Wciornastek tytoniowiec

Szkody. Najpierw żeruje na liściach zewnętrznych, potem przechodzi na wewnętrzne; na liściach powstają niewielkie, jasnobeżowe plamy o skorkowaciałej powierzchni.

Jak wypatrywać

• przegląd roślin raz w tygodniu, przy suchej i upalnej pogodzie co 3 dni; strząsanie owadów na jasną płytkę; niebieskie lub żółte tablice lepowe nad roślinami — od posadzenia do formowania róży

W kalendarzu rośliny

• Przed zawiązaniem róży szukaj wciornastków · kwi–wrz

Szkody. Wysysa soki z nasad liści, powodując srebrzyste smugi i przebarwienia szczypioru; przy silnym opanowaniu rośliny słabiej plonują.

Jak wypatrywać

• rozchylenie szczypioru i oględziny nasad liści — czerwiec–lipiec, od wzrostu szczypioru; przy suchej, upalnej pogodzie co 3 dni

W kalendarzu rośliny

• W upały sprawdzaj szczypior — wciornastek tytoniowiec · maj–sie

Szkody. Larwy i dorosłe żerują w pąkach kwiatowych i kwiatach, wysysając zawartość komórek. Na płatkach odmian czerwonych powstają nieregularne białe smugi. Samice długości 1,2 mm, latem żółte lub jasnobrązowe, jesienią brązowe.

Jak wypatrywać

• strząsanie larw i dorosłych z losowo wybranych roślin na jasną płytkę o średnicy 10–12 cm; żółta tablica lepowa 13×20 cm z atraktantem, umieszczona pionowo 30 cm nad roślinami, jedna na 100 m² — przez cały okres uprawy, co 7 dni

Szkody. Dorosłe i larwy wysysają sok komórkowy; w miejscach nakłuć powstają drobne, białosrebrzyste plamki, obok których zostają czarne punkty odchodów. Często tworzą się skorkowacenia. Na silnie uszkodzonych liściach jest mnóstwo białych cętek, liście bieleją i zasychają, a rośliny mają ograniczony wzrost.

Jak wypatrywać

• minimum 2 niebieskie lub żółte tablice lepowe na uprawie, przeglądane co 3–7 dni do wykrycia pierwszych samic; następnie cotygodniowy przegląd roślin, zwłaszcza z brzegu, ze sprawdzaniem załamań liści i pochew liściowych — od maja do lipca

W kalendarzu rośliny

• Od maja do lipca zaglądaj w załamania liści — wciornastek · maj–lip

Szkody. Larwy i dorosłe wysysają soki; miejsca żerowania to drobne białosrebrzyste plamki z czarnymi kropkami odchodów, silnie uszkodzone liście żółkną.

Jak wypatrywać

• oględziny najmłodszych liści na 10 kolejnych roślinach raz w tygodniu; od maja do lipca niebieskie lub żółte tablice lepowe — od rozwiniętego pierwszego liścia do pełni kwitnienia

W kalendarzu rośliny

• Od pierwszego liścia do kwitnienia szukaj wciornastków · maj–sie

Szkody. Najpierw żeruje na zewnętrznych liściach, potem wchodzi między liście główek; na uszkodzonych liściach widać skorkowacenia.

Jak wypatrywać

• lustracja raz w tygodniu, w suszy i upale co 3 dni; strząsanie owadów na jasną płytkę średnicy 10–12 cm — od połowy maja do formowania główek

W kalendarzu rośliny

• Przed zawiązaniem główek strząsaj wciornastki · maj–paź

Szkody. Najbardziej szkodliwy na odmianach średnio wczesnych i późnych kapusty białej. Larwy i osobniki dorosłe wysysają sok komórkowy, początkowo z liści zewnętrznych, później wchodzą w głąb główki nawet do dwudziestego liścia. Na liściach zewnętrznych powstają drobne jasnobeżowe plamy, którym zawsze towarzyszą czarne kropki odchodów, a na wewnętrznych drobne, jasne, płaskie brodawki.

