Śmietka glebowa i śmietka kiełkówka

Delia platura, Delia florilega szkodnik

W naszym kalendarzu występuje przy 3 roślinach — szkody, lustracja i terminy różnią się między nimi, więc opisujemy je roślina po roślinie.

Na jakich roślinach

Szkody i lustracja — roślina po roślinie

Fasola Phaseolus vulgaris

Szkody. Największe szkody robią larwy pierwszego pokolenia: opanowują kiełkujące nasiona, wgryzają się do środka i całkowicie je niszczą. Zasiedlają też siewki, drążąc chodniki w części podliścieniowej i w liścieniach; uszkodzone młode rośliny zamierają.

Jak wypatrywać

  • ocena strat z poprzedniego roku uprawy — przed siewem — ocena strat z poprzedniego roku na tym stanowisku
  • żółte (wydanie 2025) albo białe (wydanie 2017) naczynie z wodą lub tablica lepowa przy grządce; oględziny gleby przy szyjce korzeniowej na obecność białych jaj ok. 1 mm — po siewie, w okresie kiełkowania i wschodów

W kalendarzu rośliny

  • Nie spiesz się z siewem — poczekaj na ciepłą glebę · maj — Fasola jest ciepłolubna i w każdej fazie wrażliwa na przymrozki, a na stres termiczny reaguje słabymi i przerzedzonymi wschodami. Późniejszy siew ma jeszcze jedną zaletę: wschody rozmijają się ze szczytowym nalotem śmietek, których larwy potrafią całkowicie zniszczyć kiełkujące nasiona.
  • Zaraz po siewie przykryj rzędy włókniną · maj — Bariera fizyczna jest jedną z niewielu skutecznych metod przeciw śmietkom. Włóknina po prostu nie wpuszcza muchówek w pobliże wschodów, a przy okazji przyspiesza je i chroni przed przymrozkami, na które fasola jest bardzo wrażliwa.
  • Pilnuj wschodów — tu przepada cała uprawa · maj–cze
  • Pieluj, ale w odpowiednim momencie · maj–sie — Metodyka wymienia chwasty nie tylko jako konkurencję. Kwitnące chwasty wabią szkodniki i są dla nich źródłem pokarmu — muchówki śmietek ciągną zwłaszcza do kwiatów żółtych, białych i niebieskich, a na chwastach rozmnażają się przędziorki. Utrzymanie czystej grządki ogranicza też szarą pleśń, bo poprawia przewiewność.

Kapusta włoska Brassica oleracea var. sabauda

Szkody. Larwy wgryzają się w szyjkę korzeniową rozsady i młodych roślin, które więdną i zamierają. Najgroźniejsze w czasie produkcji rozsady i tuż po jej posadzeniu.

Jak wypatrywać

  • ocena odsetka zniszczonej rozsady lub uszkodzonych roślin w poprzednim sezonie — w czasie wzrostu rozsady; ocena na podstawie uszkodzeń w poprzednim roku

Szparag Asparagus officinalis

Szkody. Larwy pierwszego pokolenia żerują w maju, w szczycie zbiorów: kilka larw wygryza chodniki pod wierzchołkiem wypustki ukrytej w ziemi; wypustka traci wartość handlową, a rosnąca dalej jest silnie zniekształcona i skręcona. Larwy kolejnych pokoleń żerują w tkankach starszych, często gnijących roślin.

Jak wypatrywać

  • pułapki zapachowe (średnia z dwóch pułapek) — od przełomu kwietnia i maja, w czasie zbiorów

W kalendarzu rośliny

  • Usyp wały najpóźniej, gdy pokażą się pierwsze wypustki · kwi–maj — Białe szparagi rosną w ciemności wału ziemnego; wał usypuje się najpóźniej w chwili, gdy pojawią się pierwsze wypustki. Wczesne przykrycie wałów czarną albo czarno-białą folią przyspiesza zbiór, hamuje chwasty i nie dopuszcza do roślin śmietek i trzepa, które składają jaja właśnie w tym czasie.
  • W czasie zbiorów sprawdzaj wypustki — śmietki · kwi–cze

Zobacz też

Opisy pochodzą z kalendarzy roślin wypisanych z metodyk ochrony roślin i poradników sygnalizatora; ich wydawców wymienia wykaz źródeł. Więcej haseł: choroby · szkodniki · rośliny.