Rudbekia owłosiona

Rudbeckia hirta bylina

Inne nazwy: Rudbekia dwubarwna

Co zrobić we wrześniu

Zanim posadzisz — sprawdź odczyn gleby
Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka wraca do tego przy septoriozie i przy szarej pleśni tym samym zdaniem: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Dodaje, że chwasty „mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników”, a nie tylko konkurencją o wodę i składniki pokarmowe.
Wycinaj przekwitłe koszyczki — to one przedłużają kwitnienie PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U rudbekii, która kwitnie od lipca do jesieni, jest to zabieg, od którego wprost zależy długość sezonu ozdobnego. Drugi powód podaje metodyka: objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w środku kępy.
Wrzesień — zbierz własne nasiona
Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk.
Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon
Od lipca oglądaj liście co tydzień — mączniak prawdziwy
15–20°C i wysoka wilgotność — warunki dla mączniaka rzekomego
Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii
Ciepło około 25°C i deszcz — okno infekcji septoriozy
Wilgotność powyżej 94% — warunki dla szarej pleśni
Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec
Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka
Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka lucernianka

Pielęgnacja

Sadzenie Materiał z pojemnika — sadź w kwi–maj
Siew Wysiew pod osłony w mar–kwi
Cięcie Zaraz po kwitnieniu (paź–lis)
Nawożenie Nawóz organiczny / kompost (mar–kwi)
Zimowla Mrozoodporna — okrycia nie wymaga
Podlewanie Umiarkowane

Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.

Wymagania

Stanowisko	słońce, półcień
Wysokość	30 cm–1 m
Szerokość	30 cm–45 cm
Kwitnienie	lip–wrz
Kolor kwiatów	żółty, pomarańczowy, czerwony, brązowy
Gleba	przepuszczalna, żyzna, uboga
Wilgotność	umiarkowanie wilgotna
Odczyn	lekko kwaśna, obojętna
Mrozoodporność	w pełni mrozoodporna · strefa 5+
Pokrój	bylina zielna
Zastosowanie	rabata, kwiat cięty, pojemnik, nasadzenia naturalistyczne

Kalendarz zabiegów

Zabiegi opisane dla rodzaju — wybrane te, które dotyczą także tego gatunku i odmiany.

