Parch zwykły

Parch zwykły buraka

ostrzeżenie z prognozy pogody

Objawy. Na korzeniach spichrzowych pojawiają się charakterystyczne skorkowaciałe, chropowate wzniesienia. Sprawcą jest bakteria (promieniowiec), która poza burakiem ćwikłowym atakuje marchew, buraki pastewne i cukrowe, ziemniaki, brukiew, rzodkiew i pasternak.

Profilaktyka

• Optymalna temperatura rozwoju bakterii to 25-28 st. C
• Choroba gleb lekkich, suchych i alkalicznych lub świeżo wapnowanych — nie wapnować gleby bezpośrednio przed uprawą buraka
• Nie uprawiać buraka po ziemniakach, marchwi i innych roślinach żywicielskich; bakteria zimuje na resztkach porażonych bulw ziemniaka i korzeni buraka przez 1-2 lata
• Nawadniać tylko w razie konieczności (zalecenie ze źródła; uwaga: sekcja agrotechniczna metodyki jednocześnie wskazuje duże wymagania wodne buraka)
• Nie nawozić grządki świeżym obornikiem bezpośrednio pod burak
• Uprawa odmian odpornych na parcha zwykłego — podatność odmian jest zróżnicowana
• Nie używać na paszę ziemniaków z objawami tej choroby
• Spulchniać międzyrzędzia, żeby gleba się nie zaskorupiała

W kalendarzu rośliny

• Sprawdź odczyn gleby, ale nie wapnuj tuż przed siewem · sty–mar — To rzadki przypadek, gdy metodyka ostrzega przed zabiegiem powszechnie uważanym za dobry. Burak źle rośnie na glebie świeżo wapnowanej, a gleby lekkie, suche i alkaliczne to wprost warunki rozwoju parcha zwykłego. Z drugiej strony przy pH powyżej 7,5 burak przestaje pobierać bor, a jego niedobór daje zgorzel liści sercowych i suchą zgniliznę korzeni.
• Podlewaj przede wszystkim od wschodów do 4 liści · kwi–sie — Burak ma duże wymagania wodne, ale nierównomiernie rozłożone w czasie. Metodyka wskazuje, że największe zapotrzebowanie przypada na okres od wschodów do wykształcenia 2–3 liści; później korzeń schodzi tak głęboko (pojedyncze korzenie nawet ponad 2 metry), że roślina dobrze znosi niezbyt długie susze. Uwaga na wyjątek: przy profilaktyce parcha zwykłego metodyka zaleca nawadniać tylko w razie konieczności.

Parch zwykły marchwi

ostrzeżenie z prognozy pogody

Objawy. Korzenie porażone we wczesnej fazie wzrostu ulegają w miejscu infekcji przewężeniu. U roślin starszych na skórce w górnej części korzenia tworzą się brunatne, pierścieniowe rany o strukturze przypominającej korek.

Profilaktyka

• Dla tego samego patogenu metodyka i poradnik buraka ćwikłowego podają optimum zakażenia korzeni 25–28 °C w glebie
• Parch występuje na glebach lekkich, suchych i alkalicznych, świeżo wapnowanych
• Rozwojowi bakterii sprzyja nadmierne nawożenie azotem oraz niedostateczna ilość wody w podłożu
• W sezonie zapobiegać zaskorupianiu i przesuszaniu gleby
• Wysiewać zdrowe i prawidłowo zaprawione nasiona
• Nie uprawiać marchwi po ziemniaku i burakach; bakteria poraża też pasternak, brukiew i rzodkiew
• Źródłem zakażenia bywa również obornik spod zwierząt karmionych zakażonymi warzywami

Parch zwykły rzodkiewki

ostrzeżenie z prognozy pogody

Objawy. Już w czasie tworzenia się zgrubienia pojawiają się małe, białe plamki średnicy około milimetra. Chora tkanka stopniowo zamiera i powstają zagłębienia w kształcie kraterów z jaśniejszą obwódką, czasem z ciemnym nalotem w środku.

Profilaktyka

• Sprzyjają mu 25–28 °C, długotrwała susza i niedostateczne nawożenie mineralne
• Zasiedla gleby zasadowe, bogate w wapń; nie siać rzodkiewki na glebach alkalicznych ani bezpośrednio po wapnowaniu, stosować nawozy fizjologicznie kwaśne
• Nie siać po ziemniakach i burakach ani w monokulturze; dobre przedplony: ogórek, cebula, fasola
• Unikać gleb zlewnych, o małej pojemności wodnej i ubogich w próchnicę; nie dopuszczać do długotrwałego niedoboru wody
• Według poradnika brak środków ochrony

W kalendarzu rośliny

• Nie wapnuj ziemi tuż przed rzodkiewką · mar–wrz — Sprawca parcha zwykłego zasiedla gleby zasadowe, bogate w wapń, a objawy najczęściej widać na świeżo wapnowanych. Niedobór potasu zwiększa podatność na mączniaka rzekomego, a nadmiar azotu sprzyja zgorzeli siewek.
• Gdy rośnie zgrubienie, podlewaj równo · kwi–paź — W suszy rzodkiewka drewnieje, pęka i częściej atakują ją szkodniki, a długotrwała susza w upale (25–28 °C) sprzyja parchowi zwykłemu. Nadmiar wody też szkodzi: zbyt mokra ziemia sprzyja zgorzeli i miękkiemu gniciu.