Rukola

Eruca vesicaria warzywo

Co zrobić we wrześniu

Od lipca obsiewaj rukolą zwolnione grządki Późnym latem i jesienią dni są krótsze i chłodniejsze, a rukola lubi właśnie umiarkowane temperatury — liście są delikatniejsze i wolniej wybija w pędy. Ostatni siew wypada na początku października.
Po wschodach przerwij rządki i obejrzyj siewki Za gęsty siew sprzyja zgorzeli siewek, szarej pleśni i mączniakom, bo między roślinami długo utrzymuje się wilgoć. Poradnik każe od siewu co 2–4 dni sprawdzać, czy siewki nie zamierają.
Od wschodów pilnuj pchełek
Co tydzień odwracaj liście — mszyca kapuściana
Od końca maja wypatruj piętnówek
Od maja do września licz motyle rolnic w pułapce
Co tydzień obejrzyj liście pod kątem chorób
Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy
Długo mokro — szara pleśń
Podlewaj regularnie i rano W suchej ziemi rukola gorzknieje, jej liście twardnieją, a roślina szybciej wybija w pęd kwiatostanowy. Poradnik podaje, że najlepiej rośnie przy wilgotności podłoża 80–85% polowej pojemności wodnej; poniżej 60% zaczynają się zaburzenia w odżywianiu. Długo mokre liście sprzyjają jednak szarej pleśni i mączniakowi rzekomemu.
Zrywaj młode liście w suchą pogodę Liście nadają się do zbioru 3–4 tygodnie po siewie, a najsmaczniejsze są młode. Zbiór w deszczu i uszkodzone liście ułatwiają rozprzestrzenianie się czarnej zgnilizny.
Po zbiorze usuń resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach roślin zimują sprawcy czarnej zgnilizny, czarnej plamistości, mączniaków i szarej pleśni, a sklerocja zgnilizny twardzikowej przeżywają w ziemi kilka lat. Głębokie przekopanie jesienią ogranicza owocniki, z których wiosną lecą zarodniki.

Wymagania

Stanowisko	słońce, półcień
Wysokość	20 cm–91 cm
Szerokość	20 cm–46 cm
Kwitnienie	maj–cze
Kolor kwiatów	biały, żółty
Gleba	przepuszczalna, żyzna, próchniczna · szacunek
Wilgotność	umiarkowanie wilgotna · szacunek
Odczyn	obojętna
Mrozoodporność	strefa 2+
Pokrój	bylina zielna · szacunek
Zastosowanie	pojemnik, na balkon · szacunek

