Ślimaki nagie

Arion vulgaris, Limax maximus szkodnik

W naszym kalendarzu występuje przy 8 roślinach — szkody, lustracja i terminy różnią się między nimi, więc opisujemy je roślina po roślinie.

Na jakich roślinach

Szkody i lustracja — roślina po roślinie

Aster chiński (ogrodowy) Callistephus chinensis

Szkody. Wygryzają w liściach nieregularne dziury, a wokół nich zostawiają błyszczące ślady zaschniętego śluzu; świeżo wysadzoną, miękką rozsadę potrafią zjeść w całości w ciągu jednej wilgotnej nocy. PZD wymienia astry — obok lilii i nasturcji — jako rośliny szczególnie chętnie zjadane, których obecność ściąga ślimaki także na sąsiednie nasadzenia.

Jak wypatrywać

  • wieczorne lub powilgotne oględziny roślin i ziemi wokół nich (wygryzienia i ślady śluzu) oraz pułapki — metodyka podaje piwo jako atraktant stosowany do wyłapywania ślimaków w ogrodach przydomowych — od wysadzenia rozsady do zwarcia roślin na zagonie

W kalendarzu rośliny

  • Świeżo posadzone astry — rozstaw pułapki na ślimaki · maj–lip — PZD Okręg Pomorski wymienia astry w pierwszej trójce roślin, które ściągają na działkę ślimaki nagie: „Astry, lilie czy nasturcje to popularne rośliny goszczą od wielu lat w naszych ogrodach. Niestety, to przysmak ślimaków nagich […]. Obecność tych kwiatów w ogrodzie bardzo kusi ślimaki, przez co również inne rośliny padają ich ofiarą”. Świeżo wysadzona rozsada jest miękka i niska — ślimaki potrafią zjeść ją w jedną wilgotną noc, a jednoroczniak nie odbije z karpy.

Astra jesienna (marcinki) Symphyotrichum novi-belgii, S. novae-angliae, S. dumosum (w źródłach jako Aster novi-belgii, A. novae-angliae, A. dumosus)

Szkody. Wygryzają młode liście i wybijające wiosną pędy; przy dużej liczebności potrafią zniszczyć całą wybijającą rozetę. Astry są przez PZD wymieniane obok lilii i nasturcji jako rośliny szczególnie chętnie zjadane, których obecność ściąga ślimaki także na sąsiednie nasadzenia.

Jak wypatrywać

  • wieczorne lub powilgotne oględziny pędów i gleby wokół kępy — wygryzienia brzegów liści i ślady śluzu — od wybijania pędów do zwarcia kępy

W kalendarzu rośliny

  • Wiosną pilnuj wybijających pędów — ślimaki · mar–lip

Begonia balkonowa Begonia spp.

Szkody. Wygryzione, nieregularne otwory w liściach; w miejscach żerowania i na liściach błyszczące ślady zaschniętego śluzu.

Jak wypatrywać

  • oględziny liści — wygryzienia, ślady śluzu — w sezonie, po deszczowych nocach

W kalendarzu rośliny

  • Wygryzione dziury i ślady śluzu — ślimaki · cze–wrz

Chryzantema wielkokwiatowa (uprawa gruntowa i pojemnikowa) Chrysanthemum × grandiflorum

Deroceras (Deroceras) laeve, Lehmania valentiana

Szkody. Wygryzają w liściach dziury, niekiedy powodując całkowity gołożer, albo zeskrobują tkankę, pozostawiając górną skórkę. Uszkodzenia łatwo pomylić z żerowaniem gąsienic — odróżnia je ślad śluzu na liściach i podłożu. Pomrowik mały ma do 2,5 cm długości, pomrów walencjański do 6 cm.

Jak wypatrywać

  • pułapki rozłożone losowo: maty 50×50 cm z folii, białe podstawki pod doniczki (25–30 cm) ułożone dnem do góry i obciążone kamieniami, dachówki, deski, płyty pilśniowe; pod pułapkami przynęta z kawałków świeżych warzyw (kapusta, sałata, buraki, ziemniaki) wymieniana 3 razy w tygodniu — przez cały sezon, nasilenie w chłodne i wilgotne okresy

W kalendarzu rośliny

  • Rozłóż pułapki na ślimaki · cze–sie — Chryzantema kwitnie wtedy, gdy jest chłodno i mokro — a optimum rozwoju ślimaków nagich to 12–18°C. Ich jaja przeżywają nawet mróz do -11°C, więc problem wraca co roku. Ślimaki wygryzają dziury w liściach i kwiatach, czasem zjadają roślinę do gołych pędów.

