Mątwik burakowy

Heterodera schachtii szkodnik

W naszym kalendarzu występuje przy 9 roślinach — szkody, lustracja i terminy różnią się między nimi, więc opisujemy je roślina po roślinie.

Na jakich roślinach

Szkody i lustracja — roślina po roślinie

Brokuł Brassica oleracea var. italica

Szkody. Nicień korzeniowy. Rośliny rosną słabo, liście żółkną, a korzenie tworzą nadmiernie rozrośniętą „brodę”; objawy występują placami. Od czerwca na korzeniach widać białe kuleczki wielkości łebka szpilki — samice, które potem brunatnieją w cysty.

Jak wypatrywać

  • oględziny korzeni roślin z zahamowanym wzrostem; potwierdzenie wymaga analizy gleby — przy podejrzanych objawach, od czerwca do końca uprawy

Burak ćwikłowy Beta vulgaris

Szkody. Nicień wprowadza do rośliny enzymy zaburzające jej rozwój. Rośliny mają zahamowany wzrost i żółknące liście, a system korzeniowy jest nadmiernie rozrośnięty i tworzy tak zwaną brodę z ciągle wyrastających korzeni przybyszowych.

Jak wypatrywać

  • próbka gleby z głębokości 20–30 cm z wielu miejsc grządki, wymieszana (do analizy 0,2–0,5 kg) — analiza w laboratorium nematologicznym — przed siewem — analiza gleby
  • analiza gleby lub rośliny wykonana przez specjalistę — metodyka wprost zaznacza, że szkodnika należy identyfikować przez specjalistów; w polu jedynym sygnałem są skarłowaciałe rośliny z brodą korzeniową — przed założeniem uprawy oraz przy podejrzanych objawach w trakcie wegetacji

W kalendarzu rośliny

  • Zaplanuj przedplon i czteroletnią przerwę · mar–kwi — Metodyka stawia płodozmian na pierwszym miejscu, bo dwa najgroźniejsze problemy buraka — mątwik burakowy i parch zwykły — utrzymują się w glebie. Cysty mątwika przeżywają w ziemi wiele lat, a bakteria parcha zimuje na resztkach ziemniaków i buraków przez rok lub dwa.

Kalafior Brassica oleracea var. botrytis

Szkody. Enzymy wprowadzane przez nicienia zaburzają rozwój rośliny: wzrost jest zahamowany, liście żółkną, a system korzeniowy tworzy tak zwaną brodę z ciągle wyrastających korzeni przybyszowych. Cysty z jajami przetrwają w glebie wiele lat.

Jak wypatrywać

  • oględziny systemu korzeniowego roślin zahamowanych we wzroście; potwierdzenie wymaga analizy gleby lub rośliny przez specjalistę — przy podejrzanych objawach w trakcie wegetacji

Kapusta brukselska Brassica oleracea var. gemmifera

Szkody. Objawy placami od końca czerwca: rośliny słabo rosną, karłowacieją, są wrażliwe na brak wody, zewnętrzne liście żółkną i zasychają; korzenie tworzą „brodę”, a od czerwca widać na nich białe kuleczki samic.

Jak wypatrywać

  • analiza gleby w laboratorium; oględziny drobnych korzeni wykopanych roślin — przed uprawą i przy objawach

W kalendarzu rośliny

  • Rośliny placami karleją i żółkną — sprawdź korzenie

Kapusta głowiasta Brassica oleracea

Szkody. Nicień zaburzający fizjologiczny rozwój rośliny. Zaatakowane rośliny mają zahamowany wzrost i żółknące liście, a system korzeniowy jest nadmiernie rozwinięty i tworzy tak zwaną brodę z ciągle wyrastających korzeni przybyszowych. Cysty z jajami przetrwają w glebie wiele lat.

Jak wypatrywać

  • identyfikacja wymaga specjalisty — analiza laboratoryjna gleby lub rośliny; w polu jedynie oględziny zahamowanych roślin z brodą korzeniową — przy podejrzanych objawach w trakcie wegetacji
  • próbka gleby z głębokości 20–30 cm z kilku miejsc grządki, wymieszana (do analizy 0,2–0,5 kg), także spod roślin, które w poprzednim sezonie słabo rosły; nie w suszę i nie po zalaniu — analiza w laboratorium nematologicznym — przed uprawą roślin żywicielskich na stanowisku podejrzanym o mątwika

Kapusta pekińska Brassica rapa subsp. pekinensis

Szkody. Nicień wprowadza do rośliny enzymy zaburzające jej rozwój. Zaatakowane rośliny mają zahamowany wzrost i żółknące liście, a system korzeniowy jest nadmiernie rozwinięty i tworzy tak zwaną brodę z ciągle wyrastających korzeni przybyszowych.

Jak wypatrywać

  • identyfikacja wymaga specjalisty — analiza gleby lub rośliny w laboratorium; w polu jedynie oględziny zahamowanych roślin i rozgałęzionych korzeni — przed założeniem uprawy oraz przy podejrzanych objawach w trakcie wegetacji

Kapusta włoska Brassica oleracea var. sabauda

Szkody. Nicień korzeniowy: roślina wytwarza masę drobnych korzeni bocznych, słabo rośnie, zewnętrzne liście żółkną i zasychają, a w upał rośliny więdną. Objawy występują placami.

Jak wypatrywać

  • analiza gleby lub korzeni w laboratorium — przed uprawą i przy podejrzanych objawach

Rzodkiewka Raphanus sativus

Szkody. Nicień glebowy. Rośliny są małe, rosną wolniej, zewnętrzne liście żółkną i zasychają, a w upały rośliny więdną; objawy pojawiają się placami około miesiąca po siewie. Na korzeniach roślin rosnących dłużej niż 30 dni widać białe kuleczki samic i gęstą „brodę” korzeni.

Jak wypatrywać

  • analiza gleby w laboratorium; oględziny drobnych korzeni wykopanych roślin — przed założeniem uprawy i przy objawach na roślinach

W kalendarzu rośliny

  • Rośliny placami karleją i żółkną — sprawdź korzenie

Szpinak Spinacia oleracea

Szkody. Na korzeniach już w czerwcu widoczne są samice w postaci białych kuleczek wielkości łebka od szpilki, które później brunatnieją i tworzą cysty. Roślina broni się, wytwarzając nowe korzenie, przez co powstaje charakterystyczna broda. Rośliny wolniej rosną, zewnętrzne liście żółkną i przedwcześnie zasychają, a rośliny więdną w upalne dni. Występuje placowo.

Jak wypatrywać

  • próba gleby z 10–30 punktów z powierzchni 1 ha, z głębokości 20–30 cm po odrzuceniu warstwy wierzchniej; po wymieszaniu 0,5–1 kg do analizy laboratoryjnej — przed założeniem uprawy

W kalendarzu rośliny

  • Przy historii mątwika pobierz próbę gleby · mar

Opisy pochodzą z kalendarzy roślin wypisanych z metodyk ochrony roślin i poradników sygnalizatora; ich wydawców wymienia wykaz źródeł. Więcej haseł: choroby · szkodniki · rośliny.