W naszym kalendarzu występuje przy 9 roślinach — szkody, lustracja i terminy różnią się między nimi, więc opisujemy je roślina po roślinie. Przy 5 z nich liczymy z sumy temperatur, kiedy spodziewać się wylęgu albo nalotu — w planie Pro.
Opuchlaki (truskawkowiec i chropawiec)Otiorhynchus sulcatus, Otiorhynchus raucus
Szkody. Chrząszcze wygryzają zatoki na brzegach liści, wiosną wyjadają pąki i mogą obrączkować młode pędy. Larwy w glebie niszczą drobne korzenie i ogryzają korę grubszych oraz szyjki korzeniowej — krzew słabnie, więdnie i zamiera.
Jak wypatrywać
przy osłabionych krzewach sprawdzenie gleby przy korzeniach; przegląd koron na obecność uszkodzonych liści i chrząszczy — maj–czerwiec (larwy) oraz koniec czerwca i lipiec (chrząszcze)
W kalendarzu rośliny
Od końca czerwca szukaj wygryzionych brzegów liści — opuchlaki · cze–lip
Opuchlaki (truskawkowiec i lucernowiec)Otiorhynchus sulcatus, Otiorhynchus ligustici
Szkody. Chrząszcze wyjadają wiosną pąki, potem wygryzają półkoliste zatoki na brzegach liści i obrączkują młode pędy u nasady. Larwy ogryzają korę korzeni i niszczą drobne korzenie — krzewy słabną, jednoroczne mogą zamierać.
Jak wypatrywać
dołki 25 × 25 cm na 30 cm głębokości — przed założeniem nasadzenia
strząsanie na płachtę entomologiczną i sprawdzanie obecności chrząszczy — koniec czerwca, lipiec
W kalendarzu rośliny
Od końca czerwca strząsaj chrząszcze na płachtę — opuchlaki i naliściaki · cze–lip
Szkody. Wiosną larwy żerują na korzeniach: drobne zjadają, ze starszych ogryzają korę. Od początku czerwca do jesieni chrząszcze wyjadają na brzegach liści charakterystyczne półokrągłe zatoki, a lokalnie obrączkują pędy, ogryzając korę wokół ich dolnej części. Wzrost krzewów jest osłabiony, pędy potrafią zamierać.
Jak wypatrywać
próbki gleby z 32 dołków 25x25x30 cm (razem 2 m2), sprawdzane na obecność larw, poczwarek i chrząszczy — przed założeniem plantacji
przegląd liści (zatoki na brzegach), dolnych części pędów (ogryziona kora), powierzchni gleby pod roślinami oraz gleby na obecność larw, poczwarek i chrząszczy — wczesna wiosna oraz czerwiec–wrzesień
Szkody. Nielotne chrząszcze wygryzają nocą półokrągłe zatoczki na brzegach igieł i liści; w dzień kryją się w ściółce. Larwy — białe, beznogie, rogalikowato zgięte — zimują w glebie i obgryzają korzenie, przez co krzew więdnie i zamiera mimo podlewania.
Jak wypatrywać
oględziny brzegów młodych igieł z latarką; przy więdnięciu — korzenie i ziemia przy nasadzie — od kwietnia do września, po zmroku
W kalendarzu rośliny
Kupując cisa, obejrzyj brzegi najmłodszych igieł i korzenie— Z sadzonką cisa najłatwiej przynieść do ogrodu opuchlaka: chrząszcze wygryzają brzegi igieł, a ich larwy mogą siedzieć w podłożu doniczki.
Wieczorem sprawdź igły cisa: wygryzione zatoczki to opuchlak · kwi–wrz
Szkody. Nielotne chrząszcze wygryzają nocą zatoczki na brzegach liści; białe, beznogie larwy obgryzają w ziemi korzenie, przez co kępa więdnie mimo podlewania.
Jak wypatrywać
oględziny brzegów liści z latarką; przy więdnięciu — korzenie i ziemia przy nasadzie — od kwietnia do września, po zmroku
Szkody. Larwy żerują w glebie na korzeniach i cebulach, przez co rośliny słabną i zamierają; chrząszcze wygryzają zatoki na brzegach liści. Wykrywalne wyłącznie przed założeniem uprawy — po posadzeniu lilii nie ma na nie zarejestrowanego środka.
