Wierzba uszata
Salix aurita drzewo liściaste
Co zrobić we wrześniu
- Podlewaj pod drzewko, nigdy po liściach Program ochrony powtarza to zalecenie przy trzech chorobach naraz — parchu, plamistości liści i pędów oraz mączniaku prawdziwym: „w czasie podlewania strumień wody kierować bezpośrednio do podłoża”. Powód jest prosty: zarodniki plamistości roznoszą się z kroplami rozpryskującej się wody, a rośliny zwilżone i pozostawione mokre na noc łatwiej ulegają zakażeniu. Metodyka dodaje drugą pułapkę — zwilżanie roślin w ciągu dnia przy intensywnym słońcu poparza liście i młode pędy, szczególnie u odmian o barwnych liściach.
- Przez cały sezon oglądaj liście na mozaikowate plamki
- Szukaj kolonii mszyc — na liściach, wierzchołkach pędów i na pniu
- Raz w tygodniu przejrzyj liście na ślady żerowania chrząszczy
- Od pierwszych dni maja co tydzień oglądaj pień — krytoryjek
- Co dwa tygodnie przejrzyj liście na plamy, rdzawe skupienia i biały nalot
Pielęgnacja
- Sadzenie Materiał gołokorzenny — sadź w mar, kwi, paź, lis · zalecenie ogólne dla grupy
- Cięcie Wczesną wiosną
- Nawożenie Nie wymaga nawożenia
- Zimowla Mrozoodporna — okrycia nie wymaga
- Podlewanie Obficie — nie lubi przesuszenia
Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.
Wymagania
| Stanowisko | słońce |
|---|---|
| Wysokość | 2 m–3 m |
| Kwitnienie | mar–maj |
| Odczyn | lekko kwaśna |
| Mrozoodporność | w pełni mrozoodporna · strefa 5+ |
| Pokrój | krzew |
Kalendarz zabiegów
Zabiegi opisane dla rodzaju — wybrane te, które dotyczą także tego gatunku i odmiany.
| Styczeń |
|
|---|---|
| Luty |
|
| Marzec |
|
| Kwiecień |
|
| Maj |
|
| Czerwiec |
|
| Lipiec |
|
| Sierpień |
|
| Wrzesień |
|
| Październik |
|
| Listopad |
|
| Grudzień |
|
Zależne od pogody i obserwacji
- Wycinaj zamierające pędy poniżej miejsca nekrozy Program ochrony podaje to jako podstawową metodę niechemiczną przy zamieraniu wstecznym pędów i antraknozie: systematycznie wycinać chore pędy poniżej miejsca nekrozy oraz usuwać i niszczyć resztki roślin. Wycięcie pędu w miejscu nekrozy zostawia w koronie żywą grzybnię i zabieg nic nie daje.
- W suszy podlej wierzbę obficie — to gatunek wodolubny Metodyka wskazuje, że wiosną i latem przy niedoborze wody brązowieją i zasychają brzegi liści. U wierzby, gatunku naturalnie związanego z siedliskami wilgotnymi, susza odbija się na wyglądzie szybciej niż u większości krzewów ozdobnych, a u odmian barwolistnych najpierw traci się to, dla czego się je sadzi — świeże, jasne przyrosty.
- Przędziorek: zacznij od preparatu o działaniu mechanicznym
- Mszyce: zabieg po wykryciu pierwszych kolonii, środkiem łagodnym
- Silne żerowanie chrząszczy — zabieg preparatem z azadyrachtyną
- Drzewko zasiedlone przez larwy krytoryjka trzeba usunąć Program nie zostawia tu pola do interpretacji: nie ma zarejestrowanych preparatów, a drzewka zasiedlone przez larwy należy usuwać, żeby zapobiec rozprzestrzenianiu się szkodnika. Larwy żerują wewnątrz pnia, więc żaden oprysk do nich nie dotrze, a osłabiony pień i tak złamie się pod ciężarem korony.
