Zgorzel siewek kapustnych

Pythium spp., Fusarium spp., Rhizoctonia spp., Alternaria spp., Botrytis spp., Sclerotinia spp.

Objawy. Kiełki zamierają przed wschodami albo siewki po wschodach słabiej rosną, żółkną i zamierają; szyjka korzeniowa przewęża się i brązowieje, a najmłodsze korzenie łatwo się urywają. Rośliny porażone później mogą przetrwać, ale ze zdrewniałą, przewężoną częścią podliścieniową.

Profilaktyka

• Największe zagrożenie od kiełkowania do czwartego liścia, także krótko po posadzeniu
• Sprzyja jej powolne kiełkowanie, zimne i przelane podłoże, zbyt głębokie pikowanie, zagęszczenie i brak światła; nie sadzić do zimnej, mokrej ziemi
• Nasiona co najmniej kategorii standard; gotowy substrat torfowy albo podłoże odkażone
• Przegląd siewek co najmniej dwa razy w tygodniu

Patogen glebowy — zakaża przez korzenie, z gleby i materiału sadzeniowego.

W kalendarzu rośliny

• Wysiewaj do czystego podłoża i dwa razy w tygodniu przeglądaj siewki · maj–sie — Zgorzel siewek najgroźniejsza jest właśnie przy produkcji rozsady, od kiełkowania do czwartego liścia. Sprzyja jej powolne kiełkowanie, zimne i przelane podłoże, zbyt głębokie pikowanie, gęsty siew i brak światła. Z rozsadą na grządkę trafiają też kiła i inne choroby.

Pythium spp., Fusarium spp., Rhizoctonia solani

Objawy. Potocznie czarna nóżka. Zgorzel przedwschodowa to zamieranie kiełków, zanim wydostaną się na powierzchnię. Zgorzel powschodowa: siewki pojedynczo lub placowo słabo rosną, żółkną, więdną i obumierają, a szyjka korzeniowa jest zbrunatniała i przewężona.

Profilaktyka

• Wysiewać nasiona o wysokiej energii i sile kiełkowania, zdrowe i zaprawione przed siewem
• Używać podłoży odkażonych termicznie lub chemicznie; najlepiej gotowego substratu torfowego wolnego od chorób
• Wysiew do tac wielokomorowych zamiast gęsto w skrzynce
• Unikać wilgotnego i zimnego podłoża, dużego zagęszczenia siewek w rzędzie oraz niedostatku światła — to trzy czynniki, które metodyka wskazuje jako sprzyjające chorobie

Patogen glebowy — zakaża przez korzenie, z gleby i materiału sadzeniowego.

Zgorzel siewek kapustnych (czarna nóżka)

Objawy. Masowe zamieranie kiełków przed wschodami albo siewek po wschodach. U roślin porażonych w starszym wieku część podliścieniowa jest zdrewniała i lekko przewężona — takie rośliny mogą przetrwać, ale są słabe. Problem dotyczy wyłącznie okresu produkcji rozsady.

Profilaktyka

• Wysiew nasion zdrowych, o dobrej sile kiełkowania, zaprawionych przed siewem
• Podłoże odkażone termicznie lub chemicznie; najlepiej świeży substrat torfowy w tacach wielokomorowych
• Nie siać zbyt gęsto i nie pikować zbyt głęboko do wilgotnego, przelanego podłoża
• Ryzyko rośnie, gdy kiełkowanie i wzrost siewek przebiegają bardzo powoli — czyli przy zimnym, zbyt mokrym podłożu i przy niedoborze światła bardzo wczesną wiosną
• Siewki oglądać od kiełkowania do fazy 1–2 liści właściwych; poradnik sygnalizatora przyjmuje za próg ponad 1% siewek z przewężoną szyjką albo przewróconych — wtedy usunąć chore razem z podłożem wokół

Patogen glebowy — zakaża przez korzenie, z gleby i materiału sadzeniowego.

W kalendarzu rośliny

• Wysiewaj do czystego podłoża i przeglądaj rozsadę przed sadzeniem · lut–maj — Zgorzel siewek, kiła, czerń krzyżowych i czarna zgnilizna kapustnych zaczynają się już na etapie rozsady — z zakażonego podłoża albo z nasion. Roślina wyniesiona na grządkę z chorym korzeniem zaraża stanowisko na lata. Metodyka wskazuje kontrolę zdrowotności rozsady jako podstawowy środek higieny.