Jeżówka purpurowa Echinacea purpurea

Szkody. Wymienione wprost przy jeżówce w źródle szkółkarskim: roślina rośnie na jednym stanowisku ponad 10 lat tylko wtedy, gdy nie ma silnej konkurencji innych roślin ORAZ gdy jest chroniona przed ślimakami i gryzoniami. Metodyka opisuje ślimaki nagie jako mięczaki, u których skorupka jest niewidoczna, bo umiejscowiona w płaszczu, i podaje rozpoznanie: powierzchnia ciała jest wilgotna dzięki wydzielanemu śluzowi, a w miejscach żerowania zostają błyszczące ślady zaschniętego śluzu i nieregularne wygryzienia. Najgroźniejsze wiosną, na młodych, miękkich liściach wychodzących z kępy.

Jak wypatrywać

  • oględziny młodych liści i ziemi wokół kępy pod kątem wygryzień i śladów śluzu; ręczne zbieranie; pułapki z piwem w płytkim naczyniu wkopanym przy kępie (atraktant wskazany w metodyce dla ogrodów przydomowych) — od ruszenia wegetacji, po opadach deszczu; wieczorem lub wcześnie rano

W kalendarzu rośliny

  • Po deszczu sprawdź młode liście — ślimaki lubią jeżówkę · mar–maj

Pierwiosnek (prymulka) Primula spp.

Szkody. Wygryzają w liściach nieregularne dziury; metodyka wymienia je jako szkodnika wielu gatunków bylin (tab. 5b — bergenia sercowata, dzwonek ogrodowy, funkia, jasnota, szachownica cesarska, lilia, czosnek). Powierzchnia ciała ślimaków jest wilgotna dzięki wydzielanemu śluzowi, więc ich obecność łatwo rozpoznać po błyszczących śladach zaschniętego śluzu w miejscach żerowania. Dla pierwiosnka najgroźniejsze są wczesną wiosną, gdy zjadają miękkie liście odbudowywanej rozety, zanim roślina zdąży zakwitnąć.

Jak wypatrywać

  • oględziny młodych liści i ziemi wokół kęp; ślady zaschniętego śluzu; pułapki z piwem w płytkim naczyniu wkopanym w ziemię; zbieranie ręczne po zmroku — od ruszenia wegetacji do końca kwitnienia, wieczorem lub po deszczu

W kalendarzu rośliny

  • Wiosną, wieczorem po deszczu — sprawdź młode liście na ślimaki · mar–cze

Piwonia Paeonia spp.

Szkody. Wygryzają w liściach nieregularne dziury; metodyka wymienia je jako szkodnika wielu gatunków bylin. Powierzchnia ich ciała jest wilgotna dzięki wydzielanemu śluzowi, więc obecność rozpoznaje się po błyszczących śladach zaschniętego śluzu w miejscach żerowania. Dla piwonii najgroźniejsze są wiosną: zjedzony miękki pęd wybijający z karpy nie odrasta w tym samym sezonie.

Jak wypatrywać

  • oględziny wybijających pędów i ziemi wokół kępy; ślady zaschniętego śluzu; pułapki z piwem w płytkim naczyniu wkopanym w ziemię — od wybicia pędów do kwitnienia, wieczorem lub po deszczu

W kalendarzu rośliny

  • Wiosną sprawdzaj wybijające pędy — ślimaki · mar–cze

Rutewka Thalictrum spp.

Szkody. Wygryzają w liściach nieregularne dziury; metodyka (tab. 5b) wymienia je jako szkodnika wielu gatunków bylin. Powierzchnia ich ciała jest wilgotna dzięki wydzielanemu śluzowi, więc obecność rozpoznaje się po błyszczących śladach zaschniętego śluzu w miejscach żerowania. Dla rutewki najgroźniejsze są wiosną: roślina rusza późno, więc jej miękkie, dopiero wybijające liście trafiają na ślimaki już w pełni aktywne.

Jak wypatrywać

  • oględziny wybijających pędów i ziemi wokół kępy; ślady zaschniętego śluzu; pułapki z piwem w płytkim naczyniu wkopanym w ziemię — od wybicia pędów do kwitnienia, wieczorem lub po deszczu

W kalendarzu rośliny

  • Wiosną sprawdzaj wybijające pędy — ślimaki · kwi–sie

Opisy pochodzą z kalendarzy roślin wypisanych z metodyk ochrony roślin i poradników sygnalizatora; ich wydawców wymienia wykaz źródeł. Więcej haseł: choroby · szkodniki · rośliny.