Seler naciowy

Apium graveolens var. dulce warzywo

Pielęgnacja

Sadzenie Sadzi się jako rozsadę · co 30 cm–60 cm
Siew Wysiew na rozsadę w lut–mar

Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.

Choroby

Septorioza selera Septoria apiicola — Pierwsze objawy już na liścieniach i liściach siewek: drobne, brązowoszare plamy średnicy 1–2 mm, które z czasem się powiększają. W ciepłą, wilgotną pogodę w obrębie plam widać ciemnobrunatne, kuliste owocniki. Porażone liście żółkną, zasychają i zamierają; na wrażliwych odmianach choroba potrafi ogołocić rośliny z liści.
Chwościk selera Cercospora apii — Drobne, nieregularne, kanciaste plamy martwej tkanki na liściach (także na pędach nasiennych i baldachach). Plam przybywa i rosną, porażone części liści żółkną, brązowieją i zapadają się, a silnie porażone liście zamierają. Często mylony z septoriozą — plamy chwościka nie mają ciemnych kropek owocników.
Zgnilizna twardzikowa Sclerotinia sclerotiorum — Szarobiałe plamy średnicy 1–3 cm na niemal każdym organie rośliny, także na łodygach, szybko się powiększają. W wilgotnym powietrzu w porażonej tkance rozwija się biała, watowata grzybnia z czarnymi sklerocjami. Na korzeniach objawy bywają w sezonie, ale najczęściej wychodzą dopiero w długim przechowaniu.
Mozaika selera Celery mosaic virus (CeMV) — Objawy narastają stopniowo: najpierw tkanka wzdłuż nerwów liści robi się białożółta (od nasady ku wierzchołkowi), potem na zewnętrznych liściach pojawiają się żółte plamy, aż żółknie cała blaszka; na starszych liściach plamy brunatnieją. Ogonki średnich liści są skrócone, u starszych roślin kładą się poziomo. Rośliny są zahamowane we wzroście, korzenie słabo wykształcone.
Zgorzel liści sercowych selera zaburzenie fizjologiczne — niedobór wapnia — Brzegi blaszek najmłodszych liści stają się wodniste, potem liście i ogonki w środku rozety brunatnieją i zamierają. Pojawia się najczęściej w lipcu i sierpniu, także na pietruszce.
Jamistość wierzchołkowa selera zaburzenie fizjologiczne — Pod koniec wegetacji w górnej, wierzchołkowej strefie bardzo dużego korzenia zanika i zamiera tkanka; na martwej tkance namnażają się grzyby, bakterie i niepasożytnicze nicienie, co kończy się gniciem korzenia.

Zagrożenia opisane dla gatunku — odmiana dziedziczy je po nim.