Jak wypatrywać

• lustracja raz w tygodniu, a przy suchej i upalnej pogodzie co 3 dni; szczególna uwaga na rośliny na obrzeżach grządki; pomocniczo niebieskie tablice lepowe 20x20 cm zamocowane tak, aby 1/3 wystawała ponad wierzchołki roślin — od zasiedlenia kapusty, przez cały okres wzrostu główek
• oględziny 10 kolejnych roślin na obrzeżach grządki, liście zewnętrzne; przy suchej i upalnej pogodzie co 3 dni — przed formowaniem główek, od połowy maja

W kalendarzu rośliny

• W upały co 3 dni sprawdzaj liście na wciornastka · maj–lis

Szkody. Najwięcej szkód wyrządza na odmianach średnio wczesnych i późnych. Na liściach zewnętrznych liczne drobne, jasnobeżowe plamy, którym zawsze towarzyszą odchody w postaci drobnych czarnych kropek. Na liściach wewnętrznych tworzą się drobne, jasne, płaskie brodawki — larwy i dorosłe wchodzą nawet do 20. liścia w głąb główki.

Jak wypatrywać

• oględziny roślin, ze szczególną uwagą na obrzeża grządki, zasiedlane jako pierwsze; do monitorowania nalotu niebieskie tablice lepowe 20x20 cm, umocowane tak, by jedna trzecia wystawała ponad wierzchołki roślin — przez cały sezon, przy stabilnej, ciepłej i suchej pogodzie

Szkody. Larwy i samice żerują skupiskami na spodzie liści: powstają srebrzystobiałe plamy z czarnymi grudkami odchodów, a po drugiej stronie liścia — drobne skorkowacenia. W główce wchodzą między liście.

Jak wypatrywać

• przegląd spodu liści 10 kolejnych roślin, zwłaszcza na obrzeżach, raz w tygodniu, a w suszę i upał co 3 dni; niebieskie lub żółte tablice lepowe — od fazy 5 liści do osiągnięcia przez główki typowej wielkości; nalot na warzywa w połowie maja

W kalendarzu rośliny

• Od połowy maja szukaj wciornastków pod liśćmi · kwi–lis

Szkody. Dorosłe żerują w kwiatach, larwy w kwiatach, na liściach i zawiązkach. Na liściach drobne srebrzystobiałe plamki, najpierw wzdłuż głównych nerwów, potem na całej blaszce; liście i zawiązki się zniekształcają, a na owocach powstają lekko wklęsłe plamki z korkowaciejącą skórką i drobnymi czarnymi grudkami odchodów.

Jak wypatrywać

• strząsanie roślin nad jasnym talerzykiem (ok. 10–12 cm średnicy): po 10 kolejnych roślin w kilku miejscach na brzegu grządki — od kwitnienia do zbioru — dorosłe żerują w kwiatach

Szkody. Dorosłe żerują w kwiatach, larwy w kwiatach, na liściach i owocach. Na górnej stronie liści drobne, srebrzystobiałe plamki, najpierw wzdłuż nerwów; liście i zawiązki się zniekształcają. Na owocach lekko wklęsłe plamki, skórka korkowacieje, widać drobne smoliste grudki odchodów. Wciornastki przenoszą wirusa brązowej plamistości.

Jak wypatrywać

• strząsanie owadów z losowo wybranych roślin na jasną płytkę średnicy 10–12 cm — od posadzenia do końca sezonu

W kalendarzu rośliny

• Strząsaj wciornastki na jasną płytkę · maj–paź

Szkody. Dorosłe i larwy wysysają sok komórkowy. W miejsce nakłucia wchodzi powietrze, dając drobne biało-srebrzyste plamki — najpierw wzdłuż nerwów głównych, potem na całej powierzchni liścia. Silnie uszkodzone liście bieleją i zasychają.

Jak wypatrywać

• rozchylenie liści i oględziny pachwin przy nasadzie; pomocniczo niebieskie tablice lepowe do śledzenia nalotu — od fazy 1–3 liści przez cały sezon; metodyka wyznacza termin lustracji i zwalczania na czerwiec i lipiec

W kalendarzu rośliny

• Podlewaj w okresach suszy, deszczowanie zbija wciornastki — Por ma długi okres wegetacji i reaguje na niedobory wody, a metodyka zaleca nawadnianie zwłaszcza w okresach największego zapotrzebowania. Jest tu ciekawa dwoistość: nawadniane rośliny są w lepszej kondycji, ale przez to atrakcyjniejsze dla wciornastków — a jednocześnie samo deszczowanie mechanicznie ogranicza szkodliwość wciornastków, zmywając je z roślin.
• Rozchyl liście i policz wciornastki w pachwinach · kwi–lis
• Ciepło i sucho — zagęść lustracje na wciornastka · maj–sie