- Liczne gąsienice: preparat bakteryjny, koniecznie na młode stadia
- Czerwone narośla na liściach — zwykle nic nie trzeba robić
- Biały nalot na młodych liściach — mączniak prawdziwy
Choroby
- Parch wierzby Venturia saliciperda — Źródła nie opisują objawów parcha na wierzbie — program ochrony wymienia chorobę jako pierwszą, ale podaje wyłącznie nazwę, sprawcę i tabelę środków, a metodyka dla ogrodów przydomowych zna parcha jabłoni i gruszy, nie wierzby. Z zalecenia „jesienią niszczyć opadłe liście, na których patogeny mogą zimować” wynika typowy dla rodzaju Venturia cykl: zimowanie na opadłych liściach i wiosenna infekcja pierwotna nowo rozwijających się liści, a w sezonie rozprzestrzenianie zarodnikami konidialnymi z kroplami wody podczas opadów i podlewania. Objawy na liściach i młodych pędach mają postać ciemniejących plam i zamierania porażonych fragmentów. Program traktuje parcha wierzby łącznie z plamistością liści i pędów — obie choroby mają w tabeli jeden wspólny zestaw zaleceń.
- Plamistość liści i pędów wierzby Drepanopeziza sphaeroides — Na liściach pojedyncze lub liczne jasnobrązowe plamy, szybko się powiększające, czasem z ciemniejszą obwódką szerokości 1–2 mm; w miarę wzrostu blaszki martwa tkanka w obrębie plam wykrusza się. Przy dużym nasileniu liście żółkną, brązowieją i masowo opadają, a na powierzchni obumarłych tkanek pojawiają się zarodniki grzyba. Opis pochodzi z ogólnego rozdziału metodyki o plamistościach liści — żadne ze źródeł nie opisuje objawów Drepanopeziza sphaeroides na wierzbie osobno. Zmiany obejmują także pędy, co odróżnia tę chorobę od zwykłych plamistości liściowych.
- Rdza wierzby Melampsora epitea — Na górnej stronie liści liczne, okrągłe, żółte lub pomarańczowe plamy, a od spodu, w miejscu plam, pomarańczowe lub ciemnobrązowe wypukłe skupienia zarodników. Silnie porażone liście zasychają i przedwcześnie opadają. Opis z ogólnego rozdziału metodyki o rdzach roślin ozdobnych; szczegółów cyklu Melampsora epitea na wierzbie żadne z użytych źródeł nie podaje.
- Mączniak prawdziwy wierzby Uncinula adunca — Biały, mączysty nalot grzybni i zarodnikowania na powierzchni młodych liści i pędów. Początkowo pojedyncze plamy nalotu na blaszce liściowej, które w ciągu kilku dni pokrywają całą powierzchnię najmłodszych liści i pędów. Na grzybni tworzą się bardzo liczne, okrągłe, drobne, jasnobrązowe, a następnie czarne otocznie. Wzrost porażonych roślin jest zahamowany, a silnie porażone liście i pędy zamierają. Opis z ogólnego rozdziału metodyki o mączniakach prawdziwych.
- Zamieranie wsteczne pędów Cryptodiaporthe salicella — Program ochrony podaje wyłącznie nazwę choroby, sprawcę i zalecenie „systematycznie wycinać chore pędy poniżej miejsca nekrozy” — z czego wynika obraz typowy dla zamierania wstecznego: pęd zamiera od wierzchołka w dół, na korze powstaje nekroza, a tkanka powyżej obumarłego odcinka zasycha. Objawów na wierzbie nie opisuje żadne z użytych źródeł. U formy szczepionej na pniu choroba jest groźna dlatego, że zamierające pędy tworzą trwałe dziury w koronie, których roślina już nie zabuduje symetrycznie.
- Antraknoza wierzby Glomerella cingulata — Program ochrony traktuje antraknozę łącznie z zamieraniem wstecznym pędów — jeden wiersz tabeli, te same metody niechemiczne, ten sam zestaw środków — i nie podaje ani objawów, ani warunków rozwoju. Ogólnie u antraknoz na obumarłych tkankach tworzą się acerwulusy, czyli czarne skupienia zarodnikowania, a zarodniki roznoszą się z kroplami wody; tego szczegółu nie da się jednak potwierdzić dla Glomerella cingulata na wierzbie z użytych źródeł.
Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.