Jak wypatrywać
próby glebowe 25×25 cm na głębokość 30 cm, przesiewane i przeliczane na 2 m² łącznej powierzchni — przed założeniem uprawy
Szkody. Chrząszcze wygryzają od brzegu liścia zatokowate lub nieregularne dziury, żerując nocą. Larwy — beznogie, rogalikowato zgięte, długości około 10 mm — żerują w glebie na korzeniach; roślina więdnie i marnieje mimo wilgotnej gleby, bo została pozbawiona korzeni. Owady mają kilkuletni cykl rozwojowy, więc pozostawienie ich bez działań zagraża roślinom przez wiele sezonów.
Jak wypatrywać
oględziny systemu korzeniowego po podważeniu kępy; oględziny brzegów liści pod kątem zatokowatych wygryzień; pojemniki wkopane w ziemię jako pułapki na wędrujące chrząszcze; trzmielina japońska w pojemniku jako roślina wskaźnikowa, uszkadzana w pierwszej kolejności — przy podziale kępy i po stwierdzeniu więdnięcia mimo wilgotnej gleby; chrząszcze — w sezonie wegetacyjnym, wieczorem
W kalendarzu rośliny
Dziel pierwiosnki po kwitnieniu, w maju lub czerwcu — nie jesienią · maj–cze— To najważniejszy termin w całym roku pierwiosnka i jednocześnie ten, który najczęściej się myli, bo większość bylin dzieli się wczesną wiosną albo jesienią. Tu jest inaczej: LODR podaje, że podział kęp należy wykonywać w maju i czerwcu, po przekwitnięciu, a PZD wskazuje pierwiosnki jako przykład bylin, które dzieli się w czerwcu, bo już przekwitły i przechodzą w spoczynek. Roślina jest wtedy w naturalnym dołku wegetacyjnym, więc podział znosi najlepiej, a do jesieni zdąży się ukorzenić. Podzielona jesienią wchodzi w zimę bez korzeni i po prostu wymarza.
Roślina więdnie mimo wilgotnej ziemi — sprawdź korzenie
Szkody. Chrząszcze wygryzają zatokowate lub nieregularne dziury od brzegu liścia — to najbardziej charakterystyczne uszkodzenie różanecznika. Larwy, beznogie, kształtu rogalikowatego, długości około 10 mm, żerują w podłożu na korzeniach; porażona roślina więdnie i zamiera mimo podlewania. Larwy występują też na innych roślinach ozdobnych jako szkodnik wielożerny.
Jak wypatrywać
oglądanie brzegów najmłodszych liści; jako roślinę wskaźnikową można ustawić w pobliżu pojemnik z trzmieliną japońską, która jest uszkadzana przez chrząszcze w pierwszej kolejności; chrząszcze są aktywne po zmroku — sezon wegetacyjny, po zauważeniu pierwszych uszkodzeń liści
oglądanie systemu korzeniowego i wierzchniej warstwy gleby przy podstawie krzewu; przy przekopywaniu gleby larwy są dobrze widoczne — wiosną przed sadzeniem oraz po stwierdzeniu więdnięcia pojedynczych roślin
W kalendarzu rośliny
Przy zakupie obejrzyj najmłodsze liście i korzenie— Metodyka wymienia azalię i różanecznik z nazwy jako rośliny, przy których zakupie trzeba oglądać najmłodsze liście pod kątem zatoczek wygryzionych przez chrząszcze opuchlaków — „których larwy mogą znajdować się w podłożu”. To najtańszy moment, żeby nie wpuścić na działkę ani opuchlaka, ani fytoftorozy: patogeny korzeniowe zawleczone z bryłą zostają w ziemi na lata.
Opuchlaki: truskawkowiec, lucernowiec, rudonógOtiorhynchus sulcatus, O. ligustici, O. ovatus
Szkody. Wczesną wiosną chrząszcze wyjadają pąki, a później wygryzają na brzegach liści charakterystyczne zakola. W maju i czerwcu obrączkują młode pędy u nasady, przez co jednoroczne pędy mogą zamierać. Larwy ogryzają korę z korzeni i niszczą drobne korzenie — to najczęstsza przyczyna zamierania młodych krzewów.
Jak wypatrywać
oglądanie brzegów liści na zakola i nasady młodych pędów; chrząszcze są aktywne nocą, więc szuka się ich wieczorem albo pod osłonami przy ziemi — wiosna (uszkodzenia pąków), koniec maja i czerwiec (pojaw chrząszczy, zakola na liściach)
Opisy pochodzą z kalendarzy roślin wypisanych z metodyk ochrony roślin i poradników
sygnalizatora; ich wydawców wymienia wykaz źródeł.
Więcej haseł: choroby · szkodniki ·
rośliny.