Tawuła japońska 'Golden Princess'
Spiraea japonica 'Golden Princess' krzew liściasty
Odmiana rośliny Tawuła japońska (Spiraea japonica). Zalecenia poniżej dotyczą gatunku.
Co zrobić we wrześniu
- Na przełomie sierpnia i września prześwietl krzew, jeśli zagłusza sąsiadów
- Ścinaj przekwitłe baldachy tawuły japońskiej — zakwitnie drugi raz
- Sprawdź wysokość żywopłotu i to, czy nie przerasta poza granicę działki Tawuła na żywopłot rośnie szybko i to jest jedyny zabieg w tym rekordzie, który wynika nie z biologii, tylko z regulaminu ROD — a bywa źródłem realnych konfliktów z sąsiadem. PZD przypomina zasady wprost: żywopłot na granicy działek można posadzić tylko po uzyskaniu pisemnej zgody użytkownika sąsiedniej działki, a jego wysokość nie może przekraczać 1 m.
- Wyściółkuj i pol — chwasty pod tawułą to nie tylko kwestia wyglądu Metodyka stawia sprawę mocno: chwasty stanowią konkurencję dla roślin o wodę i składniki pokarmowe, ale przede wszystkim mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników. Wskazuje też drogę wyjścia dla działkowca: ręczne usuwanie chwastów w połączeniu ze ściółkowaniem jest wystarczające i nie ma potrzeby stosowania herbicydów. To istotne, bo stosowanie środków chwastobójczych w nasadzeniach ozdobnych metodyka uznaje za niewskazane — brak selektywności dostępnych preparatów.
- Wygrabiaj spod krzewu opadłe pędy i liście przez całe lato Program ochrony przy szarej pleśni podaje trzy metody niechemiczne i wszystkie trzy sprowadzają się do porządku: starannie niszczyć resztki, nie dopuszczać do zbyt dużego zagęszczenia roślin i systematycznie usuwać fragmenty pędów znajdujące się na podłożu. Tawuła sama zrzuca pod siebie mnóstwo drobnych gałązek i przekwitłych kwiatostanów, a w wilgotnym, zwartym wnętrzu krzewu to gotowa pożywka dla grzyba.
- Od kwietnia obejdź krzewy raz w tygodniu
- Żółte mozaikowate plamy na liściach — sprawdź spód przez lupę
- Co dekadę oglądaj najmłodsze liście — nalot i plamy
Pielęgnacja
- Sadzenie Materiał gołokorzenny — sadź w mar, kwi, paź, lis · zalecenie ogólne dla grupy
- Cięcie Wczesną wiosną (mar, lip) · kwitnie na tegorocznych pędach
- Nawożenie Nawóz organiczny / kompost (kwi) · zalecenie ogólne dla grupy
- Zimowla Mrozoodporna — okrycia nie wymaga
- Podlewanie Umiarkowane
Zalecenia ogólne dla gatunku — odmiana dziedziczy je po nim.
Wymagania
| Stanowisko | słońce |
|---|---|
| Wysokość | 50 cm–1 m |
| Szerokość | 1,22 m–2,13 m |
| Kwitnienie | cze–wrz |
| Kolor kwiatów | różowy, czerwony, biały |
| Gleba | żyzna, przepuszczalna |
| Wilgotność | umiarkowanie wilgotna |
| Odczyn | lekko kwaśna, obojętna |
| Mrozoodporność | w pełni mrozoodporna · strefa 6+ |
| Pokrój | krzew |
| Zastosowanie | rabata, żywopłot, okrywowa, pojemnik, miododajna |
Kalendarz zabiegów
Zabiegi opisane dla rodzaju — wybrane te, które dotyczą także tego gatunku i odmiany.
| Luty |
|
|---|---|
| Marzec |
|
| Kwiecień |
|
| Maj |
|
| Czerwiec |
|
| Lipiec |
|
| Sierpień |
|
| Wrzesień |
|
| Październik |
|
| Listopad |
|
Zależne od pogody i obserwacji
- Tnij ostrym narzędziem, w suchy dzień, tuż nad pąkiem
- W suszę podlewaj do ziemi, rano — nigdy po liściach na noc Metodyka podaje objaw niedoboru wody wprost: wiosną i latem następuje brązowienie i zasychanie brzegów liści. Ale sposób podlewania jest tu równie ważny jak jego częstotliwość — zwilżanie roślin przy podlewaniu i pozostawianie ich mokrych na noc sprzyja porażeniu przez choroby, głównie szarą pleśń, a zwilżanie w ciągu dnia przy intensywnej operacji słonecznej powoduje poparzenie liści i młodych pędów, szczególnie odmian o barwnych liściach. Dla tawuły japońskiej 'Goldflame' czy 'Golden Princess' to nie jest teoretyczne ostrzeżenie.
