Miniarka porówka

Napomyza gymnostoma szkodnik

W naszym kalendarzu występuje przy 4 roślinach — szkody, lustracja i terminy różnią się między nimi, więc opisujemy je roślina po roślinie.

Na jakich roślinach

Szkody i lustracja — roślina po roślinie

Cebula Allium cepa

Szkody. Larwy drążą korytarze (miny) w szczypiorze i cebuli; uszkodzone rośliny łatwiej gniją.

Jak wypatrywać

  • oględziny szczypioru na obecność min i rzędów nakłuć — sezon wegetacyjny

Czosnek Allium sativum

Phytomyza gymnostoma

Szkody. Miejsca nakłuć samicy widoczne jako białe plamki ułożone w rzędzie wzdłuż liścia. Larwy pierwszego pokolenia zniekształcają liście, a nawet całą roślinę; larwy drugiego pokolenia minują liście. Uszkodzone rośliny są wtórnie atakowane przez bakterie i grzyby powodujące gnicie.

Jak wypatrywać

  • przeglądanie liści minimum raz w tygodniu, w 3–5 miejscach uprawy — lipiec i sierpień

Por Allium porrum

Szkody. Samice nakłuwają liście pokładełkiem, zostawiając białe plamki ułożone w rzędy wzdłuż liścia. Larwy schodzą w dół rośliny, drążąc wąskie tunele (miny) w liściach i w łodydze rzekomej. Pierwsze pokolenie deformuje liście i hamuje wzrost roślin; uszkodzeń drugiego pokolenia nie widać z zewnątrz — dopiero po przekrojeniu pora ujawniają się długie miny ze zbrązowiałą tkanką. Uszkodzone pory tracą wartość handlową i są atakowane przez bakterie i grzyby powodujące gnicie.

Jak wypatrywać

  • przegląd liści po 10 roślin w kilku miejscach grządki na obecność punktowych nakłuć i jaj — maj (I pokolenie) — co najmniej raz w tygodniu
  • oględziny liści na obecność rzędów białych nakłuć; żółte tablice lepowe 20 x 20 cm zawieszone tak, aby 1/3 tablicy wystawała ponad wierzchołki roślin — metodyka wyznacza lustrację na lipiec i sierpień, ale pierwsze samice latają już od II–III dekady kwietnia

W kalendarzu rośliny

  • Nie sadź pora obok cebuli i zeszłorocznych porów · mar–kwi — Wciornastek tytoniowiec, wgryzka szczypiorka i miniarka porówka zimują dokładnie tam: na porach zostawionych w gruncie, na cebuli ozimej i na resztkach roślin cebulowych. Wiosną, po wyjściu z diapauzy, mają do nowej rozsady kilka metrów zamiast kilkuset. Metodyka nazywa to poważnym zagrożeniem dla świeżo posadzonej rozsady.
  • Na zbiór jesienny sadź rozsadę jak najpóźniej · maj–cze — To najskuteczniejsza darmowa metoda na miniarkę porówkę, jaką podaje metodyka. Samice pierwszego pokolenia latają od drugiej lub trzeciej dekady kwietnia, a ostatnie kończą loty w końcu maja albo na początku czerwca. Jeśli posadzisz rozsadę dopiero wtedy, gdy one już przestały składać jaja, cała wiosenna fala szkodnika po prostu mija twoje pory.
  • Wczesne pory na zbiór letni przykryj agrowłókniną · maj–cze — Pory sadzone na początku kwietnia trafiają dokładnie w okres nalotu samic miniarki porówki i składania przez nie jaj. Nie da się ich uratować opóźnieniem sadzenia, więc metodyka poleca fizyczną barierę — samica po prostu nie dosięgnie liści.
  • Szukaj białych plamek ułożonych w rzędy — miniarka porówka · kwi–paź
  • Zbieraj, gdy łodyga osiągnie typową dla odmiany grubość · wrz–lis — Por nie sygnalizuje dojrzałości tak wyraźnie jak cebula. Metodyka opisuje moment zbioru w skali BBCH jako zakończenie wzrostu, kiedy długość i średnica łodygi rzekomej są typowe dla odmiany. Zbierany za wcześnie daje cienkie łodygi, a przetrzymany na grządce w porażonej uprawie coraz bardziej gnije od środka.
  • Zimą przeglądaj pory zostawione w gruncie · sty, lut, gru
  • Wykopuj zimujące pory partiami przez całą zimę · sty, lut, gru — Pory przeznaczone do zimowania w gruncie zostają na grządce po listopadowym zbiorze odmian późnych i przez zimę tylko bardzo wolno rosną — grządka działa wtedy jak naturalna przechowalnia. Wyjmowanie roślin na bieżąco jest bezpieczniejsze niż wykopanie wszystkiego naraz, bo pory z uszkodzeniami po miniarce porówce i śmietce cebulance w przechowalni szybko gniją.

Opisy pochodzą z kalendarzy roślin wypisanych z metodyk ochrony roślin i poradników sygnalizatora; ich wydawców wymienia wykaz źródeł. Więcej haseł: choroby · szkodniki · rośliny.