Szkodniki glebowe

Melolonthidae, Elateridae, Agrotis spp., Otiorhynchus spp. szkodnik

W naszym kalendarzu występuje przy 12 roślinach — szkody, lustracja i terminy różnią się między nimi, więc opisujemy je roślina po roślinie.

Na jakich roślinach

Szkody i lustracja — roślina po roślinie

Aster chiński (ogrodowy) Callistephus chinensis

Szkodniki glebowe (pędraki, drutowce, rolnice, larwy opuchlaków)

Szkody. Larwy żerujące w glebie podgryzają korzenie i szyjkę korzeniową, przez co rośliny więdną i zamierają; przy rolnicach metodyka opisuje wprost „rośliny więdną i zamierają”. Są to owady o kilkuletnim cyklu rozwojowym, występujące najliczniej na glebach lekkich i przy dużym zachwaszczeniu, szczególnie perzem. Dla jednorocznika świeżo wysadzonego z rozsady szkoda jest nieodwracalna — roślina nie odbije z karpy.

Jak wypatrywać

  • przeglądanie wyrzucanej ziemi w trakcie przekopywania i wybieranie larw; na drutowce pułapka z plasterków ziemniaka wkopanych płytko w glebę — wiosną, podczas przekopywania zagonu przed sadzeniem, oraz jesienią po usunięciu roślin

W kalendarzu rośliny

  • Przekopując zagon, wybieraj pędraki, drutowce i rolnice · maj

Berberys Berberis spp.

Szkodniki glebowe (pędraki, drutowce, rolnice, larwy opuchlaków) Melolontha spp., Elateridae, Agrotis spp., Otiorhynchus spp.

Szkody. Larwy uszkadzają korzenie i szyjkę korzeniową świeżo posadzonych roślin — krzew więdnie mimo wilgotnej gleby i łatwo wychodzi z ziemi. Metodyka traktuje je jako grupę wielożerną i wskazuje, że występują najliczniej na glebach lekkich i przy dużym zachwaszczeniu, szczególnie perzem. Berberys nie jest wymieniony z nazwy.

Jak wypatrywać

  • Przegląd wybranej z dołka ziemi w poszukiwaniu drutowców, pędraków, rolnic i larw opuchlaków. To owady o kilkuletnim cyklu rozwojowym — pozostawione bez działania nie znikną same. — Wiosną, przed posadzeniem roślin, podczas przekopywania

W kalendarzu rośliny

  • Chwasty spod żywopłotu usuwaj, póki są małe · mar–lis — Metodyka traktuje mechaniczne niszczenie chwastów jako podstawowy zabieg pielęgnacyjny, który w połączeniu ze ściółkowaniem w zupełności wystarcza w ogrodzie przydomowym — i wskazuje dwa powody: chwasty konkurują o wodę i składniki oraz bywają źródłem infekcji patogenów i szkodników. Pod berberysem dochodzi trzeci: perz albo powój, który przerośnie kolczasty żywopłot, zostaje tam na dobre.

Floks (płomyk) Phlox paniculata, Phlox subulata

Szkodniki glebowe (pędraki, drutowce, rolnice, larwy opuchlaków)

Szkody. Larwy żerujące w glebie na korzeniach i podziemnych częściach roślin. Metodyka podkreśla ich kilkuletni cykl rozwojowy, więc pozostawienie ich bez działań zagraża roślinom przez wiele sezonów. Najliczniej występują na glebach lekkich i przy dużym zachwaszczeniu, szczególnie perzem. To zalecenie przedsadzeniowe dla nasadzeń ozdobnych w ogóle.

Jak wypatrywać

  • przeglądanie wydobywanej ziemi podczas głębokiego przekopywania szpadlem lub widłami amerykańskimi; ręczne wybieranie znalezionych larw; plasterki ziemniaka jako pułapka na drutowce — przed sadzeniem, podczas przekopywania rabaty

W kalendarzu rośliny

  • Przekop rabatę i sprawdź, co siedzi w ziemi · lut–mar

Lilia Lilium spp.

Szkodniki glebowe — pędraki chrabąszcza majowego i drutowce Melolontha melolontha, Agriotes spp.

Szkody. Larwy żerują w glebie na korzeniach i wgryzają się w cebule. Rośliny słabo rosną, więdną i zamierają, a szkoda ujawnia się dopiero wtedy, gdy nie da się już nic zrobić — na lilii nie ma zarejestrowanego żadnego chemicznego środka do zwalczania szkodników glebowych.

Jak wypatrywać

  • próby glebowe pobierane szpadlem z głębokości 30 cm, o powierzchni 25×25 cm (= 625 cm² każda); 32 próby z 1 ha dają łącznie powierzchnię 2 m², którą się przesiewa i przelicza — przed założeniem uprawy

W kalendarzu rośliny

  • Przekop próbę gleby i policz pędraki oraz drutowce · sie–wrz
  • Przekop nowy zagon jesienią i zostaw w ostrej skibie · paź–lis — Metodyka podaje to jako podstawowy zabieg agrotechniczny: głębokie jesienne przekopanie wydobywa na powierzchnię zimujące stadia szkodników — pędraki, drutowce, rolnice — które padają łupem ptaków albo giną podczas mrozów. Dla lilii ma to podwójne znaczenie, bo na szkodniki glebowe nie ma tu żadnego zarejestrowanego środka.

