Rudbekia owłosiona 'Rudy Mini Yellow Black'

Rudbeckia hirta 'Rudy Mini Yellow Black' bylina

Odmiana rośliny Rudbekia owłosiona (Rudbeckia hirta). Zalecenia poniżej dotyczą gatunku.

Co zrobić we wrześniu

Pielęgnacja

Zalecenia ogólne dla gatunku — odmiana dziedziczy je po nim.

Wymagania

Stanowisko słońce, półcień
Wysokość 30 cm–1 m
Szerokość 30 cm–45 cm
Kwitnienie lip–wrz
Kolor kwiatów żółty, pomarańczowy, czerwony, brązowy
Gleba przepuszczalna, żyzna, uboga
Wilgotność umiarkowanie wilgotna
Odczyn lekko kwaśna, obojętna
Mrozoodporność w pełni mrozoodporna · strefa 5+
Pokrój bylina zielna
Zastosowanie rabata, kwiat cięty, pojemnik, nasadzenia naturalistyczne

Kalendarz zabiegów

Zabiegi opisane dla rodzaju — wybrane te, które dotyczą także tego gatunku i odmiany.

Marzec
  • Słońce, przewiew i luźna rozstawa — reszta zdrowia bierze się stąd Rudbekia jest w materiałach PZD wymieniana wśród bylin odpornych na zmiany klimatu, a zwłaszcza na suszę — czyli takich, które radzą sobie na stanowisku pełnosłonecznym i nagrzewającym się. Metodyka dokłada drugą połowę tej decyzji: „Należy unikać nadmiernego zagęszczania roślin. Zbyt dużo roślin rosnących razem powoduje, że rośliny są słabe, wiotkie i podatne na choroby oraz szkodniki”. Kępa w cieniu i w zwarciu dłużej pozostaje mokra, a to jest dokładny warunek rozwoju mączniaka rzekomego i szarej pleśni.
  • Sadź rudbekię wiosną, nie jesienią PZD umieszcza rudbekie na liście bylin, których kępy wykopuje się, dzieli i sadzi na przedwiośniu — obok astrów, funkii, żurawek, liliowców, traw i paproci. Bylina posadzona wiosną ma cały sezon na zbudowanie systemu korzeniowego, a rudbekia kwitnie do późnej jesieni i posadzona we wrześniu nie ma już z czego odbudować korzeni przed mrozem.
  • Ściółkuj wokół kępy, ale nie na samą kępę Metodyka poleca ściółkowanie jako element metody mechanicznej, który w połączeniu z ręcznym odchwaszczaniem „jest wystarczający i nie ma potrzeby stosowania środków chemicznych do niszczenia chwastów”. Ściółka utrzymuje też równomierną wilgotność gleby, dzięki czemu rudbekia rzadziej wymaga podlewania.
  • Przedwiośnie — zetnij zeszłoroczne pędy i uprzątnij rabatę Zeszłoroczne pędy zostawione na zimę trzeba w końcu usunąć, bo to na nich zimują sprawcy septoriozy i szarej pleśni, a w resztkach roślinnych — także szkodniki. PZD wpisuje zdejmowanie zimowych okryć, zbieranie resztek roślinnych i spulchnienie gleby w standardowy zestaw prac przedwiosennych. Cięcie musi wyprzedzić wybicie nowych pędów, inaczej obcina się to, co już wyrosło.
Kwiecień
  • Sadź rudbekię wiosną, nie jesienią PZD umieszcza rudbekie na liście bylin, których kępy wykopuje się, dzieli i sadzi na przedwiośniu — obok astrów, funkii, żurawek, liliowców, traw i paproci. Bylina posadzona wiosną ma cały sezon na zbudowanie systemu korzeniowego, a rudbekia kwitnie do późnej jesieni i posadzona we wrześniu nie ma już z czego odbudować korzeni przed mrozem.
  • Zasil kępę wiosną — ale bez nadmiaru azotu Metodyka mówi o tym wprost i akurat o chorobie numer jeden rudbekii: „Zbyt obfite nawożenie nawozami azotowymi przy niedoborze fosforu jest przyczyną występowania w dużym nasileniu patogenów bezwzględnych (mączniaki prawdziwe, rdze), zaś nawozy fosforowe i potasowe ograniczają występowanie tych chorób”. Nadmiar azotu daje bujny rozwój liści, słabe kwitnienie i tkanki wiotkie, podatne na patogeny i szkodniki — a przy okazji pędy, które kładą się po deszczu.
  • Ściółkuj wokół kępy, ale nie na samą kępę Metodyka poleca ściółkowanie jako element metody mechanicznej, który w połączeniu z ręcznym odchwaszczaniem „jest wystarczający i nie ma potrzeby stosowania środków chemicznych do niszczenia chwastów”. Ściółka utrzymuje też równomierną wilgotność gleby, dzięki czemu rudbekia rzadziej wymaga podlewania.
Maj
  • Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka wraca do tego przy septoriozie i przy szarej pleśni tym samym zdaniem: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Dodaje, że chwasty „mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników”, a nie tylko konkurencją o wodę i składniki pokarmowe.
  • Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk.
  • Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon
  • Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec
  • Koniec maja — biała piana na pędach
  • Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka
  • Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka lucernianka
Czerwiec
  • Czerwiec — wysiej rudbekię na rozsadniku PZD wymienia rudbekię wprost wśród bylin, których nasiona wysiewa się w czerwcu na rozsadniku lub w skrzyneczkach, a po wzejściu przerywa lub pikuje i we wrześniu sadzi na miejsce stałe. To najtańszy sposób na obsadzenie większej rabaty i najprostsza droga do własnych roślin z zebranych jesienią nasion.
  • Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka wraca do tego przy septoriozie i przy szarej pleśni tym samym zdaniem: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Dodaje, że chwasty „mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników”, a nie tylko konkurencją o wodę i składniki pokarmowe.
  • Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk.
  • Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon
  • Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec
  • Koniec maja — biała piana na pędach
  • Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka
  • Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka lucernianka
Lipiec
  • Ostatni azot do końca lipca — potem już nie
  • Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka wraca do tego przy septoriozie i przy szarej pleśni tym samym zdaniem: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Dodaje, że chwasty „mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników”, a nie tylko konkurencją o wodę i składniki pokarmowe.
  • Wycinaj przekwitłe koszyczki — to one przedłużają kwitnienie PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U rudbekii, która kwitnie od lipca do jesieni, jest to zabieg, od którego wprost zależy długość sezonu ozdobnego. Drugi powód podaje metodyka: objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w środku kępy.
  • Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk.
  • Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon
  • Od lipca oglądaj liście co tydzień — mączniak prawdziwy
  • 15–20°C i wysoka wilgotność — warunki dla mączniaka rzekomego
  • Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii
  • Ciepło około 25°C i deszcz — okno infekcji septoriozy
  • Wilgotność powyżej 94% — warunki dla szarej pleśni
  • Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec
  • Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka
  • Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka lucernianka
Sierpień
  • Ostatni azot do końca lipca — potem już nie
  • Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka wraca do tego przy septoriozie i przy szarej pleśni tym samym zdaniem: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Dodaje, że chwasty „mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników”, a nie tylko konkurencją o wodę i składniki pokarmowe.
  • Wycinaj przekwitłe koszyczki — to one przedłużają kwitnienie PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U rudbekii, która kwitnie od lipca do jesieni, jest to zabieg, od którego wprost zależy długość sezonu ozdobnego. Drugi powód podaje metodyka: objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w środku kępy.
  • Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk.
  • Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon
  • Od lipca oglądaj liście co tydzień — mączniak prawdziwy
  • 15–20°C i wysoka wilgotność — warunki dla mączniaka rzekomego
  • Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii
  • Ciepło około 25°C i deszcz — okno infekcji septoriozy
  • Wilgotność powyżej 94% — warunki dla szarej pleśni
  • Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec
  • Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka
  • Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka lucernianka
Wrzesień
  • Zanim posadzisz — sprawdź odczyn gleby
  • Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka wraca do tego przy septoriozie i przy szarej pleśni tym samym zdaniem: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Dodaje, że chwasty „mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników”, a nie tylko konkurencją o wodę i składniki pokarmowe.
  • Wycinaj przekwitłe koszyczki — to one przedłużają kwitnienie PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U rudbekii, która kwitnie od lipca do jesieni, jest to zabieg, od którego wprost zależy długość sezonu ozdobnego. Drugi powód podaje metodyka: objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w środku kępy.