Kalendarz zabiegów

Marzec	Siej rukolę tam, gdzie od 3–4 lat nie rosły kapustowate Rukola jest kapustowata i dzieli choroby z kapustami: czarna zgnilizna zimuje na resztkach, a zarodniki kiły przetrwają w ziemi 15–20 lat. Drutowce i pędraki są najliczniejsze na świeżo przekopanych odłogach i po roślinach wieloletnich. Kwaśną ziemię zwapnuj, azotu nie przesadzaj Kiła zagraża najbardziej na glebach kwaśnych i podmokłych. Nadmiar azotu sprzyja mączniakowi prawdziwemu i czarnej zgniliźnie, a wyższy potas zmniejsza podatność na tę ostatnią. Zbyt dużo wapnia daje z kolei blado wybarwione młode liście. Wiosną siej rukolę kilka razy, małymi porcjami Najsmaczniejsze są młode liście, a rukolę można siać kilka razy w sezonie. Nasiona są pierwotnym źródłem czarnej zgnilizny i czarnej plamistości liści, a zgorzel siewek groźniejsza jest przy nasionach niezaprawionych. Po wschodach przerwij rządki i obejrzyj siewki Za gęsty siew sprzyja zgorzeli siewek, szarej pleśni i mączniakom, bo między roślinami długo utrzymuje się wilgoć. Poradnik każe od siewu co 2–4 dni sprawdzać, czy siewki nie zamierają. Od wschodów pilnuj pchełek Co tydzień odwracaj liście — mszyca kapuściana Przed siewem przesiej próbkę ziemi — drutowce i pędraki Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy
Kwiecień	Siej rukolę tam, gdzie od 3–4 lat nie rosły kapustowate Rukola jest kapustowata i dzieli choroby z kapustami: czarna zgnilizna zimuje na resztkach, a zarodniki kiły przetrwają w ziemi 15–20 lat. Drutowce i pędraki są najliczniejsze na świeżo przekopanych odłogach i po roślinach wieloletnich. Kwaśną ziemię zwapnuj, azotu nie przesadzaj Kiła zagraża najbardziej na glebach kwaśnych i podmokłych. Nadmiar azotu sprzyja mączniakowi prawdziwemu i czarnej zgniliźnie, a wyższy potas zmniejsza podatność na tę ostatnią. Zbyt dużo wapnia daje z kolei blado wybarwione młode liście. Wiosną siej rukolę kilka razy, małymi porcjami Najsmaczniejsze są młode liście, a rukolę można siać kilka razy w sezonie. Nasiona są pierwotnym źródłem czarnej zgnilizny i czarnej plamistości liści, a zgorzel siewek groźniejsza jest przy nasionach niezaprawionych. Po wschodach przerwij rządki i obejrzyj siewki Za gęsty siew sprzyja zgorzeli siewek, szarej pleśni i mączniakom, bo między roślinami długo utrzymuje się wilgoć. Poradnik każe od siewu co 2–4 dni sprawdzać, czy siewki nie zamierają. Od wschodów pilnuj pchełek Co tydzień odwracaj liście — mszyca kapuściana Przed siewem przesiej próbkę ziemi — drutowce i pędraki Co tydzień obejrzyj liście pod kątem chorób Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy Długo mokro — szara pleśń Podlewaj regularnie i rano W suchej ziemi rukola gorzknieje, jej liście twardnieją, a roślina szybciej wybija w pęd kwiatostanowy. Poradnik podaje, że najlepiej rośnie przy wilgotności podłoża 80–85% polowej pojemności wodnej; poniżej 60% zaczynają się zaburzenia w odżywianiu. Długo mokre liście sprzyjają jednak szarej pleśni i mączniakowi rzekomemu. Zrywaj młode liście w suchą pogodę Liście nadają się do zbioru 3–4 tygodnie po siewie, a najsmaczniejsze są młode. Zbiór w deszczu i uszkodzone liście ułatwiają rozprzestrzenianie się czarnej zgnilizny.
