Aster chiński (ogrodowy) Callistephus chinensis
Fuzarioza naczyniowa astra
Objawy. Choroba numer jeden tego gatunku i jedyna, przy której metodyka wymienia astra chińskiego z nazwy: „Do bardzo wrażliwych na fuzariozę naczyniową należą astry chińskie, które więdną i wypadają nawet przed kwitnieniem”. Liście roślin porażonych więdną i zamierają, a roślina więdnie mimo wilgotnej gleby, bo grzyb zatyka wiązki przewodzące. Na przekroju podłużnym i poprzecznym pędu widoczne jest zbrązowienie wiązek przewodzących — to objaw rozstrzygający, odróżniający fuzariozę od zwykłego przesuszenia. W dalszym przebiegu patogen przerasta z wiązek na powierzchnię pędu i tworzy tam bardzo liczne skupienia zarodników, rozprzestrzenianych z prądami powietrza, przez owady i wraz z zakażoną glebą.
Profilaktyka
- Płodozmian — metodyka wskazuje jako główną przyczynę „zbyt częste sadzenie tych samych gatunków roślin wrażliwych na fuzariozę w to samo miejsce, co powoduje gromadzenie się patogena w glebie”, i podaje ogólną zasadę: „Nie należy sadzić ponownie tych samych gatunków roślin w tym samym miejscu”
- Unikanie sadzenia gatunków i odmian, które w poprzednim roku były silnie porażone przez choroby grzybowe
- Wysianie i przyoranie gorczycy lub gryki jako poplonu — metodyka podaje, że ograniczają one występowanie patogenów z rodzajów Phytophthora i Fusarium oraz rolnic i pędraków
- Solaryzacja gleby: przykrycie zagonu przezroczystą folią na kilka tygodni; uzyskana pod nią wysoka temperatura jest zabójcza dla patogenów i szkodników glebowych
- Usuwanie całych porażonych roślin razem z korzeniami i BEZWZGLĘDNY zakaz ich kompostowania — metodyka: „nie należy kompostować roślin porażonych przez patogeny glebowe z rodzajów Fusarium, Verticilium, Sclerotinia, Phytophthora”
- Wprowadzanie do gleby materii organicznej i kompostowanej kory, które poprawiają jej potencjał antychorobowy i ograniczają rozwój grzybów glebowych
Patogen glebowy — zakaża przez korzenie, z gleby i materiału sadzeniowego.
W kalendarzu rośliny
- Nie wracaj z astrem chińskim na to samo miejsce · kwi–maj — To jedyne zdanie, jakie metodyka poświęca temu gatunkowi wprost: „Do bardzo wrażliwych na fuzariozę naczyniową należą astry chińskie, które więdną i wypadają nawet przed kwitnieniem”. Przyczynę podaje kilkanaście stron dalej: „Głównym powodem jest zbyt częste sadzenie tych samych gatunków roślin wrażliwych na fuzariozę w to samo miejsce, co powoduje gromadzenie się patogena w glebie”. Fuzarioza jest chorobą glebową — nie da się jej zmyć z liści ani przewidzieć z prognozy. Jedyny naprawdę skuteczny zabieg wykonuje się na rok przed sadzeniem, decydując, gdzie astry stanąć NIE mogą. To zalecenie typowe dla warzyw, a nie dla kwiatów, i właśnie dlatego łatwo je na działce przeoczyć.
- Obsiej gorczycą zagon, który odpoczywa po astrach · kwi–maj
- Grządka, na której astry wypadały — przykryj folią na lato · cze–sie
- Rośliny więdną mimo podlewania — przetnij pęd i zajrzyj do środka · lip–lis
- Roślinę z więdnięciem wyrwij — i nie wrzucaj jej na kompost — Metodyka mówi o chorobach glebowych bez półśrodków: „W przypadku chorób glebowych takich jak fytoftoroza lub takich szkodników jak larwy opuchlaka, drutowce czy pędraki usuwamy i palimy całe rośliny”. Ma też osobne, łatwe do przeoczenia ostrzeżenie o kompoście: „nie należy kompostować roślin porażonych przez patogeny glebowe z rodzajów Fusarium, Verticilium, Sclerotinia, Phytophthora”. Kompost z chorych astrów rozwozi fuzariozę po całej działce razem z nawożeniem.