Szkodniki
- Przędziorek wierzbowiec Schizotetranychus schizopus — Na liściach pojawiają się mozaikowate drobne plamy (metodyka IO: „mozaikowate przebarwianie liści”), przy silnym zasiedleniu blaszki matowieją i zasychają. Roztocze żerują głównie na spodniej stronie liści. Jaja zimowe składane są w szczelinach kory i pod łuskami pąków. Program ochrony nie podaje biologii ani liczby pokoleń.
- Mszyce wierzbowe (pospolita, wierzbowo-korowa, pniowa, wierzbowo-marchwiowa) Aphis farinosa, Tuberolachnus salignus, Pterocomma salicis, Cavariella aegopodii — Kolonie na liściach i wierzchołkach pędów (mszyca wierzbowa pospolita, wierzbowo-marchwiowa) albo na zdrewniałych pędach i pniu (mszyca wierzbowo-korowa i wierzbowa pniowa). Metodyka IO opisuje uszkodzenia jako skręcanie liści i zanieczyszczenie rosą miodową. Osobniki mszycy wierzbowo-korowej pokryte są dodatkowo woskowym pudrem, przez co kolonia na korze wygląda jak szary nalot.
- Łozówka złotawka Crepidodera aurata — Chrząszcz z rodziny stonkowatych. Metodyka IO opisuje uszkodzenia jako zeskrobywanie miękiszu i wygryzanie nieregularnych dziur w liściach; żerują zarówno chrząszcze, jak i larwy. Uszkodzenia są czysto estetyczne, ale przy licznym pojawie potrafią zniekształcić wygląd całej korony małego drzewka.
- Rynnica topolowa, rynnica wierzbowa i jątrewki Chrysomela populi, Chrysomela saliceti, Phratora spp. — Chrząszcze z rodziny stonkowatych, wymienione w programie ochrony wierzby w jednym wierszu z łozówką złotawką i z tym samym zaleceniem lustracji. Program nie opisuje ich uszkodzeń osobno; żerują chrząszcze i larwy na liściach, larwy rynnic gromadnie. Metodyka IO tych gatunków dla wierzby nie wymienia.
- Krytoryjek olszowiec Cryptorhynchus lapathi — Ryjkowiec, którego larwy drążą korytarze w pniu (metodyka IO). Objaw rozpoznawczy podany w programie: zwisające woreczki utworzone z trocin i odchodów larw, które przygotowują się do przepoczwarczenia. Dla wierzby szczepionej na pniu jest to szkodnik najgroźniejszy z możliwych — uszkodzenie dotyczy jedynego pnia niosącego całą koronę. Program nie ma żadnego zarejestrowanego środka do jego zwalczania i każe usuwać zasiedlone drzewka.
- Brzęczak wierzbowy Pteronidea salicis — Błonkówka z pilarzowatych. Larwy żerują gromadnie na liściach, zjadając blaszki aż do nerwów. Program podaje wyłącznie ten jeden fakt biologiczny; nie opisuje ani lotu dorosłych, ani liczby pokoleń.
- Niekreślanka wierzbówka Earias chlorana — Motyl, którego gąsienice żerują w zwiniętych liściach i w szczytowych częściach pędów wierzb — czyli niszczą wierzchołki tegorocznych przyrostów, z których buduje się kształt korony. Obecność gąsienic w tych miejscach jest według programu sygnałem do wykonania zabiegu.
- Naroślarz jabłuszkowiec Pontania proxima — Błonkówka wywołująca narośla na liściach wierzby (metodyka IO, tabela szkodników drzew liściastych). To wszystko, co podaje o nim jedyne źródło, które go wymienia; program ochrony wierzby w ogóle go nie uwzględnia. Uszkodzenie jest wyłącznie estetyczne.
Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.
Dane o tej roślinie pochodzą z: Mrozoodporność wyprowadzona z zasięgu naturalnego (GBIF × CHELSA), Plant Finder, RHS — profile roślin, TRY Plant Trait Database (wydanie 6.0), TRY — Categorical Traits Dataset, Wikidata, Wikipedia (niemiecka), Wikipedia (polska), World Checklist of Vascular Plants, Zeigerwerte von Pflanzen & Flechten in Mitteleuropa. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.