Maj	Siej rukolę tam, gdzie od 3–4 lat nie rosły kapustowate Rukola jest kapustowata i dzieli choroby z kapustami: czarna zgnilizna zimuje na resztkach, a zarodniki kiły przetrwają w ziemi 15–20 lat. Drutowce i pędraki są najliczniejsze na świeżo przekopanych odłogach i po roślinach wieloletnich. Kwaśną ziemię zwapnuj, azotu nie przesadzaj Kiła zagraża najbardziej na glebach kwaśnych i podmokłych. Nadmiar azotu sprzyja mączniakowi prawdziwemu i czarnej zgniliźnie, a wyższy potas zmniejsza podatność na tę ostatnią. Zbyt dużo wapnia daje z kolei blado wybarwione młode liście. Wiosną siej rukolę kilka razy, małymi porcjami Najsmaczniejsze są młode liście, a rukolę można siać kilka razy w sezonie. Nasiona są pierwotnym źródłem czarnej zgnilizny i czarnej plamistości liści, a zgorzel siewek groźniejsza jest przy nasionach niezaprawionych. Po wschodach przerwij rządki i obejrzyj siewki Za gęsty siew sprzyja zgorzeli siewek, szarej pleśni i mączniakom, bo między roślinami długo utrzymuje się wilgoć. Poradnik każe od siewu co 2–4 dni sprawdzać, czy siewki nie zamierają. Od wschodów pilnuj pchełek Co tydzień odwracaj liście — mszyca kapuściana Od końca maja wypatruj piętnówek Od maja do września licz motyle rolnic w pułapce Przed siewem przesiej próbkę ziemi — drutowce i pędraki Co tydzień obejrzyj liście pod kątem chorób Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy Długo mokro — szara pleśń Podlewaj regularnie i rano W suchej ziemi rukola gorzknieje, jej liście twardnieją, a roślina szybciej wybija w pęd kwiatostanowy. Poradnik podaje, że najlepiej rośnie przy wilgotności podłoża 80–85% polowej pojemności wodnej; poniżej 60% zaczynają się zaburzenia w odżywianiu. Długo mokre liście sprzyjają jednak szarej pleśni i mączniakowi rzekomemu. Zrywaj młode liście w suchą pogodę Liście nadają się do zbioru 3–4 tygodnie po siewie, a najsmaczniejsze są młode. Zbiór w deszczu i uszkodzone liście ułatwiają rozprzestrzenianie się czarnej zgnilizny. Po zbiorze usuń resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach roślin zimują sprawcy czarnej zgnilizny, czarnej plamistości, mączniaków i szarej pleśni, a sklerocja zgnilizny twardzikowej przeżywają w ziemi kilka lat. Głębokie przekopanie jesienią ogranicza owocniki, z których wiosną lecą zarodniki.
Czerwiec	Po wschodach przerwij rządki i obejrzyj siewki Za gęsty siew sprzyja zgorzeli siewek, szarej pleśni i mączniakom, bo między roślinami długo utrzymuje się wilgoć. Poradnik każe od siewu co 2–4 dni sprawdzać, czy siewki nie zamierają. Od wschodów pilnuj pchełek Co tydzień odwracaj liście — mszyca kapuściana Od końca maja wypatruj piętnówek Od maja do września licz motyle rolnic w pułapce Co tydzień obejrzyj liście pod kątem chorób Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy Długo mokro — szara pleśń Podlewaj regularnie i rano W suchej ziemi rukola gorzknieje, jej liście twardnieją, a roślina szybciej wybija w pęd kwiatostanowy. Poradnik podaje, że najlepiej rośnie przy wilgotności podłoża 80–85% polowej pojemności wodnej; poniżej 60% zaczynają się zaburzenia w odżywianiu. Długo mokre liście sprzyjają jednak szarej pleśni i mączniakowi rzekomemu. Latem lekko zacień rukolę Nadmiar słońca, wysoka temperatura i sucha ziemia sprawiają, że liście gorzknieją i robią się skórzaste. Rukola najlepiej rośnie w lekkim półcieniu, przy temperaturze dnia do 20 °C. Zrywaj młode liście w suchą pogodę Liście nadają się do zbioru 3–4 tygodnie po siewie, a najsmaczniejsze są młode. Zbiór w deszczu i uszkodzone liście ułatwiają rozprzestrzenianie się czarnej zgnilizny. Po zbiorze usuń resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach roślin zimują sprawcy czarnej zgnilizny, czarnej plamistości, mączniaków i szarej pleśni, a sklerocja zgnilizny twardzikowej przeżywają w ziemi kilka lat. Głębokie przekopanie jesienią ogranicza owocniki, z których wiosną lecą zarodniki.