Marzec	Słońce, przewiew i luźna rozstawa — reszta zdrowia bierze się stąd Rudbekia jest w materiałach PZD wymieniana wśród bylin odpornych na zmiany klimatu, a zwłaszcza na suszę — czyli takich, które radzą sobie na stanowisku pełnosłonecznym i nagrzewającym się. Metodyka dokłada drugą połowę tej decyzji: „Należy unikać nadmiernego zagęszczania roślin. Zbyt dużo roślin rosnących razem powoduje, że rośliny są słabe, wiotkie i podatne na choroby oraz szkodniki”. Kępa w cieniu i w zwarciu dłużej pozostaje mokra, a to jest dokładny warunek rozwoju mączniaka rzekomego i szarej pleśni. Sadź rudbekię wiosną, nie jesienią PZD umieszcza rudbekie na liście bylin, których kępy wykopuje się, dzieli i sadzi na przedwiośniu — obok astrów, funkii, żurawek, liliowców, traw i paproci. Bylina posadzona wiosną ma cały sezon na zbudowanie systemu korzeniowego, a rudbekia kwitnie do późnej jesieni i posadzona we wrześniu nie ma już z czego odbudować korzeni przed mrozem. Ściółkuj wokół kępy, ale nie na samą kępę Metodyka poleca ściółkowanie jako element metody mechanicznej, który w połączeniu z ręcznym odchwaszczaniem „jest wystarczający i nie ma potrzeby stosowania środków chemicznych do niszczenia chwastów”. Ściółka utrzymuje też równomierną wilgotność gleby, dzięki czemu rudbekia rzadziej wymaga podlewania. Przedwiośnie — zetnij zeszłoroczne pędy i uprzątnij rabatę Zeszłoroczne pędy zostawione na zimę trzeba w końcu usunąć, bo to na nich zimują sprawcy septoriozy i szarej pleśni, a w resztkach roślinnych — także szkodniki. PZD wpisuje zdejmowanie zimowych okryć, zbieranie resztek roślinnych i spulchnienie gleby w standardowy zestaw prac przedwiosennych. Cięcie musi wyprzedzić wybicie nowych pędów, inaczej obcina się to, co już wyrosło.
Kwiecień	Sadź rudbekię wiosną, nie jesienią PZD umieszcza rudbekie na liście bylin, których kępy wykopuje się, dzieli i sadzi na przedwiośniu — obok astrów, funkii, żurawek, liliowców, traw i paproci. Bylina posadzona wiosną ma cały sezon na zbudowanie systemu korzeniowego, a rudbekia kwitnie do późnej jesieni i posadzona we wrześniu nie ma już z czego odbudować korzeni przed mrozem. Zasil kępę wiosną — ale bez nadmiaru azotu Metodyka mówi o tym wprost i akurat o chorobie numer jeden rudbekii: „Zbyt obfite nawożenie nawozami azotowymi przy niedoborze fosforu jest przyczyną występowania w dużym nasileniu patogenów bezwzględnych (mączniaki prawdziwe, rdze), zaś nawozy fosforowe i potasowe ograniczają występowanie tych chorób”. Nadmiar azotu daje bujny rozwój liści, słabe kwitnienie i tkanki wiotkie, podatne na patogeny i szkodniki — a przy okazji pędy, które kładą się po deszczu. Ściółkuj wokół kępy, ale nie na samą kępę Metodyka poleca ściółkowanie jako element metody mechanicznej, który w połączeniu z ręcznym odchwaszczaniem „jest wystarczający i nie ma potrzeby stosowania środków chemicznych do niszczenia chwastów”. Ściółka utrzymuje też równomierną wilgotność gleby, dzięki czemu rudbekia rzadziej wymaga podlewania.
Maj	Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka wraca do tego przy septoriozie i przy szarej pleśni tym samym zdaniem: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Dodaje, że chwasty „mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników”, a nie tylko konkurencją o wodę i składniki pokarmowe. Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk. Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec Koniec maja — biała piana na pędach Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka lucernianka
Czerwiec	Czerwiec — wysiej rudbekię na rozsadniku PZD wymienia rudbekię wprost wśród bylin, których nasiona wysiewa się w czerwcu na rozsadniku lub w skrzyneczkach, a po wzejściu przerywa lub pikuje i we wrześniu sadzi na miejsce stałe. To najtańszy sposób na obsadzenie większej rabaty i najprostsza droga do własnych roślin z zebranych jesienią nasion. Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka wraca do tego przy septoriozie i przy szarej pleśni tym samym zdaniem: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Dodaje, że chwasty „mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników”, a nie tylko konkurencją o wodę i składniki pokarmowe. Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk. Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec Koniec maja — biała piana na pędach Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka lucernianka
Lipiec	Ostatni azot do końca lipca — potem już nie Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka wraca do tego przy septoriozie i przy szarej pleśni tym samym zdaniem: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Dodaje, że chwasty „mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników”, a nie tylko konkurencją o wodę i składniki pokarmowe. Wycinaj przekwitłe koszyczki — to one przedłużają kwitnienie PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U rudbekii, która kwitnie od lipca do jesieni, jest to zabieg, od którego wprost zależy długość sezonu ozdobnego. Drugi powód podaje metodyka: objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w środku kępy. Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk. Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon Od lipca oglądaj liście co tydzień — mączniak prawdziwy 15–20°C i wysoka wilgotność — warunki dla mączniaka rzekomego Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii Ciepło około 25°C i deszcz — okno infekcji septoriozy Wilgotność powyżej 94% — warunki dla szarej pleśni Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka lucernianka
