Śmietka kapuściana

Szkody. Larwy pierwszego pokolenia wyjadają korzenie boczne i drążą płytkie korytarze w korzeniu głównym i szyjce korzeniowej świeżo posadzonej rozsady — rośliny słabo rosną, więdną, łatwo dają się wyciągnąć z ziemi i zamierają. Larwy kolejnych pokoleń żerują także w nerwach liści, w głąbie u nasady róży i w różach jesiennych odmian.

Jak wypatrywać

• pułapka zapachowa wabiąca ciężarne samice, dwie na plantację niezależnie od powierzchni; liczenie odłowionych much dwa razy w tygodniu — brokuł na zbiór letni: od ok. 5 kwietnia przez 4 tygodnie; brokuł na zbiór jesienny: od połowy lipca do ok. 5 września (7–8 tygodni)
• oględziny ziemi przy szyjce korzeniowej 10 kolejnych roślin — białe, podłużne, żeberkowane jaja długości ok. 1,2 mm — od posadzenia rozsady, gdy nie ma pułapki

W kalendarzu rośliny

• Wczesny brokuł: od początku kwietnia pilnuj śmietki kapuścianej · kwi–maj
• Ziemia ogrzała się do 10 °C — śmietka zaczyna wylatywać · kwi–maj
• Brokuł jesienny: od połowy lipca znów pilnuj śmietki · lip–wrz
• Próg śmietki przekroczony — działaj w ciągu 2–3 dni

Szkody. Larwy I pokolenia żerują w korzeniu głównym i szyjce korzeniowej świeżo posadzonej rozsady — już 3 larwy w roślinie hamują wzrost, a często ją zabijają. Uszkodzone rośliny słabo rosną, więdną i łatwo wychodzą z ziemi. Larwy II i III pokolenia drążą korytarze w nerwach liści i uszkadzają róże.

Jak wypatrywać

• 2 pułapki zapachowe wabiące ciężarne samice, ustawione na brzegach uprawy około 2 m od krawędzi; pomocniczo żółte lub białe tablice lepowe; kontrola minimum 2 razy w tygodniu — od posadzenia rozsady do zbioru
• oględziny gleby przy szyjce korzeniowej 10 kolejnych roślin na obecność jaj — od posadzenia rozsady, w okresach lotu muchówek

W kalendarzu rośliny

• Zaraz po posadzeniu nakryj rośliny włókniną lub siatką · mar–lip — Metodyka wskazuje osłony z włókniny i siatek entomologicznych jako metodę chroniącą kalafior jednocześnie przed śmietką kapuścianą, tantnisiem krzyżowiaczkiem i chowaczami. Dla działkowca to najskuteczniejszy zabieg w całym sezonie: bariera fizyczna zamiast trzech różnych lustracji i oprysków.
• Zawieś pułapkę na śmietkę i sprawdzaj ją 2 razy w tygodniu · mar–paź

Szkody. Larwy pierwszego pokolenia uszkadzają głównie korzenie; larwy kolejnych pokoleń żerują w szyjce korzeniowej i w główkach kapusty brukselskiej. Uszkodzone rośliny żółkną, zamierają i gniją.

Jak wypatrywać

• pułapki zapachowe — późne kapustne: od połowy lipca do ok. 5 września
• oględziny ziemi przy nasadzie szyjki korzeniowej kolejnych roślin — po posadzeniu rozsady

W kalendarzu rośliny

• Próg pchełek albo śmietki przekroczony — nakryj rośliny
• Od połowy lipca pilnuj śmietki w główkach · lip–wrz

Szkody. Według metodyki najgroźniejszy szkodnik warzyw kapustowatych. Larwy I pokolenia atakują rozsadę zaraz po posadzeniu, żerując w korzeniu głównym i szyjce korzeniowej — żerowanie już 3 larw w jednej roślinie hamuje wzrost, a często prowadzi do jej zamierania. Uszkodzone rośliny słabo rosną, więdną i łatwo wychodzą z ziemi. Larwy II i III pokolenia drążą korytarze w głównych nerwach liści i uszkadzają główki.

Jak wypatrywać

• pułapka zapachowa wabiąca ciężarne samice, 2 sztuki na plantację niezależnie od powierzchni, wkopane około 2 m od brzegu pola od strony zakrzewień lub rowu; kontrola dwa razy w tygodniu — odmiany wczesne: od około 5 kwietnia przez 4 tygodnie; odmiany średnio późne i późne: od połowy lipca przez 7–8 tygodni
• oględziny gleby przy szyjce korzeniowej na obecność białych, podłużnych jaj długości około 1,2 mm; od 3 do 5 obserwacji w zależności od powierzchni uprawy — alternatywnie, gdy nie ma pułapki — od posadzenia rozsady

W kalendarzu rośliny

• Zaraz po posadzeniu nakryj rozsadę siatką lub włókniną · mar–cze — Metodyka wymienia osłony z włókniny i siatek entomologicznych jako ochronę przed trzema najgroźniejszymi szkodnikami naraz: śmietką kapuścianą, tantnisiem krzyżowiaczkiem i chowaczami. Dla działkowca to najskuteczniejszy zabieg, który nie wymaga żadnej chemii — muchówka po prostu nie ma jak złożyć jaj przy szyjce korzeniowej.
• Ustaw pułapkę zapachową na śmietkę kapuścianą · mar–lis
• Zareaguj w ciągu 3–5 dni od złapania śmietki · mar–lis
• Odchwaszczaj do zakrycia międzyrzędzi · mar–lip — Metodyka podaje twardą liczbę: kapusta z rozsady nieodchwaszczana przez ponad 30 dni od sadzenia daje plon niższy o 30–40%. Chwasty to jednak nie tylko konkurencja — chwasty kapustowate, jak tasznik, tobołki, gorczyca polna i rzodkiew świrzepa, żywią te same choroby i szkodniki co kapusta, a kwitnące chwasty wabią samice śmietek i motyli, które potem składają jaja na twojej kapuście.