Lipiec	Od lipca obsiewaj rukolą zwolnione grządki Późnym latem i jesienią dni są krótsze i chłodniejsze, a rukola lubi właśnie umiarkowane temperatury — liście są delikatniejsze i wolniej wybija w pędy. Ostatni siew wypada na początku października. Po wschodach przerwij rządki i obejrzyj siewki Za gęsty siew sprzyja zgorzeli siewek, szarej pleśni i mączniakom, bo między roślinami długo utrzymuje się wilgoć. Poradnik każe od siewu co 2–4 dni sprawdzać, czy siewki nie zamierają. Od wschodów pilnuj pchełek Co tydzień odwracaj liście — mszyca kapuściana Od końca maja wypatruj piętnówek Od maja do września licz motyle rolnic w pułapce Co tydzień obejrzyj liście pod kątem chorób Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy Długo mokro — szara pleśń Podlewaj regularnie i rano W suchej ziemi rukola gorzknieje, jej liście twardnieją, a roślina szybciej wybija w pęd kwiatostanowy. Poradnik podaje, że najlepiej rośnie przy wilgotności podłoża 80–85% polowej pojemności wodnej; poniżej 60% zaczynają się zaburzenia w odżywianiu. Długo mokre liście sprzyjają jednak szarej pleśni i mączniakowi rzekomemu. Latem lekko zacień rukolę Nadmiar słońca, wysoka temperatura i sucha ziemia sprawiają, że liście gorzknieją i robią się skórzaste. Rukola najlepiej rośnie w lekkim półcieniu, przy temperaturze dnia do 20 °C. Zrywaj młode liście w suchą pogodę Liście nadają się do zbioru 3–4 tygodnie po siewie, a najsmaczniejsze są młode. Zbiór w deszczu i uszkodzone liście ułatwiają rozprzestrzenianie się czarnej zgnilizny. Po zbiorze usuń resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach roślin zimują sprawcy czarnej zgnilizny, czarnej plamistości, mączniaków i szarej pleśni, a sklerocja zgnilizny twardzikowej przeżywają w ziemi kilka lat. Głębokie przekopanie jesienią ogranicza owocniki, z których wiosną lecą zarodniki.
Sierpień	Od lipca obsiewaj rukolą zwolnione grządki Późnym latem i jesienią dni są krótsze i chłodniejsze, a rukola lubi właśnie umiarkowane temperatury — liście są delikatniejsze i wolniej wybija w pędy. Ostatni siew wypada na początku października. Po wschodach przerwij rządki i obejrzyj siewki Za gęsty siew sprzyja zgorzeli siewek, szarej pleśni i mączniakom, bo między roślinami długo utrzymuje się wilgoć. Poradnik każe od siewu co 2–4 dni sprawdzać, czy siewki nie zamierają. Od wschodów pilnuj pchełek Co tydzień odwracaj liście — mszyca kapuściana Od końca maja wypatruj piętnówek Od maja do września licz motyle rolnic w pułapce Co tydzień obejrzyj liście pod kątem chorób Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy Długo mokro — szara pleśń Podlewaj regularnie i rano W suchej ziemi rukola gorzknieje, jej liście twardnieją, a roślina szybciej wybija w pęd kwiatostanowy. Poradnik podaje, że najlepiej rośnie przy wilgotności podłoża 80–85% polowej pojemności wodnej; poniżej 60% zaczynają się zaburzenia w odżywianiu. Długo mokre liście sprzyjają jednak szarej pleśni i mączniakowi rzekomemu. Latem lekko zacień rukolę Nadmiar słońca, wysoka temperatura i sucha ziemia sprawiają, że liście gorzknieją i robią się skórzaste. Rukola najlepiej rośnie w lekkim półcieniu, przy temperaturze dnia do 20 °C. Zrywaj młode liście w suchą pogodę Liście nadają się do zbioru 3–4 tygodnie po siewie, a najsmaczniejsze są młode. Zbiór w deszczu i uszkodzone liście ułatwiają rozprzestrzenianie się czarnej zgnilizny. Po zbiorze usuń resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach roślin zimują sprawcy czarnej zgnilizny, czarnej plamistości, mączniaków i szarej pleśni, a sklerocja zgnilizny twardzikowej przeżywają w ziemi kilka lat. Głębokie przekopanie jesienią ogranicza owocniki, z których wiosną lecą zarodniki.