Orlik Aquilegia spp.

Szkodniki glebowe (pędraki, drutowce, rolnice, larwy opuchlaków)

Szkody. Larwy żerujące w glebie na korzeniach i podziemnych częściach roślin. Metodyka podkreśla, że są to owady o kilkuletnim cyklu rozwojowym, więc pozostawienie ich bez działań zagraża roślinom przez wiele sezonów. Drutowce osiągają do 25 mm długości, mają ciało walcowate lub spłaszczone, barwy żółtej lub brązowej; gąsienice rolnic są nagie, ciemne, z podłużnymi paskami, zwijają się spiralnie przy zaniepokojeniu. Najliczniej występują na glebach lekkich i przy dużym zachwaszczeniu. To zalecenie przedsadzeniowe dla nasadzeń ozdobnych w ogóle.

Jak wypatrywać

  • przeglądanie wydobywanej ziemi podczas głębokiego przekopywania szpadlem lub widłami amerykańskimi; ręczne wybieranie larw; pułapki z plasterków ziemniaka na drutowce — przed sadzeniem, podczas przekopywania miejsca pod nasadzenie

W kalendarzu rośliny

  • Przekop miejsce pod orlika i przejrzyj ziemię · lip–sie

Piwonia Paeonia spp.

Szkodniki glebowe (pędraki, drutowce, rolnice, larwy opuchlaków)

Szkody. Larwy żerujące w glebie na korzeniach i podziemnych częściach roślin. Metodyka podkreśla, że są to owady o kilkuletnim cyklu rozwojowym, więc pozostawienie ich bez działań zagraża roślinom przez wiele sezonów — a przy piwonii, której nie da się przesadzić bez straty kwitnienia, znaczy to kilka lat problemu. Najliczniej występują na glebach lekkich i przy dużym zachwaszczeniu, szczególnie perzem.

Jak wypatrywać

  • przeglądanie wydobywanej ziemi podczas głębokiego przekopywania szpadlem lub widłami amerykańskimi; ręczne wybieranie znalezionych larw — przed sadzeniem, podczas przekopywania miejsca pod piwonię

W kalendarzu rośliny

  • Przekop miejsce pod piwonię i sprawdź, co siedzi w ziemi · lip–sie

Rabarbar Rheum rhabarbarum

Szkodniki glebowe — rolnice, drutowce, pędraki Agrotis spp., Elateridae, Melolonthinae

Szkody. Larwy żerują w glebie na korzeniach i podstawach roślin. Metodyka wymienia je jako szkodniki zimujące w glebie, od których stanowisko pod rabarbar ma być wolne.

Jak wypatrywać

  • przeglądanie ziemi wydobytej przy przekopywaniu stanowiska — przed założeniem plantacji oraz jesienią, przy spulchnianiu gleby
  • kilka dołków łopatą 25×25 cm na ok. 25 cm głębokości w miejscu pod karpy, przesianie ziemi i policzenie larw; jeden dołek to 1/16 m², więc liczba larw × 16 / liczba dołków = sztuk na 1 m² — przed założeniem plantacji, najlepiej rok wcześniej
  • kilka dołków łopatą 25×25 cm na ok. 25 cm głębokości w miejscu pod karpy, przesianie ziemi i policzenie larw; jeden dołek to 1/16 m², więc liczba larw × 16 / liczba dołków = sztuk na 1 m²; pomocniczo pułapka feromonowa na motyle od maja do września — wiosną, gdy karpy wybijają pierwsze liście (okres wschodów) — ocena grządki
  • odkopanie gleby wokół uszkodzonych roślin i policzenie gąsienic na 1 m² — w dalszym okresie wzrostu, przy roślinach podgryzionych przy ziemi
  • odkopanie gleby przy roślinach z objawami i obejrzenie korzeni — w okresie wegetacji, przy roślinach, które więdną lub żółkną

W kalendarzu rośliny

  • Po obumarciu liści uprzątnij grządkę i spulchnij glebę · paź–lis — Metodyka zaleca spulchnienie gleby jesienią, po obumarciu pędów nadziemnych. Płytkie ruszenie ziemi wydobywa na powierzchnię zimujące stadia szkodników, które zjadają ptaki albo przesuszy sucha pogoda, a uprzątnięte resztki to mniej materiału, w którym zimują patogeny.

Rojnik (nieśmiertelnik) Sempervivum spp.

Szkodniki glebowe (pędraki, drutowce, rolnice, larwy opuchlaków)

Szkody. Larwy żerują na korzeniach i podstawie roślin. Metodyka podkreśla, że są to owady o kilkuletnim cyklu rozwojowym i że występują najliczniej na glebach lekkich oraz przy dużym zachwaszczeniu, szczególnie perzem — a lekkie, przepuszczalne podłoże to dokładnie warunki, w jakich sadzi się rojnik.