Sierpień	Ostatni azot do końca lipca — potem już nie Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka wraca do tego przy septoriozie i przy szarej pleśni tym samym zdaniem: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Dodaje, że chwasty „mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników”, a nie tylko konkurencją o wodę i składniki pokarmowe. Wycinaj przekwitłe koszyczki — to one przedłużają kwitnienie PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U rudbekii, która kwitnie od lipca do jesieni, jest to zabieg, od którego wprost zależy długość sezonu ozdobnego. Drugi powód podaje metodyka: objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w środku kępy. Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk. Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon Od lipca oglądaj liście co tydzień — mączniak prawdziwy 15–20°C i wysoka wilgotność — warunki dla mączniaka rzekomego Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii Ciepło około 25°C i deszcz — okno infekcji septoriozy Wilgotność powyżej 94% — warunki dla szarej pleśni Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka lucernianka
Wrzesień	Zanim posadzisz — sprawdź odczyn gleby Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka wraca do tego przy septoriozie i przy szarej pleśni tym samym zdaniem: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Dodaje, że chwasty „mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników”, a nie tylko konkurencją o wodę i składniki pokarmowe. Wycinaj przekwitłe koszyczki — to one przedłużają kwitnienie PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U rudbekii, która kwitnie od lipca do jesieni, jest to zabieg, od którego wprost zależy długość sezonu ozdobnego. Drugi powód podaje metodyka: objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w środku kępy. Wrzesień — zbierz własne nasiona Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk. Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon Od lipca oglądaj liście co tydzień — mączniak prawdziwy 15–20°C i wysoka wilgotność — warunki dla mączniaka rzekomego Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii Ciepło około 25°C i deszcz — okno infekcji septoriozy Wilgotność powyżej 94% — warunki dla szarej pleśni Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka lucernianka
Październik	Zanim posadzisz — sprawdź odczyn gleby Wycinaj przekwitłe koszyczki — to one przedłużają kwitnienie PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U rudbekii, która kwitnie od lipca do jesieni, jest to zabieg, od którego wprost zależy długość sezonu ozdobnego. Drugi powód podaje metodyka: objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w środku kępy. Wrzesień — zbierz własne nasiona Część koszyczków zostaw na zimę — ale nie te chore PZD Okręg w Poznaniu wymienia rudbekię błyskotliwą wśród bylin będących cennym źródłem pożywienia dla ptaków; suche koszyczki stojące nad śniegiem to gotowy karmnik i zarazem zimowa dekoracja rabaty. Jest jednak druga strona: metodyka podaje, że piknidia i zarodniki septoriozy oraz sklerocja szarej pleśni zimują właśnie na resztkach roślin. Dlatego to nie jest decyzja „ścinać albo nie ścinać”, tylko wybór, które pędy zostają. Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk. Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon Od lipca oglądaj liście co tydzień — mączniak prawdziwy Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka
Listopad	Wycinaj przekwitłe koszyczki — to one przedłużają kwitnienie PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U rudbekii, która kwitnie od lipca do jesieni, jest to zabieg, od którego wprost zależy długość sezonu ozdobnego. Drugi powód podaje metodyka: objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w środku kępy. Wrzesień — zbierz własne nasiona Część koszyczków zostaw na zimę — ale nie te chore PZD Okręg w Poznaniu wymienia rudbekię błyskotliwą wśród bylin będących cennym źródłem pożywienia dla ptaków; suche koszyczki stojące nad śniegiem to gotowy karmnik i zarazem zimowa dekoracja rabaty. Jest jednak druga strona: metodyka podaje, że piknidia i zarodniki septoriozy oraz sklerocja szarej pleśni zimują właśnie na resztkach roślin. Dlatego to nie jest decyzja „ścinać albo nie ścinać”, tylko wybór, które pędy zostają. Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk. Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka
Grudzień	Część koszyczków zostaw na zimę — ale nie te chore PZD Okręg w Poznaniu wymienia rudbekię błyskotliwą wśród bylin będących cennym źródłem pożywienia dla ptaków; suche koszyczki stojące nad śniegiem to gotowy karmnik i zarazem zimowa dekoracja rabaty. Jest jednak druga strona: metodyka podaje, że piknidia i zarodniki septoriozy oraz sklerocja szarej pleśni zimują właśnie na resztkach roślin. Dlatego to nie jest decyzja „ścinać albo nie ścinać”, tylko wybór, które pędy zostają. Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk. Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii

Zależne od pogody i obserwacji

W długiej suszy podlej — obficie i zawsze pod korzeń Rudbekia lśniąca i omszona są na liście PZD wśród bylin odpornych na zmiany klimatu i „szczególnie najbardziej dotkliwe susze”, więc nie podlewa się jej co kilka dni jak roślin wrażliwych. Ale gdy susza się przeciąga, roślina traci kwiaty. Sposób podlewania jest tu ważniejszy od częstotliwości: metodyka podaje, że rozwój mączniaka rzekomego przebiega szczególnie szybko przy częstym zwilżaniu roślin, a zarodniki septoriozy wydostają się z piknidiów dopiero po zwilżeniu i są roznoszone kroplami wody z podlewania.
Okno pogodowe na zabieg

Choroby

Mączniak prawdziwy rudbekii Erysiphe cichoracearum (syn. Golovinomyces cichoracearum) — Na powierzchni młodych liści i pędów biały, mączysty nalot grzybni i zarodnikowania. Początkowo są to pojedyncze plamy na blaszce liściowej, ale w ciągu kilku dni nalot pokrywa całą powierzchnię najmłodszych liści i pędów. Na grzybni tworzą się bardzo liczne, drobne, okrągłe otocznie — początkowo jasnobrązowe, potem czarne. Wzrost porażonych roślin jest zahamowany, a silnie porażone liście i pędy zamierają.
Mączniak rzekomy rudbekii Plasmopara halstedii (w metodyce jako Plasmopara halstedi) — Objawy różnią się w zależności od gatunku rośliny i warunków. Na górnej stronie liści pojawiają się rozległe, żółte lub chlorotyczne plamy, często ograniczone nerwami, a na spodniej stronie, w miejscu plam, obfity jasny nalot zarodników. Silnie porażone liście brązowieją i obumierają. Zarodniki konidialne rozprzestrzeniają się z kroplami wody podczas podlewania, z prądami powietrza i przez owady; grzybnia zimuje na roślinach.
Septorioza rudbekii Septoria rudbeckiae — Na liściach brązowe plamy o średnicy od kilkunastu milimetrów do kilku centymetrów, otoczone ciemnobrązową lub czerwoną obwódką. Na powierzchni plam liczne, czarne punkty — piknidia ze skupieniami zarodników. Silnie porażone liście żółkną i masowo opadają. Objawy pojawiają się po kilku, a nawet kilkunastu dniach od infekcji. Grzyb wnika do liści przez aparaty szparkowe, a piknidia i zarodniki zimują na resztkach roślin w podłożu.
Szara pleśń Botrytis cinerea — Na liściach pojedyncze, wodniste, brązowe, szybko powiększające się plamy, które zamierają. Na pędach nekroza rozpoczyna się od miejsca cięcia lub zranienia i stopniowo obejmuje cały obwód. Najczęściej objawy pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia: plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni. Przy wysokiej wilgotności plamy są wodniste i gwałtownie się powiększają, a na ich powierzchni pojawia się obfity, szary, pylący nalot zarodników; przy niskiej wilgotności plamy zasychają i wykruszają się. Na obumarłych tkankach tworzą się czarne, twarde sklerocja o średnicy 1–15 mm.

Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.