Wrzesień	Od lipca obsiewaj rukolą zwolnione grządki Późnym latem i jesienią dni są krótsze i chłodniejsze, a rukola lubi właśnie umiarkowane temperatury — liście są delikatniejsze i wolniej wybija w pędy. Ostatni siew wypada na początku października. Po wschodach przerwij rządki i obejrzyj siewki Za gęsty siew sprzyja zgorzeli siewek, szarej pleśni i mączniakom, bo między roślinami długo utrzymuje się wilgoć. Poradnik każe od siewu co 2–4 dni sprawdzać, czy siewki nie zamierają. Od wschodów pilnuj pchełek Co tydzień odwracaj liście — mszyca kapuściana Od końca maja wypatruj piętnówek Od maja do września licz motyle rolnic w pułapce Co tydzień obejrzyj liście pod kątem chorób Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy Długo mokro — szara pleśń Podlewaj regularnie i rano W suchej ziemi rukola gorzknieje, jej liście twardnieją, a roślina szybciej wybija w pęd kwiatostanowy. Poradnik podaje, że najlepiej rośnie przy wilgotności podłoża 80–85% polowej pojemności wodnej; poniżej 60% zaczynają się zaburzenia w odżywianiu. Długo mokre liście sprzyjają jednak szarej pleśni i mączniakowi rzekomemu. Zrywaj młode liście w suchą pogodę Liście nadają się do zbioru 3–4 tygodnie po siewie, a najsmaczniejsze są młode. Zbiór w deszczu i uszkodzone liście ułatwiają rozprzestrzenianie się czarnej zgnilizny. Po zbiorze usuń resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach roślin zimują sprawcy czarnej zgnilizny, czarnej plamistości, mączniaków i szarej pleśni, a sklerocja zgnilizny twardzikowej przeżywają w ziemi kilka lat. Głębokie przekopanie jesienią ogranicza owocniki, z których wiosną lecą zarodniki.
Październik	Od lipca obsiewaj rukolą zwolnione grządki Późnym latem i jesienią dni są krótsze i chłodniejsze, a rukola lubi właśnie umiarkowane temperatury — liście są delikatniejsze i wolniej wybija w pędy. Ostatni siew wypada na początku października. Po wschodach przerwij rządki i obejrzyj siewki Za gęsty siew sprzyja zgorzeli siewek, szarej pleśni i mączniakom, bo między roślinami długo utrzymuje się wilgoć. Poradnik każe od siewu co 2–4 dni sprawdzać, czy siewki nie zamierają. Od wschodów pilnuj pchełek Co tydzień odwracaj liście — mszyca kapuściana Co tydzień obejrzyj liście pod kątem chorób Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy Długo mokro — szara pleśń Podlewaj regularnie i rano W suchej ziemi rukola gorzknieje, jej liście twardnieją, a roślina szybciej wybija w pęd kwiatostanowy. Poradnik podaje, że najlepiej rośnie przy wilgotności podłoża 80–85% polowej pojemności wodnej; poniżej 60% zaczynają się zaburzenia w odżywianiu. Długo mokre liście sprzyjają jednak szarej pleśni i mączniakowi rzekomemu. Zrywaj młode liście w suchą pogodę Liście nadają się do zbioru 3–4 tygodnie po siewie, a najsmaczniejsze są młode. Zbiór w deszczu i uszkodzone liście ułatwiają rozprzestrzenianie się czarnej zgnilizny. Po zbiorze usuń resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach roślin zimują sprawcy czarnej zgnilizny, czarnej plamistości, mączniaków i szarej pleśni, a sklerocja zgnilizny twardzikowej przeżywają w ziemi kilka lat. Głębokie przekopanie jesienią ogranicza owocniki, z których wiosną lecą zarodniki.
Listopad	Od wschodów pilnuj pchełek Co tydzień odwracaj liście — mszyca kapuściana Co tydzień obejrzyj liście pod kątem chorób Chłodne, wilgotne noce — mączniak rzekomy Długo mokro — szara pleśń Zrywaj młode liście w suchą pogodę Liście nadają się do zbioru 3–4 tygodnie po siewie, a najsmaczniejsze są młode. Zbiór w deszczu i uszkodzone liście ułatwiają rozprzestrzenianie się czarnej zgnilizny. Po zbiorze usuń resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach roślin zimują sprawcy czarnej zgnilizny, czarnej plamistości, mączniaków i szarej pleśni, a sklerocja zgnilizny twardzikowej przeżywają w ziemi kilka lat. Głębokie przekopanie jesienią ogranicza owocniki, z których wiosną lecą zarodniki.

