Skorupik jabłoniowy

Lepidosaphes ulmi szkodnik

W naszym kalendarzu występuje przy 5 roślinach — szkody, lustracja i terminy różnią się między nimi, więc opisujemy je roślina po roślinie. Przy każdej z nich liczymy z sumy temperatur, kiedy spodziewać się wylęgu albo nalotu — w planie Pro.

Na jakich roślinach

Szkody i lustracja — roślina po roślinie

Bukszpan wieczniezielony Buxus sempervirens

termin z sumy temperatur

Szkody. Tarcznik o tarczce w kształcie przecinka, brązowawoszarej, przyklejonej do kory pędów i do liści. Na bukszpanie i runiance metodyka wiąże go z zahamowaniem wzrostu i z czasem zamieraniem pędów.

Jak wypatrywać

  • wykrycie na pędach i liściach brązowawoszarych tarczek w kształcie przecinka oraz wędrujących larw — sezon wegetacyjny

Irga Cotoneaster spp.

termin z sumy temperatur

Szkody. Metodyka wymienia irgę wśród żywicieli tego tarcznika obok jabłoni, bukszpanu, lilaka i runianki. Objaw: wzrost pędów zahamowany, z czasem pędy zamierają. Samice są ukryte pod tarczką w kształcie muszelki (przecinka) długości 1–2,5 mm, barwy szarej lub brązowawej; na tarczce widoczne są wylinki larwalne. Na pierwszy rzut oka tarczki wyglądają jak naturalna faktura kory — dlatego przeoczenie jest tu regułą, a nie wyjątkiem.

Jak wypatrywać

  • przegląd ok. 10 losowo wybranych pędów pod lupą — szukanie jaj zimujących pod tarczkami samic — okres bezlistny

W kalendarzu rośliny

  • Obejrzyj krzew przed kupnem — korzenie, szyjkę, pędy — Metodyka IO poświęca temu osobny podrozdział („Zasady higieny fitosanitarnej”), bo to jedyny moment, w którym można nie wpuścić agrofaga na działkę. Przy irdze to szczególnie istotne: czerwce — miseczniki i tarczniki — przyjeżdżają ze szkółki na pędach i przez pierwszy rok nikt ich nie zauważy, a metodyka wymienia właśnie czerwce, przędziorki i mszyce jako to, czego trzeba szukać przy zakupie.

Lilak pospolity (bez) Syringa vulgaris

termin z sumy temperatur

Szkody. Tarcznik. Lilak jest wymieniony wprost wśród żywicieli (obok jabłoni, bukszpanu, irgi i runianki). Rodzaj uszkodzenia według metodyki: wzrost pędów zahamowany, z czasem pędy zamierają. Samica długości 1–2,5 mm ukryta pod twardą, muszelkowatą tarczką przylegającą do kory, barwą trudną do odróżnienia od kory.

Jak wypatrywać

  • oglądanie kory starszych pędów pod lupą na obecność podłużnych, muszelkowatych tarczek — przedwiośnie, na bezlistnym krzewie

W kalendarzu rośliny

  • Muszelkowate tarczki na korze — skorupik jabłoniowy · lut–mar

Ozdobne drzewa z rodziny różowatych (jarząb, głóg, jabłoń i wiśnia ozdobna) Sorbus spp., Crataegus spp., Malus spp., Prunus spp. (Rosaceae)

termin z sumy temperatur

Szkody. Występuje na drzewach i krzewach liściastych, m.in. na jabłoniach ozdobnych i głogach. Drzewa silnie opanowane rosną słabiej, liście drobnieją i przedwcześnie opadają, wzrost pędów jest ograniczony, a niekiedy pędy zamierają. Tarczki samic są brązowawe lub szare, w kształcie przecinka, długości 1,8–3,5 mm.

Jak wypatrywać

  • przegląd pędów na obecność jaj zimowych pod tarczkami samic — okres bezlistny
  • sprawdzanie obecności wędrujących larw na liściach i korze — maj–czerwiec

Runianka japońska Pachysandra terminalis

termin z sumy temperatur

Szkody. Tarcznik — czerwiec, którego samica ma ciało ukryte pod muszelkowatą lub okrągłą tarczką długości albo średnicy 1–2,5 mm, barwy białej, żółtej lub różowej, z wylinkami larwalnymi na powierzchni. Objaw na runiance metodyka podaje dwukrotnie i tak samo: wzrost pędów zahamowany, z czasem pędy zamierają (tab. 5a, s. 61 — wśród żywicieli jabłoń, bukszpan, irga, lilak i runianka; tab. 12, s. 79 — żywiciele bukszpan i runianka). To jedyny szkodnik, którego metodyka wiąże z runianką. Uszkodzenie łatwo pomylić ze słabym przyjęciem się nasadzenia albo z chorobą, bo szkodnik jest nieruchomy i przypomina strup na pędzie. Rozpoznanie gatunków tarczników opiera się na budowie końcowej części ciała samicy (pygidium), więc na działce potwierdzenie sprowadza się do stwierdzenia obecności tarczek.

Jak wypatrywać

  • przejrzenie około 10 losowo wybranych pędów z różnych miejsc nasadzenia i sprawdzenie, czy nie zimują na nich jaja, larwy albo samice; oględziny przez lupę, podważenie tarczki paznokciem — zima, od grudnia do lutego — lustracja zimowa pędów
  • oględziny pędów, zwłaszcza tam, gdzie rośliny słabo przyrastają albo pojedyncze pędy zamierają; szukanie nieruchomych tarczek przylegających do pędu — okres wegetacji, przy regularnych przeglądach nasadzenia

W kalendarzu rośliny

  • Przed zakupem obejrzyj pędy pod lupą — szukasz tarczek · kwi–wrz
  • Zimą przejrzyj dziesięć pędów — to najtańsza informacja w roku · sty, lut, mar, lis, gru

Opisy pochodzą z kalendarzy roślin wypisanych z metodyk ochrony roślin i poradników sygnalizatora; ich wydawców wymienia wykaz źródeł. Więcej haseł: choroby · szkodniki · rośliny.