Szkodniki

Węgorek chryzantemowiec Aphelenchoides ritzemabosi — Nicień o nitkowatym, bezbarwnym ciele długości 0,7–1,2 mm, żerujący i rozmnażający się wewnątrz liści i pąków kwiatowych. Wzrost pędu głównego oraz rozwój pąków kwiatowych są zahamowane, a na liściach pojawiają się ciemne, prawie czarne plamy pomiędzy nerwami. Szkodnik wielożerny — metodyka wymienia obok rudbekii kilkanaście innych bylin, m.in. złocień, bodziszek wielkokwiatowy, jeżówkę purpurową i żurawkę.
Pienik ślinianka Philaenus spumarius — Na pędach i ogonkach liściowych pojawia się pienista wydzielina, a w niej ukryta larwa wysysająca soki. Szkodnik wielożerny; uszkodzenia mają charakter głównie estetyczny.
Miniarka ogrodówka Chromatomyia horticola — Larwy muchówki żerują wewnątrz blaszki liściowej, wygryzając długie, kręte, jasne korytarze — tak zwane miny. Uszkodzenie jest estetyczne i nie wpływa na kwitnienie. Szkodnik wielożerny; metodyka wymienia obok rudbekii łyszczec wiechowaty, przymiotno i złocień.
Zwójka lucernianka Cnephasiella incertana — Gąsienice sprzędzają liście wierzchołkowe i żerują wewnątrz zlepionego pakietu, wygryzając w liściach nieregularne dziury. Szkodnik wielożerny; metodyka wymienia obok rudbekii złocień, dzielżan, płomyk, pierwiosnek i języczkę.

Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.

Odmiany

Odmiany dziedziczą zalecenia po gatunku; różnią się pokrojem, barwą i wysokością.

Rudbekia owłosiona 'Brilliant Smileyz' Rudbeckia hirta 'Brilliant Smileyz'
Rudbekia owłosiona 'Bullrudi 05' Rudbeckia hirta 'Bullrudi 05'
Rudbekia owłosiona 'Bullrudi 09' Rudbeckia hirta 'Bullrudi 09'
Rudbekia owłosiona 'Cherry Brandy' Rudbeckia hirta 'Cherry Brandy'
Rudbekia owłosiona 'Chocolate Smileyz' Rudbeckia hirta 'Chocolate Smileyz'
Rudbekia owłosiona 'Giggling Smileyz' Rudbeckia hirta 'Giggling Smileyz'
Rudbekia owłosiona 'Happy Smileyz' Rudbeckia hirta 'Happy Smileyz'
Rudbekia owłosiona 'Indian Summer' Rudbeckia hirta 'Indian Summer'
Rudbekia owłosiona 'Kissing Smileyz' Rudbeckia hirta 'Kissing Smileyz'
Rudbekia owłosiona 'Passion Smileyz' Rudbeckia hirta 'Passion Smileyz'
Rudbekia owłosiona 'Rudly210' Rudbeckia hirta 'Rudly210'
Rudbekia owłosiona 'Rudy Fire' Rudbeckia hirta 'Rudy Fire'
Rudbekia owłosiona 'Rudy Mini Brown Orange' Rudbeckia hirta 'Rudy Mini Brown Orange'
Rudbekia owłosiona 'Rudy Mini Yellow' Rudbeckia hirta 'Rudy Mini Yellow'
Rudbekia owłosiona 'Rudy Mini Yellow Black' Rudbeckia hirta 'Rudy Mini Yellow Black'
Rudbekia owłosiona 'Tiger Smileyz' Rudbeckia hirta 'Tiger Smileyz'
Rudbekia owłosiona 'Toto Gold' Rudbeckia hirta 'Toto Gold'

Dane o tej roślinie pochodzą z: Mrozoodporność wyprowadzona z zasięgu naturalnego (GBIF × CHELSA), Plant Finder, RHS — profile roślin, Seed Germination Theory and Practice (1993), TRY Plant Trait Database (wydanie 6.0), Wikipedia (angielska), Zielony Ogródek — katalog roślin, e-katalogroslin.pl. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.