Węgorek chryzantemowiec

Szkody. Nicień żerujący i rozmnażający się wewnątrz liści i pąków kwiatowych roślin zielnych i krzewów. Objawy: zahamowany wzrost pędu głównego i rozwój pąków kwiatowych oraz ciemne, prawie czarne plamy na liściach pomiędzy nerwami — plamy zatrzymują się na nerwach i to odróżnia je od plamistości grzybowych. Metodyka wymienia „bodziszek wielkokwiatowy” (Geranium ibericum var. platypetalum) wśród licznych bylin-żywicieli (tab. 5, s. 60). Samica ma ciało nitkowate, długości 0,7–1,2 mm, bezbarwne, z głową wyraźnie wyodrębnioną od reszty ciała.

Jak wypatrywać

• oględziny liści; potwierdzenie gatunku wymaga lupy o powiększeniu co najmniej 6-krotnym lub mikroskopu stereoskopowego, więc na działce diagnoza opiera się na charakterystycznym układzie plam ograniczonych nerwami — przy każdych objawach zahamowania wzrostu i czarnych plam między nerwami liści

Szkody. Nicień żerujący i rozmnażający się WEWNĄTRZ liści i pąków kwiatowych roślin zielnych oraz krzewów — budleja jest w metodyce wymieniona wśród krzewów żywicielskich obok powojnika i krzewuszki. Objawy według tabeli 5: wzrost pędu głównego, a także rozwój pąków kwiatowych zahamowany, na liściach ciemne, prawie czarne plamy pomiędzy nerwami. Samica ma ciało nitkowate, długości 0,7–1,2 mm, bezbarwne, z głową wyraźnie wyodrębnioną od reszty ciała; samiec podobny, nieco mniejszy. Ponieważ szkodnik przebywa wewnątrz tkanek, zabiegi kontaktowe go nie dosięgają — jedyną reakcją opisaną w metodyce jest usuwanie porażonych części roślin.

Jak wypatrywać

• oglądanie liści pod lupą powiększającą co najmniej 6-krotnie lub pod mikroskopem stereoskopowym — metodyka podaje to jako wymagane powiększenie do wykrywania nicieni pasożytniczych i roztoczy — sezon wegetacyjny, po zauważeniu objawów

W kalendarzu rośliny

• Ciemne plamy między nerwami i zahamowane pąki — sprawdź, czy to nie węgorek

Szkody. Nicień długości 0,7–1,2 mm żerujący wewnątrz liści. Między głównymi nerwami powstają kanciaste plamy, początkowo żółtozielone, potem czerwonawe lub brunatne. Zasychanie zaczyna się od dołu rośliny i przesuwa w górę; zniszczone liście brązowieją i zwisają, ale NIE opadają — to najpewniejsza cecha odróżniająca je od chorób grzybowych. Rośliny mają zahamowany wzrost, a pąki i kwiatostany są zniekształcone.

Jak wypatrywać

• oględziny dolnych liści sadzonek pod kątem kanciastych, brązowawych plam między nerwami — przed wysadzeniem sadzonek

W kalendarzu rośliny

• Zabierz z grządki wszystkie resztki roślinne · paź–lis — Zalecenie „po zakończonym cyklu usuwać resztki roślinne” powtarza się w poradniku przy sześciu chorobach. Powód: to na resztkach zimują sprawcy szarej pleśni, septoriozy, ascochytozy i zgnilizny twardzikowej. Węgorek chryzantemowiec zimuje w suchych, zwisających liściach i wprost stamtąd poraża rośliny w kolejnym roku — dlatego uschnięte liście, które nie opadły, są groźniejsze niż te leżące na ziemi.

Szkody. Nicień żerujący i rozmnażający się wewnątrz liści i pąków kwiatowych roślin zielnych i krzewów. Objawy: zahamowany wzrost pędu głównego i rozwój pąków kwiatowych oraz ciemne, prawie czarne plamy na liściach pomiędzy nerwami — plamy zatrzymują się na nerwach i to odróżnia je od plamistości grzybowych. Metodyka wymienia dąbrówkę rozłogową wśród kilkunastu bylin-żywicieli (tab. 5, s. 60), obok m.in. rudbekii, jeżówki, brunery, zawilca japońskiego, lawendy i szałwii. Samica ma ciało nitkowate, długości 0,7–1,2 mm, bezbarwne, z głową wyraźnie wyodrębnioną od reszty ciała.

Jak wypatrywać

• oględziny liści; potwierdzenie gatunku wymaga lupy o powiększeniu co najmniej sześciokrotnym lub mikroskopu stereoskopowego, więc na działce diagnoza opiera się na charakterystycznym układzie plam ograniczonych nerwami — przy każdych objawach zahamowania wzrostu i czarnych plam między nerwami liści

W kalendarzu rośliny

• Czarne plamy między nerwami i zahamowany wzrost — węgorek chryzantemowiec

Szkody. Jedyny szkodnik, przy którym metodyka wymienia jeżówkę purpurową na czołowym miejscu listy żywicieli (tab. 5, szkodniki wielożerne — nicienie). Obraz uszkodzenia wprost ze źródła: wzrost pędu głównego, a także rozwój pąków kwiatowych zahamowany, na liściach ciemne, prawie czarne plamy pomiędzy nerwami. Nicień żeruje i rozmnaża się WEWNĄTRZ liści i pąków kwiatowych roślin zielnych i krzewów; samica ma ciało nitkowate, bezbarwne, długości 0,7–1,2 mm, z głową wyraźnie wyodrębnioną od reszty ciała. Praktyczna konsekwencja dla działkowca: szkodnika nie da się dosięgnąć opryskiem, bo siedzi w tkance liścia — reaguje się usuwaniem porażonych roślin i niepobieraniem z nich materiału do rozmnażania.