Szkodniki

Połyśnica marchwianka Chamaepsila rosae — Larwy pokolenia wiosennego żerują w korzeniach młodych roślin — rośliny więdną, liście przebarwiają się na fioletowo, potem żółkną i zamierają. W starszych roślinach larwy drążą pod skórką płytkie korytarze z czarno-rdzawymi odchodami; pokolenie letnie żeruje w zgrubieniach od końca lipca do września. Uszkodzone korzenie gniją, a larwy zawleczone do przechowalni żerują dalej.
Liściolubka selerowa Euleia heraclei — Larwy żerują wewnątrz liści i wyjadają miękisz w postaci dużej miny komorowej, najczęściej wzdłuż nerwu głównego; miny są najpierw jasne, potem żółte lub brązowe, z rozrzuconymi odchodami, a liście brunatnieją i skręcają się. W jednej minie żeruje kilka larw. Silnie uszkodzone rośliny dają znacznie mniejszy plon gorszej jakości. Atakuje też pietruszkę, pasternak i lubczyk.
Mszyca wierzbowo-marchwiowa Cavariella aegopodii — Żerowanie na najmłodszych liściach powoduje ich skręcanie, kędzierzawienie i żółknięcie, potem brązowienie i zasychanie; młode rośliny mogą masowo zamierać. Rośliny pokrywa spadź i wylinki, korzenie są słabiej wykształcone. Przenosi wirusa mozaiki selera (CeMV) w sposób nietrwały.
Mszyca gruszowo-pasternakowa Anuraphis subterranea — Żeruje przy podstawie łodyg i w kątach liści; przy dużej liczebności rośliny są osłabione, zahamowane we wzroście, a w suszy więdną. Groźna dla młodych roślin w fazie rozsady. Może przenosić wirusa mozaiki selera.
Zmieniki Lygus rugulipennis, Orthops campestris, Lygus pratensis, Apolygus lucorum — Dorosłe i larwy nakłuwają tkankę i wysysają sok, głównie z ogonków i wierzchołkowej części rośliny. W miejscach nakłuć tkanka żółknie, korkowacieje, a potem wykrusza się i powstają dziury i pęknięcia, przez które wchodzą grzyby. Groźne dla młodych roślin i w suchą, słoneczną pogodę.
Przędziorek chmielowiec Tetranychus urticae — Wszystkie ruchliwe stadia wysysają zawartość komórek od spodu liści; na wierzchu blaszki pojawiają się drobne jasne punkty, najpierw wzdłuż nerwów, potem na całej powierzchni. W upał i suszę przędziorki okrywają liście pajęczyną, a silnie uszkodzone liście żółkną i zasychają.
Szpilecznik baldasznik Paratylenchus bukowinensis — Ektopasożyt korzeni: rośliny karłowacieją, liście są chlorotyczne, na korzeniach pierwszego rzędu wyrastają kępki krótkich korzonków z nekrozami; korzenie bywają rozwidlone i ordzawione, bo przez rany wchodzą grzyby. Przy dużym nasileniu strata może sięgać połowy plonu. Najsilniejsze szkody w suchej glebie i w suche lata.
Guzak północny Meloidogyne hapla — Wewnątrz korzeni powstają kilkumilimetrowe wyrośla, z których wyrastają drobne korzenie boczne; przy silnym porażeniu korzenie są skrócone i zniekształcone. Rośliny szybciej więdną w słońcu i suszy; na polu widać skupiska skarlałych roślin. Szczególnie wrażliwa jest odmiana ‘Odrzański’.
Niszczyk zjadliwy Ditylenchus dipsaci — Nicień wędrujący, żeruje wewnątrz tkanek liści i korzeni. Metodyka wskazuje zwiększoną populację niszczyka jako największe zagrożenie dla selera: zmniejsza plon i pogarsza przechowywanie, a przy dużej liczebności korzenie gniją po zbiorze, czasem już w polu. Na selerze szkody są mniejsze niż na cebuli i czosnku.
Drutowce (larwy sprężykowatych) Selatosomus aeneus, Agriotes obscurus, A. lineatus, A. sputator, Hemicrepidius niger — Larwy podgryzają i zjadają podziemne części młodych roślin, które usychają i zamierają, a w starszych wgryzają się w zgrubienie, drążąc korytarze. Uszkodzone korzenie szybko gniją i nie nadają się do przechowania. Szczególnie groźne dla rozsady w lata z dużą ilością opadów.
Pędraki Melolontha melolontha, M. hippocastani, Amphimallon solstitiale, Phyllopertha horticola — Pędraki podgryzają i zjadają podziemne części roślin — młode rośliny zamierają, a uszkodzone zgrubienia gniją i nie nadają się do przechowania. Starsze larwy potrafią zniszczyć młodą roślinę całkowicie.
Rolnice (gąsienice sówkowatych) Agrotis segetum, A. exclamationis, Xestia c-nigrum, A. ipsilon — Młode gąsienice żerują na liściach i podcinają świeżo posadzone rośliny — wiosną rośliny zamierają placami, jedna gąsienica niszczy do kilkunastu roślin. Starsze gąsienice kryją się w ziemi, nocą podgryzają rośliny i wygryzają dziury w zgrubieniach; korzenie są uszkadzane od czerwca do końca sezonu i nie nadają się do dłuższego przechowania.
Gryzonie (nornik polny, karczownik, myszy) Microtus arvalis, Arvicola amphibius — Najwięcej szkód w selerze robi nornik polny, który żeruje jesienią i także w kopcach; karczownik ziemnowodny migruje jesienią znad wód na gleby zwięzłe i wilgotne.

Zagrożenia opisane dla gatunku — odmiana dziedziczy je po nim.

Dane o tej roślinie pochodzą z: Wikipedia (polska), Zielony Ogródek — katalog roślin, urzadzamy.pl — rośliny. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.