się a uschnięciem.
- W suszy podlewaj obficie pod krzew — i nigdy przed nocą Korzenie różanecznika rosną płytko i gęstą matą, więc krzew reaguje na suszę szybciej niż większość krzewów w ogrodzie. Metodyka opisuje objaw: „wiosną lub w lecie przy niedoborze wody następuje brązowienie i zasychanie brzegów liści”. Ale sposób podlewania jest równie ważny jak jego częstość — zwilżanie roślin o zwartym pokroju i zostawianie ich mokrych na noc sprzyja porażeniu przez choroby, głównie szarą pleśń.
- Wycinaj obumarłe pędy poniżej nekrozy Metodyka podaje zasadę wprost: „wycinamy obumarłe pędy poniżej miejsca nekrozy nad silnym bocznym odgałęzieniem”. Cięcie w samą nekrozę albo tuż nad nią zostawia w krzewie żywą grzybnię. Zranienia są przy tym drogą wejścia: do zakażenia szarą pleśnią dochodzi zwykle w miejscach uszkodzenia rośliny przez owady albo zranienia powstałego podczas prac pielęgnacyjnych, a nekroza na pędzie zaczyna się właśnie od miejsca cięcia i stopniowo obejmuje cały obwód.
- Zamierający krzew wykop i spal — nie kompostuj Przy chorobach odglebowych metodyka nie zostawia miejsca na półśrodki: „w przypadku chorób glebowych takich jak fytoftoroza lub takich szkodników jak larwy opuchlaka, drutowce czy pędraki usuwamy i palimy całe rośliny”. Kompostowanie jest wprost zakazane — nie należy kompostować roślin porażonych przez patogeny glebowe z rodzajów Fusarium, Verticillium, Sclerotinia i Phytophthora. Sklerocja cylindrokladiozy przeżywają w ziemi bez rośliny żywicielskiej nawet dziewięć lat.
- Krzew więdnie mimo podlewania — sprawdź korzenie
- Na larwy opuchlaka — nicienie owadobójcze
- Zabieg na mszyce i pluskwiaki — najpierw środki mechaniczne
- Gąsienice na krzewie — zabieg preparatem bakteryjnym
- Czytaj żółknięcie z tego, KTÓRE liście żółkną
Choroby
- Fytoftoroza różanecznika Phytophthora spp. (m.in. P. cactorum, P. cinnamomi, P. citrophthora, P. cambivora, P. cryptogea, P. plurivora) — Zgnilizna podstawy pędu i korzeni, zamieranie pojedynczych pędów oraz plamistość liści i łodyg. U nasady pędu, po niewielkim usunięciu kory, widać brązową zgniliznę rozszerzającą się nawet do 20 cm nad podłożem i schodzącą na korzenie. Objawy dotyczą pojedynczych roślin przy zdrowych sąsiednich; na roślinach liściastych choroba rozwija się wolniej niż na iglastych i bylinach.
- Cylindrokladioza Cylindrocladium scoparium — Na różanecznikach grzyb powoduje zgniliznę podstawy pędu, w następstwie czego krzewy więdną i stopniowo zamierają. Na porażonych tkankach tworzą się liczne, cylindryczne zarodniki, a na liściach drobne, początkowo białawe, potem czerniejące sklerocja. Obraz jest łudząco podobny do fytoftorozy.
- Zgorzel zgnilakowa Pythium spp. (przede wszystkim Pythium ultimum) — Infekowane są korzenie i podstawa pędu; nekroza może rozszerzać się do wysokości nawet 2/3 sadzonki, powodując jej zamieranie lub bardzo silne zahamowanie wzrostu. Dotyczy przede wszystkim roślin młodych i świeżo posadzonych. Podobne objawy mogą wywoływać Botrytis cinerea, Fusarium spp. i Rhizoctonia solani.
- Rizoktonioza Rhizoctonia solani — Grzyb tworzy liczne, brązowawe strzępki grzybni infekujące podstawę pędu i korzenie; rosną one również na powierzchni wilgotnego podłoża, infekując kolejne rośliny. Pierwsze symptomy to zamieranie pojedynczych pędów i stopniowe rozszerzanie się zgnilizny. Szczególnie wrażliwe są rośliny młode i intensywnie rosnące.
- Szara pleśń Botrytis cinerea — Najczęściej na kwiatach w okresie kwitnienia: na płatkach pojedyncze plamy, które bardzo szybko się powiększają i w ciągu 2-3 dni tkanka zamiera. Na liściach wodniste, brązowe, szybko powiększające się plamy. Na pędach nekroza zaczyna się od miejsca cięcia i stopniowo obejmuje cały obwód. Przy wysokiej wilgotności na powierzchni plam tworzy się obfity, szary, pylący nalot zarodników; wewnątrz obumarłych kwiatów powstają czarne, błyszczące, twarde sklerocja o średnicy 1-15 mm.
