Zmienik lucernowiec

Szkody. Pluskwiak długości 5–7 mm o bardzo zmiennej barwie (od zielonej przez żółtawobrązową po czarną). Dorosłe i larwy żerują na wierzchołkach roślin i pąkach kwiatowych, powodując zahamowanie wzrostu i deformacje; w miejscach nakłuć tkanka żółknie i tworzą się nekrotyczne plamy. Żerowanie w wierzchołku wzrostu może doprowadzić do zaniku stożka wzrostu i podłużnego pęknięcia pędu.

Jak wypatrywać

• przeglądanie roślin wczesnym rankiem pod kątem dorosłych, larw i uszkodzeń; żółte tablice lepowe do wykrycia nalotu — od wiosny do sierpnia, wczesnym rankiem

Szkody. Larwy i dorosłe nakłuwają liście, pędy, pąki i kwiaty; tkanki brunatnieją i zamierają, pąki i kwiaty opadają, rośliny słabo owocują.

Jak wypatrywać

• liczenie osobników na metrze rzędu w 5 miejscach — kwitnienie i początek zawiązywania owoców

W kalendarzu rośliny

• W czasie kwitnienia licz zmieniki wzdłuż rzędu · cze–wrz

Zmieniki (głównie zmienik lucernowiec)

Szkody. Dorosłe i larwy nakłuwają liście, pąki kwiatowe i kwiaty w wierzchołkowej części rośliny. Nakłute tkanki brunatnieją i zamierają, w blaszce powstają nekrotyczne dziury i brzeżne pęknięcia, a pąki i zawiązki przedwcześnie opadają. Nakłucia strąków dają na skórce dojrzałych nasion ciemne, punktowe zagłębienia zwane ospowatością fasoli.

Jak wypatrywać

• oględziny wierzchołków roślin, zaczynając od zewnętrznych rzędów — okres zawiązywania strąków

W kalendarzu rośliny

• Zawiązywanie strąków — sprawdź wierzchołki na zmieniki · lip–wrz

Szkody. Dorosłe i larwy nakłuwają liście, pąki i kwiaty, głównie w wierzchołkowej części rośliny; tkanka wokół nakłuć brunatnieje i zasycha, w liściach powstają dziury i pęknięcia od brzegu, a pąki i zawiązki opadają.

Jak wypatrywać

• oględziny wierzchołków roślin w zewnętrznych rzędach, w 3–5 miejscach naraz — od wiosennego nalotu z zimowisk; pokolenie letnie od połowy lipca

Szkody. Nakłuwa zawiązki — owoce wyrastają zdeformowane.

Jak wypatrywać

• strząsanie zmieników na podstawioną płytkę — przed kwitnieniem i na początku kwitnienia
• pułapka z feromonem płciowym w rzędzie roślin — pułapki feromonowe ustawione 3–4 tygodnie przed kwitnieniem

Szkody. Dorosłe i larwy nakłuwają liście, pąki, kwiaty, zawiązki i owoce; w miejscach nakłuć tkanka liści korkowacieje i wykrusza się, pąki opadają. Na zielonych owocach średnicy powyżej 5 cm ciemne punkty z jasną, kilkumilimetrową otoczką, która zostaje jasna po wybarwieniu.

Jak wypatrywać

• przeglądanie pąków i kwiatów wzdłuż rzędu, strząsanie owadów na jasną płytkę 10–12 cm — czerwiec oraz od drugiej połowy sierpnia do połowy września

W kalendarzu rośliny

• W czerwcu licz zmieniki w zewnętrznych rzędach · cze
• Od połowy sierpnia znów licz zmieniki · sie–wrz

Szkody. Dorosłe i larwy wysysają soki z liści, wprowadzając ze śliną toksyczne substancje. Tkanka w miejscach żerowania zamiera, a w miarę wzrostu zdrowych tkanek w miejscu uszkodzenia powstają nieregularne dziury.

Jak wypatrywać

• oględziny liści, wypatrywanie nieregularnych dziur i zielonkawych larw bez skrzydeł — od przełomu marca i kwietnia, gdy pluskwiaki wychodzą z zimowania

Zmienik lucernowiec i inne zmieniki

Szkody. Nakłuwa zawiązki — owoce wyrastają zdeformowane, częściowo zdrewniałe.

Jak wypatrywać

• strząsanie larw i osobników dorosłych z kwiatostanów na płytkę — tuż przed kwitnieniem i w czasie kwitnienia (1–3 razy)
• pułapka w rzędzie roślin — pułapki z atraktantem płciowym, ustawione 3–4 tygodnie przed kwitnieniem

W kalendarzu rośliny

• Strząśnij kwiatostany — zmienik lucernowiec · kwi–maj