Szkody. Larwy pierwszego pokolenia żerują w korzeniu głównym i szyjce korzeniowej świeżo posadzonej rozsady — już 3 larwy w jednej roślinie hamują wzrost i zwykle prowadzą do jej zamarcia. Uszkodzone rośliny słabo rosną, więdną i łatwo je wyciągnąć z ziemi. Larwy drugiego i trzeciego pokolenia drążą korytarze w głównych nerwach liści i uszkadzają główki.

Jak wypatrywać

• pułapka zapachowa wabiąca ciężarne samice, 2 pułapki na plantację niezależnie od jej powierzchni, wkopane na styliskach około 2 m od brzegu pola; kontrola dwa razy w tygodniu. Alternatywnie oględziny jaj u nasady szyjki korzeniowej — od posadzenia rozsady; pułapki na odmiany wczesne od połowy pierwszej dekady kwietnia przez 4 tygodnie, na odmiany średniopóźne i późne od połowy lipca do połowy pierwszej dekady września przez 7-8 tygodni

W kalendarzu rośliny

• Nakryj świeżo posadzoną kapustę włókniną lub siatką · sie — Metodyka wskazuje osłony z włókniny i siatek entomologicznych jako metodę mechaniczną chroniącą jednocześnie przed śmietką kapuścianą, tantnisiem krzyżowiaczkiem, chowaczami i pchełkami — czyli przed czterema najgroźniejszymi szkodnikami naraz, bez jednego opryskiwania. Osłona chroni też młode rośliny przed gołębiami, gawronami i kawkami, które potrafią ogołocić świeżo posadzoną rozsadę.
• Pilnuj nalotu śmietki kapuścianej po posadzeniu rozsady · sie–wrz

Szkody. Larwy wiosennego pokolenia niszczą korzenie boczne i drążą płytkie korytarze w korzeniu palowym i szyjce korzeniowej świeżo posadzonej rozsady — rośliny więdną, łatwo dają się wyciągnąć z ziemi i zamierają; masowy nalot może zniszczyć całą uprawę. Larwy kolejnych pokoleń drążą korytarze w nerwach i ogonkach liści.

Jak wypatrywać

• żółta pułapka zapachowa wabiąca wyłącznie ciężarne samice, co najmniej 2 na plantację, wkopana ok. 2 m od brzegu; kontrola co 2–3 dni, wymiana wabika co kilka dni — kapusta wczesna: od początku kwietnia do połowy maja (4–5 tygodni); kapusta późna: od połowy lipca do ok. 5 września (7–8 tygodni)
• oględziny gleby u podstawy 10 kolejnych roślin — białe, podłużne jaja ok. 1,2 mm — od posadzenia rozsady, po złowieniu pierwszych muchówek

W kalendarzu rośliny

• Wczesną kapustę zaraz po posadzeniu przykryj włókniną · kwi–lip — Metodyka podaje, że płaskie okrycie agrowłókniną niemal całkowicie chroni młodą kapustę przed śmietką i pchełkami — dwoma największymi problemami wiosennej uprawy — i przyspiesza zbiór o 2–3 tygodnie. Osłony z włókniny i siatek chronią też przed tantnisiem, chowaczami i ptakami.
• Od początku kwietnia pilnuj wiosennej śmietki kapuścianej · kwi–maj
• Ziemia ma około 10 °C — śmietka zaczyna wylatywać · kwi–maj
• Kapusta jesienna i zimowa: od połowy lipca znów pilnuj śmietki · lip–wrz
• Próg śmietki przekroczony — obsyp rośliny ziemią

Szkody. Larwy drążą korytarze w wierzchniej warstwie skórki zgrubienia i wgryzają się do jego wnętrza; rośliny żółkną i zamierają, a uszkodzone korzenie gniją i nie nadają się do jedzenia.

Jak wypatrywać

• pułapki zapachowe wabiące ciężarne samice, co najmniej dwie; przegląd co 2–3 dni — pokolenie wiosenne: od ok. 5 kwietnia do końca maja; pokolenia letnie i jesienne: od połowy lipca do połowy września
• oględziny ziemi przy nasadzie szyjki korzeniowej co najmniej dwa razy w tygodniu; jaja białe, podłużne, ok. 1,2 mm — gdy nie ma pułapki — przez cały okres uprawy

W kalendarzu rośliny

• Od początku kwietnia do końca maja pilnuj śmietki kapuścianej · kwi–maj
• Ziemia ogrzała się do 10 °C — śmietka zaczyna wylatywać · kwi–maj
• Siew letni i jesienny: od połowy lipca znów pilnuj śmietki · lip–wrz
• Próg śmietki przekroczony — chroń rzodkiewkę