Zgorzel siewek kapustnych (czarna nóżka)

Objawy. Masowe zamieranie kiełków przed wschodami lub zamieranie siewek zaraz po wschodach. Rośliny porażone w starszym wieku mogą przetrwać — część podliścieniowa jest wtedy zdrewniała i lekko przewężona.

Profilaktyka

• Metodyka opisuje warunki słownie: choroba wybucha, gdy nasiona wysiewa się niezaprawione, do zimnego i zbyt wilgotnego podłoża, w dużym zagęszczeniu, a produkcja rozsady odbywa się wczesną wiosną przy zbyt małej ilości światła bez doświetlania
• Największy problem, gdy kiełkowanie i wzrost siewek przebiegają bardzo powoli lub siewki pikowane są zbyt głęboko do wilgotnego, przelanego podłoża
• Wysiewać nasiona o dobrej kondycji i sile kiełkowania, zdrowe i zaprawione przed siewem
• Używać podłoży odkażonych termicznie lub chemicznie; najlepszy sposób to wysiew do tacek wielokomorowych wypełnionych substratem torfowym wolnym od chorób
• Sprawcy to patogeny glebowe i przenoszone na nasionach; grzyby z rodzaju Alternaria powodują zarówno zgorzel siewek, jak i czerń krzyżowych
• Poradnik sygnalizatora podaje liczby: Fusarium i Rhizoctonia rozwijają się w 4–33 °C (optimum ok. 25 °C), Pythium najlepiej w 15–20 °C; do podlewania rozsady nie używać wody zimniejszej niż 12 °C ani cieplejszej niż 25 °C

Patogen glebowy — zakaża przez korzenie, z gleby i materiału sadzeniowego.

W kalendarzu rośliny

• Wysiewaj do czystego podłoża i nie przelewaj rozsady · lip–sie — Zgorzel siewek, potocznie czarna nóżka, powoduje masowe zamieranie kiełków jeszcze przed wschodami. Sprawcy siedzą w glebie i na nasionach, a wybucha to wtedy, gdy podłoże jest zimne, przelane, siew zbyt gęsty, a światła za mało. Kapustę pekińską sieje się szybko i gęsto, więc ryzyko jest realne.

Pythium spp., Phytophthora spp., Fusarium spp., Rhizoctonia spp., Alternaria spp., Botrytis spp., Sclerotinia spp.

Objawy. Kiełki zamierają przed wschodami albo siewki po wschodach słabo rosną, żółkną i zamierają, pojedynczo lub placami. Szyjka korzeniowa brązowieje i się przewęża, korzenie brązowieją i łatwo się urywają. Rośliny porażone później mogą przetrwać ze zdrewniałą, przewężoną częścią podliścieniową. Objawy bywają mylone z żerowaniem śmietki.

Profilaktyka

• Nasiona kwalifikowane, zaprawione; siew do wielodoniczek z gotowym substratem albo podłożem odkażonym termicznie
• Sprzyjają jej powolne kiełkowanie, zimne, przelane podłoże, zbyt głębokie pikowanie, zagęszczenie i brak światła
• Przy 25 °C dominują Fusarium i Rhizoctonia, w chłodzie — Pythium
• Obserwacja siewek co najmniej 2 razy w tygodniu (metodyka) albo co 7 dni (poradnik); przy 1–5% chorych roślin ograniczyć podlewanie, woda nie zimniejsza niż 12 °C i nie cieplejsza niż 25 °C
• Woda ze stawów bywa źródłem patogenów

Patogen glebowy — zakaża przez korzenie, z gleby i materiału sadzeniowego.

W kalendarzu rośliny

• Pilnuj rozsady: czyste podłoże, ciepło do wschodów, potem co najmniej 12 °C · lut–lip — Zgorzel siewek zabija kiełki i młode siewki, zwłaszcza gdy rosną powoli w zimnym, przelanym podłożu, za gęsto i bez światła. Rozsada, która po czwartym liściu dostanie chłodu poniżej 12 °C, może się zjarowizować i zamiast główki wybić w pęd kwiatostanowy.