- Plamistość liści Alternaria spp., Septoria spp., Cercospora spp., Phyllosticta spp. — Na liściach pojedyncze lub liczne jasnobrązowe plamy, szybko się powiększające, często z ciemniejszą obwódką szerokości 1-2 mm. W miarę wzrostu blaszki martwa tkanka w obrębie plam wykrusza się. Przy dużym nasileniu liście żółkną, brązowieją i masowo opadają. Na powierzchni obumarłych tkanek pojawiają się skupienia zarodnikowania: piknidia (Phyllosticta, Phoma, Ascochyta) na górnej stronie albo delikatny nalot zarodników od spodu (Cercospora).
- Rdza różanecznika i azalii Chrysomyxa spp., Pucciniastrum vaccinii, Puccinia rhododendri; na azalii Pucciniastrum myrtilli — Na górnej stronie liści liczne, okrągłe, żółte lub pomarańczowe plamy, a od spodu w miejscu plam pomarańczowe lub ciemnobrązowe, wypukłe skupienia zarodników. Silnie porażone liście ulegają deformacji, zasychają i opadają.
- Antraknoza Colletotrichum gloeosporioides — Program ochrony wymienia chorobę na różaneczniku, ale nie opisuje objawów; metodyka nie omawia jej osobno. Rozpoznanie wymaga innego źródła — w rekordzie zachowano wyłącznie to, co jest w źródłach.
- Powłocznik azaliowy Exobasidium vaccinii — Program ochrony wymienia sprawcę i metody ograniczania, ale objawów nie opisuje; metodyka o tej chorobie nie wspomina. Świadomie nie dopisano opisu z pamięci — do uzupełnienia przez agronoma.
- Opieńkowa zgnilizna korzeni Armillaria mellea — Zahamowanie wzrostu, przejaśnienie pędów, żółknięcie i brązowienie, w końcu zamieranie rośliny. U nasady pędów kora pęka i odchodzi od drewna, a po jej odchyleniu widać białawą grzybnię. Patogen rozwija się w glebie, tworząc sznury grzybniowe przerastające od rośliny do rośliny — w nasadzeniach widać to jako stopniowe zamieranie kolejnych krzewów.
Zagrożenia opisane dla gatunku — odmiana dziedziczy je po nim.
Szkodniki
- Opuchlak truskawkowiec Otiorhynchus sulcatus — Chrząszcze wygryzają zatokowate lub nieregularne dziury od brzegu liścia — to najbardziej charakterystyczne uszkodzenie różanecznika. Larwy, beznogie, kształtu rogalikowatego, długości około 10 mm, żerują w podłożu na korzeniach; porażona roślina więdnie i zamiera mimo podlewania. Larwy występują też na innych roślinach ozdobnych jako szkodnik wielożerny.
- Mszyca różanecznikowa Illinoia lambersi — Kolonie na najmłodszych liściach i wierzchołkach pędów; wysysanie soków hamuje wzrost przyrostów, na liściach osadza się rosa miodowa, po której chodzą mrówki.
- Prześwietlik różanecznikowiec Stephanitis rhododendri (w programie ochrony razem z prześwietlikiem borówkowcem Stephanitis oberti) — Pluskwiak żerujący na dolnej stronie liści; z góry widać drobne, jasne, marmurkowate przebarwienia, od spodu lakierowane, ciemne kropki odchodów. Dorosłe mają przednie skrzydła o siateczkowatej strukturze, larwy są bezskrzydłe, z czarnymi, kolcowatymi wyrostkami na ciele.
- Skoczek różanecznikowy Graphocephala fennahi — Pluskwiak wysysający soki z liści; dorosłe zrywają się do lotu przy potrząśnięciu pędem. Program ochrony wymienia go jako szkodnika żerującego i nie przypisuje mu roli wektora żadnej choroby.
- Mączlik różanecznikowy Dialeurodes chittendeni — Drobne, białe owady z woskowym nalotem, wzbijające się chmurką znad liści po potrząśnięciu krzewem; larwy nieruchome na dolnej stronie liści. Wysysanie soków i rosa miodowa.
- Wciornastek begoniowiec Scirtothrips longipennis — Metodyka przypisuje mu na azalii i różaneczniku konkretny obraz uszkodzeń: najmłodsze liście zniekształcone, z nekrotycznymi plamami biegnącymi wzdłuż liścia. Owad jest długości 1-2 mm i bez lupy praktycznie niewidoczny — rozpoznaje się go po objawie.
- Pordzewiacz azaliowy Aculus atlantazalea — Szpeciel notowany przez metodykę na azalii: najmłodsze liście są drobne, sztywne i od spodu rdzawe. Sam roztocz jest niewidoczny gołym okiem.
- Naliściak drzewoszek Phyllobius arborator — Ryjkowiec objadający liście; chrząszcze wygryzają tkankę od brzegu blaszki. Uszkodzenia łatwo pomylić z żerowaniem opuchlaka, ale naliściak żeruje w dzień i jest widoczny na roślinie.
- Pyliniak wrzosiak Ematurga atomaria — Motyl z rodziny miernikowcowatych; gąsienice objadają liście różanecznika. Nazwa gatunkowa wskazuje na powiązanie z wrzosowiskami, czyli tym samym siedliskiem, co rośliny wrzosowate w ogrodzie.
Zagrożenia opisane dla gatunku — odmiana dziedziczy je po nim.
Dane o tej roślinie pochodzą z: e-katalogroslin.pl. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.