Jak wypatrywać

• oględziny pędów odstających pokrojem (niższe, zdeformowane, z zahamowanymi pąkami) i ich liści pod światło; kanciaste, ciemne plamy ograniczone nerwami. Metodyka: nicienie pasożytnicze wykrywa się lupą powiększającą co najmniej 6-krotnie lub pod mikroskopem stereoskopowym — okres wegetacji, od wybijania pędów kwiatostanowych do końca kwitnienia

W kalendarzu rośliny

• Ciemne plamy między nerwami — szukaj węgorka chryzantemowca · maj–paź

Szkody. Nicień żerujący wewnątrz liści i pąków. Na liściach ciemne, prawie czarne plamy ograniczone nerwami; wzrost pędu i rozwój pąków kwiatowych zahamowany. Metodyka 2014 wymienia lawendę z nazwy wśród żywicieli.

Jak wypatrywać

• oglądanie liści pod kątem plam między nerwami; samego nicienia widać dopiero pod lupą o powiększeniu co najmniej 6× — w czasie wzrostu pędów i rozwoju kwiatostanów

W kalendarzu rośliny

• Usuwaj suche pędy i resztki roślin — Na resztkach zimują zarodniki septoriozy, a zaschnięte liście i obumarłe części roślin to kryjówka węgorka chryzantemowca. Program uznaje ich usuwanie za bardzo ważne.
• Trzymaj lawendę bez chwastów — pomaga ściółka — Na lawendę nie ma zarejestrowanych herbicydów. Chwasty podnoszą wilgotność wokół roślin, a program łączy czystość uprawy z ochroną przed węgorkiem.

Szkody. Nicień. Wzrost pędu głównego i rozwój pąków kwiatowych zahamowany, na liściach ciemne, prawie czarne plamy pomiędzy nerwami. Metodyka wymienia powojnik wprost wśród krzewów żywicielskich, obok krzewuszki i budleji.

Jak wypatrywać

• oględziny liści pod kątem ciemnych plam między nerwami oraz wierzchołka pędu pod kątem zahamowania wzrostu — okres wegetacji, przy zahamowanym wzroście

Szkody. Nicień o nitkowatym, bezbarwnym ciele długości 0,7–1,2 mm, żerujący i rozmnażający się wewnątrz liści i pąków kwiatowych. Wzrost pędu głównego oraz rozwój pąków kwiatowych są zahamowane, a na liściach pojawiają się ciemne, prawie czarne plamy pomiędzy nerwami. Szkodnik wielożerny — metodyka wymienia obok rudbekii kilkanaście innych bylin, m.in. złocień, bodziszek wielkokwiatowy, jeżówkę purpurową i żurawkę.

Jak wypatrywać

• oglądanie liści pod światło pod kątem ciemnych plam ograniczonych nerwami oraz pędów skróconych i słabo zawiązujących pąki — od intensywnego wzrostu pędów do przekwitania

W kalendarzu rośliny

• Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec · maj–lis

Szkody. Jedyny szkodnik, przy którym metodyka wymienia zawilca (japońskiego) z nazwy — tab. 5 „Szkodniki wielożerne – nicienie, roztocze, wciornastki”, s. 60. Objawy według metodyki: „Wzrost pędu głównego, a także rozwój pąków kwiatowych zahamowany. Na liściach ciemne, prawie czarne plamy pomiędzy nerwami”. Nicień „żeruje i rozmnaża się wewnątrz liści i pąków kwiatowych roślin zielnych i krzewów”, co oznacza, że jest poza zasięgiem zabiegów powierzchniowych. Samica ma ciało nitkowate, długości 0,7–1,2 mm, bezbarwne, z głową wyraźnie wyodrębnioną od reszty ciała; samiec podobny, nieco mniejszy. Lista żywicieli obejmuje wiele bylin uprawianych obok zawilca: złocień, bodziszek wielkokwiatowy, rudbekię, jeżówkę purpurową, żurawkę, brunerę, pełnik chiński, lawendę, dąbrówkę rozłogową, jaskra, szałwię, wiesiołek, naparstnicę ogrodową, a z krzewów powojnik, krzewuszkę i budleję.

Jak wypatrywać

• oglądanie liści pod światło pod kątem ciemnych plam ograniczonych nerwami oraz kęp o zahamowanym wzroście i nierozwijających się pąkach; oznaczenie sprawcy wymaga lupy o powiększeniu co najmniej 6-krotnym lub mikroskopu stereoskopowego — okres wegetacji, maj – wrzesień

W kalendarzu rośliny

• Rozmnażaj z brzegu kępy — całej nie ruszaj · mar–kwi
• Czarne plamy między nerwami liści — szukaj węgorka chryzantemowca · maj–lis