  • Wrzesień — zbierz własne nasiona
  • Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk.
  • Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon
  • Od lipca oglądaj liście co tydzień — mączniak prawdziwy
  • 15–20°C i wysoka wilgotność — warunki dla mączniaka rzekomego
  • Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii
  • Ciepło około 25°C i deszcz — okno infekcji septoriozy
  • Wilgotność powyżej 94% — warunki dla szarej pleśni
  • Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec
  • Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka
  • Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka lucernianka
Październik
  • Zanim posadzisz — sprawdź odczyn gleby
  • Wycinaj przekwitłe koszyczki — to one przedłużają kwitnienie PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U rudbekii, która kwitnie od lipca do jesieni, jest to zabieg, od którego wprost zależy długość sezonu ozdobnego. Drugi powód podaje metodyka: objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w środku kępy.
  • Wrzesień — zbierz własne nasiona
  • Część koszyczków zostaw na zimę — ale nie te chore PZD Okręg w Poznaniu wymienia rudbekię błyskotliwą wśród bylin będących cennym źródłem pożywienia dla ptaków; suche koszyczki stojące nad śniegiem to gotowy karmnik i zarazem zimowa dekoracja rabaty. Jest jednak druga strona: metodyka podaje, że piknidia i zarodniki septoriozy oraz sklerocja szarej pleśni zimują właśnie na resztkach roślin. Dlatego to nie jest decyzja „ścinać albo nie ścinać”, tylko wybór, które pędy zostają.
  • Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk.
  • Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon
  • Od lipca oglądaj liście co tydzień — mączniak prawdziwy
  • Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii
  • Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec
  • Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka
Listopad
  • Wycinaj przekwitłe koszyczki — to one przedłużają kwitnienie PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U rudbekii, która kwitnie od lipca do jesieni, jest to zabieg, od którego wprost zależy długość sezonu ozdobnego. Drugi powód podaje metodyka: objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w środku kępy.
  • Wrzesień — zbierz własne nasiona
  • Część koszyczków zostaw na zimę — ale nie te chore PZD Okręg w Poznaniu wymienia rudbekię błyskotliwą wśród bylin będących cennym źródłem pożywienia dla ptaków; suche koszyczki stojące nad śniegiem to gotowy karmnik i zarazem zimowa dekoracja rabaty. Jest jednak druga strona: metodyka podaje, że piknidia i zarodniki septoriozy oraz sklerocja szarej pleśni zimują właśnie na resztkach roślin. Dlatego to nie jest decyzja „ścinać albo nie ścinać”, tylko wybór, które pędy zostają.
  • Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk.
  • Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon
  • Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii
  • Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec
  • Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka
Grudzień
  • Część koszyczków zostaw na zimę — ale nie te chore PZD Okręg w Poznaniu wymienia rudbekię błyskotliwą wśród bylin będących cennym źródłem pożywienia dla ptaków; suche koszyczki stojące nad śniegiem to gotowy karmnik i zarazem zimowa dekoracja rabaty. Jest jednak druga strona: metodyka podaje, że piknidia i zarodniki septoriozy oraz sklerocja szarej pleśni zimują właśnie na resztkach roślin. Dlatego to nie jest decyzja „ścinać albo nie ścinać”, tylko wybór, które pędy zostają.
  • Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk.
  • Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon
  • Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii

Zależne od pogody i obserwacji

Choroby

Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.

Szkodniki

Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.

Dane o tej roślinie pochodzą z: Mrozoodporność wyprowadzona z zasięgu naturalnego (GBIF × CHELSA), Plant Finder, RHS — profile roślin, Seed Germination Theory and Practice (1993), TRY Plant Trait Database (wydanie 6.0), Wikipedia (angielska), Zielony Ogródek — katalog roślin, e-katalogroslin.pl. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.