Ziemniak Solanum tuberosum
Smugowatość ziemniaka (wirus Y)
Objawy. Zależnie od szczepu od łagodnej mozaiki po silne pofałdowanie i deformację liści, które przypominają liście maliny. Na starszych liściach brunatnieją nerwy i pojawiają się plamy między nimi, na ogonkach i łodygach brunatne smugi; liście zamierają od dołu. Szczep PVYNTN daje na bulwach koncentryczne, lekko wgłębione pierścienie.
Profilaktyka
- Najgroźniejszy wirus ziemniaka w Polsce; straty mogą sięgać 85% (poradnik); rzadziej na północy i południu kraju
- Źródło: zakażone sadzeniaki; w sezonie przenoszą go mszyce (głównie brzoskwiniowa) w sposób nietrwały oraz mechanicznie, także na pomidora i paprykę
- Lotom mszyc sprzyja temperatura powyżej 15°C i wilgotność 70–80% (IP)
- Zdrowe, kwalifikowane sadzeniaki (własne wymieniać co 2–5 lat), odmiany odporne, pobudzanie i wczesne sadzenie, selekcja negatywna, niszczenie chwastów i samosiewów, izolacja od innych plantacji
- Chemiczne zwalczanie mszyc przy wirusie nietrwałym bywa nieskuteczne (poradnik)
Choroba wirusowa — przenoszą ją szkodniki i materiał rozmnożeniowy.
W kalendarzu rośliny
- Zimą zamów kwalifikowane sadzeniaki odmiany odpornej · sty–lut — Głównym źródłem wirusów ziemniaka są zakażone sadzeniaki: wirus Y (smugowatość) potrafi obniżyć plon nawet o 85%, a wirus liściozwoju — do 90%, i z każdym rokiem rozmnażania własnych bulw objawy się nasilają. Z sadzeniakami przenoszą się też bakterie czarnej nóżki i kwarantannowy mątwik ziemniaczany. Poradnik zaleca, żeby własne sadzeniaki wymieniać na kwalifikowane co 2–5 lat.