Jak wypatrywać

  • przeglądanie wyrzucanej ziemi podczas przekopywania i ręczne wybieranie larw; pułapki z plasterków ziemniaka wkopanych płytko w glebę (na drutowce) — przed założeniem nasadzenia — przekopywanie gleby jesienią lub wczesną wiosną

W kalendarzu rośliny

  • Przed założeniem skalniaka sprawdź, co siedzi w ziemi · wrz–lis

Rozchodnik Sedum spp. (rozchodnik okazały — Hylotelephium spectabile, syn. Sedum spectabile)

Szkodniki glebowe (pędraki, drutowce, rolnice, larwy opuchlaków)

Szkody. Larwy żerują na korzeniach i podstawie roślin. Metodyka podkreśla, że są to owady o kilkuletnim cyklu rozwojowym, więc pozostawienie ich bez działania zagraża roślinom przez kolejne sezony, i że występują najliczniej „na glebach lekkich i przy dużym zachwaszczeniu, szczególnie perzem” — a lekkie, przepuszczalne podłoże to dokładnie to, co przygotowuje się pod rozchodnik.

Jak wypatrywać

  • przeglądanie wyrzucanej ziemi podczas przekopywania i ręczne wybieranie larw; pułapki z plasterków ziemniaka wkopanych płytko w glebę (na drutowce) — przed założeniem nasadzenia — przekopywanie gleby jesienią lub wczesną wiosną

W kalendarzu rośliny

  • Przed założeniem skalniaka sprawdź, co siedzi w ziemi · wrz–lis

Rutewka Thalictrum spp.

Szkodniki glebowe (pędraki, drutowce, rolnice, larwy opuchlaków)

Szkody. Larwy żerujące w glebie na korzeniach i podziemnych częściach roślin. Metodyka podkreśla, że są to owady o kilkuletnim cyklu rozwojowym, więc pozostawienie ich bez działań zagraża roślinom przez wiele sezonów. Najliczniej występują na glebach lekkich i przy dużym zachwaszczeniu, szczególnie perzem. Przy rutewce, której kłącze rozrasta się szeroko i której nie przesadza się co roku, sprawdzenie gleby przed sadzeniem jest jedyną realną okazją do reakcji. To zalecenie przedsadzeniowe dla nasadzeń ozdobnych w ogóle.

Jak wypatrywać

  • przeglądanie wydobywanej ziemi podczas głębokiego przekopywania szpadlem lub widłami amerykańskimi; ręczne wybieranie znalezionych larw — przed sadzeniem, podczas przekopywania stanowiska

W kalendarzu rośliny

  • Przekop miejsce pod rutewkę i sprawdź, co siedzi w ziemi · sie

Zatrwian Limonium spp.

Szkodniki glebowe (pędraki, drutowce, rolnice, larwy opuchlaków)

Szkody. Larwy żerują na korzeniach i podstawie roślin; rolnice powodują więdnięcie i zamieranie roślin. Metodyka podkreśla, że są to owady o kilkuletnim cyklu rozwojowym i że występują najliczniej na glebach lekkich oraz przy dużym zachwaszczeniu, szczególnie perzem — a lekka, przepuszczalna gleba to dokładnie stanowisko, na jakim sadzi się zatrwian.

Jak wypatrywać

  • przeglądanie wyrzucanej ziemi podczas przekopywania i ręczne wybieranie larw; pułapki z plasterków ziemniaka wkopanych płytko w glebę (na drutowce) — przed założeniem rabaty — przekopywanie gleby jesienią lub wczesną wiosną

W kalendarzu rośliny

  • Przed założeniem rabaty sprawdź, co siedzi w ziemi · wrz–lis

Zawilec Anemone spp.

Szkodniki glebowe (pędraki, drutowce, rolnice, larwy opuchlaków)

Szkody. Larwy żerują na korzeniach i podstawie roślin oraz na organach podziemnych. Metodyka podkreśla, że są to owady o kilkuletnim cyklu rozwojowym i że występują najliczniej na glebach lekkich oraz przy dużym zachwaszczeniu, szczególnie perzem. Przy zawilcu znaczenie wynika z budowy rośliny: płytko leżące kłącza i bulwy są dla larw łatwo dostępne, a raz posadzonej kępy nie rozkopuje się co roku.

Jak wypatrywać

  • przeglądanie wyrzucanej ziemi podczas przekopywania i ręczne wybieranie larw; pułapki z plasterków ziemniaka wkopanych płytko w glebę (na drutowce) — przed założeniem nasadzenia — przekopywanie gleby jesienią lub wczesną wiosną

W kalendarzu rośliny

  • Przed założeniem rabaty sprawdź, co siedzi w ziemi · wrz–lis

Zobacz też

Opisy pochodzą z kalendarzy roślin wypisanych z metodyk ochrony roślin i poradników sygnalizatora; ich wydawców wymienia wykaz źródeł. Więcej haseł: choroby · szkodniki · rośliny.