Zależne od pogody i obserwacji

Próg pchełek przekroczony — nakryj rządki
Pierwsze motyle albo młode gąsienice — działaj od razu
Rośliny więdną mimo wilgotnej ziemi — sprawdź korzenie Kiła tworzy na korzeniach narośla, które pękają, gniją i uwalniają do ziemi ogromną liczbę zarodników, a te przetrwają 15–20 lat. Porażona roślina nie pobiera wody, więc więdnie, żółknie i zamiera.

Choroby

Czarna zgnilizna Xanthomonas campestris pv. campestris — Na liścieniach i liściach chlorotyczne plamy w kształcie litery V, zaczynające się od brzegu; tkanka żółknie, potem czernieje wzdłuż nerwów, kurczy się i wysycha. Na przekroju ogonków widać sczerniałe wiązki przewodzące, a na ogonkach starszych liści czarne plamki, przez które liście opadają.
Zgorzel siewek Rhizoctonia solani, Fusarium avenaceum, Alternaria alternata, A. brassicicola, A. brassicae, Pythium spp. — Kiełki zamierają jeszcze pod ziemią albo wzeszłe siewki słabo rosną, żółkną, więdną i zamierają; szyjka korzeniowa brunatnieje i się przewęża. Można ją pomylić z żerowaniem śmietki kapuścianej.
Mączniak prawdziwy Erysiphe cruciferarum — Na górnej stronie liści biały, mączysty nalot; liście jaśnieją, żółkną albo brązowieją, skręcają się, zamierają i opadają.
Szara pleśń Botrytis cinerea — Pierwsze objawy zwykle na najstarszych liściach dotykających ziemi: wodniste, brązowe, szybko rosnące plamy na blaszkach i ogonkach. W wilgoci tkanka mięknie i pokrywa się szarym, aksamitnym nalotem, w słońcu plamy zasychają.
Czarna plamistość liści (czerń krzyżowych) Alternaria brassicae (teleomorfa Lewia spp.) — Na dolnych, najstarszych liściach plamy różnej wielkości z koncentrycznymi pierścieniami jak słoje na pniu; później brązowieją, lekko się zapadają i otacza je żółta obwódka. W wilgoci pokrywa je ciemnobrązowy, aksamitny nalot; chora tkanka zamiera i wykrusza się. Liście z plamami nie nadają się do sprzedaży ani jedzenia.
Kiła kapusty Plasmodiophora brassicae — Rośliny więdną, żółkną i zamierają, bo porażone korzenie nie przewodzą wody. Na korzeniach jasnożółte, później brunatne narośla, które pękają i gniją z przykrym zapachem. Guzy chowacza galasówka przy szyjce korzeniowej są zielone i gładkie.
Mączniak rzekomy Hyaloperonospora parasitica — Porażone siewki są mocno osłabione albo zamierają. Na starszych liściach, w wilgoci, chlorotyczne plamy — najpierw żółtawe, potem brązowe — a pod nimi obfity biały albo szarobiały nalot. Silnie porażone liście żółkną i zamierają.
Zgnilizna twardzikowa Sclerotinia sclerotiorum — Na ogonkach i blaszkach liści dotykających ziemi ciemnobrązowe, wodniste plamy, a na nich biała, watowata grzybnia z czarnymi przetrwalnikami wielkości ziarna pszenicy.
Gorzki smak i skórzastość liści zaburzenie fizjologiczne — Liście twardnieją, robią się skórzaste i gorzkie. To NIE jest choroba infekcyjna.
Przedwczesne wybijanie w pęd i zakwitanie zaburzenie fizjologiczne — Ze środka rozety wyrasta pęd kwiatostanowy, roślina zakwita, a liście gorzknieją. To NIE jest choroba infekcyjna.

Szkodniki

Pchełki Phyllotreta undulata, P. atra, P. nigripes — Chrząszcze wygryzają dziury w liścieniach i rozrastających się liściach; przy dużej liczebności wschodzące rośliny zamierają. Larwy uszkadzają korzenie. Zamieranie wschodów można pomylić z żerowaniem śmietek.
Mszyca kapuściana Brevicoryne brassicae — Liście się odbarwiają i deformują; przy dużej populacji wzrost roślin się zatrzymuje, a nawet zasychają.
Piętnówki Mamestra brassicae, Anarta trifolii, Melanchra persicariae, Lacanobia oleracea — Gąsienice wygryzają dziury w liściach, przy dużej liczebności robią gołożer i zanieczyszczają rośliny odchodami.
Rolnice Agrotis segetum, A. ipsilon, A. exclamationis, Xestia c-nigrum, Noctua pronuba — Młode gąsienice żerują na liściach, starsze w ziemi: uszkadzają korzenie, podgryzają rośliny u nasady i wciągają je do gleby; w rządkach powstają puste miejsca. Najgroźniejsze wiosną i od sierpnia do października.
Drutowce (larwy sprężykowatych) Agriotes lineatus, A. obscurus, A. sputator, Selatosomus aeneus, Hemicrepidius niger — Larwy zjadają kiełkujące nasiona — wschody są przerzedzone — podgryzają młode rośliny, a później żerują na korzeniach; przy dużej liczebności rośliny żółkną i zamierają.
Pędraki (larwy chrabąszczowatych) Melolontha melolontha, M. hippocastani, Amphimallon solstitiale, Phyllopertha horticola, Anomala dubia — Pędraki podgryzają i zjadają podziemne części roślin; uszkodzone rośliny żółkną i zamierają.

Dane o tej roślinie pochodzą z: Extension Gardener Plant Toolbox, TRY Plant Trait Database (wydanie 6.0), Wikipedia (niemiecka), Wikipedia (polska). Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.