Turnip mosaic virus

Plamistość jarmużu (wirus mozaiki rzepy)

Objawy. Chlorotyczne plamy i rozjaśnione nerwy, potem mozaika na całej roślinie; liście mogą być skręcone. Objawy najsilniejsze wiosną, latem mogą zanikać i wracają, gdy temperatura spadnie do około 18 °C. Straty sięgają zwykle 30%.

Profilaktyka

• Przenosi go około 50 gatunków mszyc (m.in. mszyca brzoskwiniowa) oraz sok chorych roślin przy pielęgnacji; nie przenosi się z nasionami
• Usuwać z grządki rośliny z objawami
• Ograniczać mszyce w sezonie
• Usuwać resztki roślin i chwasty — rezerwuar wirusa

Choroba wirusowa — przenoszą ją szkodniki i materiał rozmnożeniowy.

Czarna pierścieniowa plamistość kapusty

Objawy. Na młodych liściach jasne, pierścieniowe plamy; na starszych plamy żółkną, brązowieją i czernieją, otoczone nekrotycznymi pierścieniami, także wzdłuż nerwów. Rośliny zakażone wcześnie są zdeformowane i mniejsze. Można pomylić z mozaiką kalafiora, ale plamy są większe.

Profilaktyka

• Przenoszą go mszyce (m.in. brzoskwiniowa i kapuściana) i sok chorych roślin; nie przenosi się przez nasiona
• Objawy nasilają się przy 20–28 °C; wczesna infekcja może obniżyć plon nawet o 75%, późna nie ma wpływu
• Usuwać i niszczyć chore rośliny, dezynfekować narzędzia, zwalczać mszyce i wieloletnie chwasty w otoczeniu
• Brak odmian odpornych

Choroba wirusowa — przenoszą ją szkodniki i materiał rozmnożeniowy.

W kalendarzu rośliny

• Sadź tylko zdrową rozsadę · maj — Z rozsadą przenosi się na grządkę czarna zgnilizna, kiła i mszyce, które roznoszą wirusa mozaiki rzepy. Wirusem zakażona na początku sezonu brukselka potrafi dać nawet o trzy czwarte mniejszy plon.

Wirusowa plamistość rabarbaru

Objawy. W pierwszym roku infekcji na liściach drobne pierścienie wielkości 2–10 mm otoczone czerwonawą obwódką. W miarę postępu choroby plamy zlewają się w większe nieregularne struktury i cała blaszka liściowa czerwienieje — objawy bywają mylone z porażeniem przez bakterie z rodzaju Erwinia. Bywa chloroza brzegów liści oraz przejaśnienie nerwów dające obraz siateczkowatości. Rośliny mają zahamowany wzrost, początkowo mało widocznie, coraz wyraźniej w kolejnych latach i w okresach chłodu. Najsilniejsze objawy wiosną; latem przy 22–26°C lub wyżej mogą całkiem zniknąć, ale roślina pozostaje zakażona do końca życia.

Profilaktyka

• Przenoszony przez około 50 gatunków mszyc, w tym mszycę brzoskwiniowo-ziemniaczaną; przenosi się też mechanicznie z sokiem chorych roślin, ale NIE przez nasiona
• Nie ma bezpośrednich metod zwalczania — jedyne wyjście to zdrowy materiał sadzeniowy i kontrola mszyc
• Sukcesywne usuwanie roślin podejrzanych o porażenie w ciągu sezonu wegetacyjnego
• Unikanie zachwaszczenia — liczne chwasty jednoroczne i wieloletnie są bezobjawowymi żywicielami wirusa
• Stosowanie barier ochronnych zabezpieczających przed mszycami
• Lustracje od wczesnej wiosny co dwa tygodnie; wznowienie jesienią, gdy temperatura w ciągu dnia spada do 18°C — wtedy objawy wracają
• Straty zwykle około 15% plonu, przy silnym porażeniu nawet 90%; porażone rośliny gorzej nadają się do pędzenia, bo wymagają dłuższego chłodzenia

Choroba wirusowa — przenoszą ją szkodniki i materiał rozmnożeniowy.

W kalendarzu rośliny

• Wiosną co dwa tygodnie szukaj objawów wirusów · mar–lip
• Jesienny nawrót objawów wirusowych — druga szansa na diagnozę · sie–wrz
• Zadołuj karpę do pędzenia — zbiór rabarbaru w środku zimy · sty, gru — Pędzenie to jedyny sposób, żeby mieć ogonki poza sezonem. Metodyka opisuje jego przebieg: zbiór zaczyna się 4–5 tygodni po zadołowaniu karp, trwa około dwóch miesięcy i daje 3–4 kg ogonków z metra kwadratowego powierzchni dołowania. Zabieg musi wypaść zimą, bo karpa najpierw potrzebuje przechłodzenia — metodyka wspomina o tym przy wirusach: rośliny porażone wirusową plamistością gorzej nadają się do pędzenia, bo wymagają dłuższego chłodzenia.