- Długa sucha i upalna pogoda — zmyj przędziorki wodą
- Jeśli zmywanie nie wystarcza — preparat o działaniu mechanicznym
- Zabieg na mszyce — najwyżej dwa razy w sezonie
- Biały nalot na młodych liściach — zabieg i zmiana grupy
- Ukorzeniasz własne sadzonki? Świeże podłoże i wyrzucanie chorych
Choroby
- Mączniak prawdziwy tawuły Microsphaera alni, Podosphaera oxyacanthae, Sphaerotheca macularis — Na powierzchni młodych liści i pędów biały, mączysty nalot grzybni i zarodnikowania. Początkowo pojedyncze plamy nalotu na blaszce liściowej, ale w ciągu kilku dni nalot pokrywa całą powierzchnię najmłodszych liści i pędów. Na grzybni tworzą się bardzo liczne, okrągłe, drobne, jasnobrązowe, a następnie czarne otocznie. Wzrost porażonych roślin jest zahamowany, silnie porażone liście i pędy zamierają.
- Plamistość liści tawuły Cylindrosporium filipendule, Phyllosticta sp. — Na liściach pojedyncze lub liczne jasnobrązowe plamy, szybko się powiększające. Wokół plam może występować ciemniejsza obwódka szerokości 1–2 mm. W miarę wzrostu blaszek liściowych martwa tkanka w obrębie plam wykrusza się, przez co liść dziurawieje. Przy dużym nasileniu choroby liście żółkną, brązowieją i masowo opadają. Na powierzchni obumarłych tkanek pojawiają się skupienia zarodnikowania grzyba (u Phyllosticta w postaci piknidiów).
- Szara pleśń Botrytis cinerea — Na liściach pojedyncze, wodniste, brązowe, szybko powiększające się plamy, które zamierają. Na pędach nekroza rozpoczyna się od miejsca cięcia i stopniowo obejmuje cały obwód, co prowadzi do zamierania pędu powyżej. Przy wysokiej wilgotności powietrza plamy są wodniste i gwałtownie się powiększają, a na ich powierzchni tworzy się obfity, szary, pylący nalot zarodników; przy niskiej wilgotności plamy nie rozszerzają się, lecz zasychają i wykruszają. Na obumarłych tkankach pojawiają się czarne, błyszczące, twarde sklerocja o średnicy 1–15 mm.
- Zgnilizna sadzonek Pythium ultimum — Choroba młodych roślin i sadzonek w okresie ukorzeniania. Sadzonki czernieją i gniją u podstawy, więdną mimo wilgotnego podłoża, dają się wyciągnąć bez oporu, korzenie są brunatne i rozpadające się. Sprzyja jej stale mokre, ciepłe podłoże i wielokrotne używanie tego samego podłoża do ukorzeniania.
Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.
Szkodniki
- Wzdymacz tawułowy Phyllocoptes spiraeae — Szpeciel żerujący na liściach. Pomiędzy nerwami powstają pokarbowane wybrzuszenia blaszki liściowej. Występuje TYLKO na odmianach tawuły japońskiej. Ciało samic robakowate lub wrzecionowate, długości do 0,2 mm, z dwiema parami odnóży w przedniej części ciała — gołym okiem niewidoczny.
- Przędziorek chmielowiec Tetranychus urticae — Wysysa soki ze spodu liści; na górnej stronie liści pojawiają się żółte, mozaikowate przebarwienia, przy dużym nasileniu liście szarzeją i opadają. Metodyka wymienia tawułę japońską wśród krzewów liściastych szczególnie przez niego zasiedlanych. Ciało samicy owalne, długości 0,3–0,8 mm, barwy żółtej z brązowymi plamami.
- Porazik tawułowy (mszyca tawułowo-parkowa) Brachycaudus spiraeae — Mszyca żerująca na liściach tawuły. Charakterystyczny objaw: rolowanie się liści wzdłuż i w poprzek, widoczne od maja.
- Mszyca tawułowa pędowa Aphis spiraeophaga — Mszyce wylęgają się wiosną i rozpoczynają żerowanie na wierzchołkach pędów, nie powodując jednak deformacji pędów ani liści. Wydalają natomiast obficie spadź, na której rozwijają się grzyby sadzakowe — czarny nalot na liściach i pędach.
- Zawisak tawulec Sphinx ligustri — Duży motyl o aktywności nocnej; dzień spędza na pniach drzew lub murach. Dorosłe pobierają nektar kwiatowy, zawisając nad kwiatem. Szkodę wyrządzają gąsienice zjadające liście. Zimuje poczwarka w ziemi, otoczona kokonem.
- Zwójka różóweczka Archips rosanus — Gąsienice wylęgają się wiosną, wylęg trwa kilka dni; żerują w luźno splecionych rozetach lub w liściach zwiniętych w rurkę. Metodyka opisuje objaw jako sprzędzenie wzdłuż lub w poprzek pojedynczych liści albo kilku liści tworzących ukrycie („gniazdo”) i wymienia tawułę japońską wśród żywicieli.
- Miniarka różowianka Agromyza potentillae — Larwy żerują wewnątrz blaszki liściowej, tworząc na górnej stronie liści miny komorowo-korytarzowe, w środku z odchodami. Uszkodzenie estetyczne; larwa jest niedostępna dla oprysku powierzchniowego.
Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.
Dane o tej roślinie pochodzą z: Extension Gardener Plant Toolbox, Manual of Cultivated Trees and Shrubs Hardy in North America, Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie, Serwisy Cooperative Extension amerykańskich uczelni, TRY Plant Trait Database (wydanie 6.0), TRY — Categorical Traits Dataset, Trees and Shrubs Hardy in the British Isles (Londyn 1914), Wikidata, Wikipedia (polska), e-katalogroslin.pl. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.