W naszym kalendarzu występuje przy 8 roślinach — objawy, profilaktyka i terminy różnią się między nimi, więc opisujemy je roślina po roślinie. Przy każdej z nich liczymy z prognozy pogody, kiedy warunki sprzyjają infekcji, i ostrzegamy z wyprzedzeniem — w planie Pro.
Objawy. Siewki porażone w rozsadzie są mocno osłabione albo zamierają. Na starszych liściach żółtawe, potem brązowiejące plamy na górnej stronie, a pod nimi, w wilgoci, obfity biały lub białoszary nalot. Mocno porażone liście opadają. Choroba może rozwijać się w wiązkach przewodzących (ciemnieją) i porażać róże.
Profilaktyka
Szczególnie groźny w uprawie jesiennej
Lustracja raz w tygodniu, a przy długotrwałej wilgoci i chłodnych nocach co 2–3 dni
Zdrowe, zaprawione nasiona; przewiewne pomieszczenie i niezbyt gęsty siew przy produkcji rozsady
Niszczenie resztek roślin i chwastów kapustowatych, na których zimują oospory
Podlewanie rano, żeby liście w ciągu dnia szybko obeschły
Objawy. Na liścieniach i liściach żółte, potem brunatniejące plamy, a pod nimi, w wilgoci, białoszary nalot. Silnie porażone liście żółkną, zasychają i opadają.
Profilaktyka
Najgroźniejszy przy produkcji rozsady; później obniża wartość zbieranych liści i otwiera drogę czarnej zgniliźnie
Oospory zimują na resztkach i nasionach; zarodniki roznosi deszcz i podlewanie
Sprzyja mu zagęszczenie, wysoka wilgotność i zachwaszczenie; w chłodną, deszczową pogodę częściej oglądać rośliny
Niszczenie chwastów kapustowatych i resztek; po wystąpieniu choroby przedplony: por, pomidor, ogórek, zboża jare
Objawy. U starszych roślin oliwkowożółte plamy na górnej stronie dolnych liści, a na spodniej stronie, przy wysokiej wilgotności, obfity białoszary nalot zarodników. Porażone liście opadają, a miejsca po nich są łatwą drogą infekcji dla bakterii czarnej zgnilizny. Na etapie rozsady porażone siewki szybko zamierają.
Profilaktyka
Likwidacja pierwotnych źródeł choroby — patogen zimuje jako oospory na obumarłych resztkach porażonych roślin
Niedopuszczanie do zachwaszczenia, żeby nie podnosić wilgotności powietrza wokół roślin
Unikanie zbyt dużego zagęszczenia i braku światła w okresie produkcji rozsady — to sprzyja masowemu porażeniu siewek
Nie zakładać uprawy na stanowiskach otoczonych krzewami, drzewami, przy zbiornikach wodnych i łąkach, gdzie rano zalegają mgły i zwilżenie liści jest długotrwałe
Dokarmianie dolistne wzmacnia odporność roślin — tylko nawozem dopuszczonym do stosowania amatorskiego, według etykiety
Po pierwszych objawach oprysk środkiem dopuszczonym do stosowania amatorskiego przeciw mączniakowi rzekomemu — dawka, odstęp między zabiegami i karencja z etykiety
Warunki rozwoju: chłodna i wilgotna pogoda, nocą od 8 do 16°C i poniżej 23°C w ciągu dnia
W kalendarzu rośliny
Pieluj płytko i nie dopuszczaj do kwitnienia chwastów · kwi–paź— Metodyka wymienia zachwaszczenie jako czynnik podnoszący wilgotność powietrza wokół roślin, czyli napędzający mączniaka rzekomego. Chwasty kapustowate — tasznik, tobołki, rzodkiew świrzepa, gorczyca polna — są dodatkowo żywicielami kiły kapusty i miejscem, gdzie rozwijają się pierwsze pokolenia bielinków, mszyc i rolnic. Kwitnące chwasty wabią śmietki i motyle nektarem.
Chłodne noce i wilgoć — mączniak rzekomy kapustnych · kwi–paź
Mączniak rzekomyHyaloperonospora brassicae (syn. H. parasitica)
ostrzeżenie z prognozy pogody
Objawy. Porażone siewki są mocno osłabione albo zamierają. Na zewnętrznych liściach starszych roślin, w wilgoci, liczne ciemne plamy, a pod nimi obfity szarobiały nalot. W porażone części wchodzą wtórnie alternarioza, szara pleśń i bakterie, co prowadzi do zamierania roślin.
Profilaktyka
Sprzyja mu chłodna i wilgotna pogoda: nocą 8–16 °C, w dzień do 23 °C
Lustracja co 5–7 dni, w okresie wilgoci i przed zbiorem co 2–3 dni
Nasiona wolne od patogenów i zaprawione; usuwanie resztek i chwastów kapustowatych, na których zimuje
Podlewanie rano, żeby liście w ciągu dnia szybko obeschły
Objawy. U starszych roślin pierwsze objawy to oliwkowożółte plamy na górnej stronie dolnych liści. W obrębie tych przebarwień, na dolnej stronie blaszki, w okresach wysokiej wilgotności widać obfity białoszary nalot zarodników. Porażone liście opadają, a główki mają obniżoną wartość przechowalniczą.
Profilaktyka
W ostatnich latach choroba stanowi poważne zagrożenie w uprawie jesiennej — a to właśnie cykl jesienny jest dla kapusty pekińskiej podstawowy
Odmiany uprawiane na zbiór jesienny i do przechowania są na tego patogena podatne
Nie deszczować roślin w okresach chłodniejszych ani w okresie przedzbiorczym
Uprawiać na terenach otwartych i przewiewnych, zwiększać rozstawę rzędów
Unikać stanowisk blisko zbiorników wodnych, nieprzewiewnych i otoczonych krzewami, gdzie utrzymuje się wysoka wilgotność
Pierwotnym źródłem są oospory zimujące w obumarłych częściach porażonych roślin i niekiedy w okrywach nasiennych — likwidacja resztek jest podstawą
W kalendarzu rośliny
W chłodne dni i przed zbiorem nie zraszaj liści · wrz–paź— Metodyka daje przy mączniaku rzekomym kapustnych bardzo konkretne zalecenie: nie deszczować roślin w okresach chłodniejszych i w okresie przedzbiorczym. Zarodniki tego patogena powstają przy wysokiej wilgotności i temperaturze 8–17 °C, czyli dokładnie w takich warunkach, jakie panują w polskim październiku. Choroba atakuje głównie tuż przed zbiorem, a porażona kapusta źle się przechowuje.
Chłodno i wilgotno przed zbiorem — mączniak rzekomy kapustnych · wrz–lis
Objawy. Na rozsadzie żółte, potem brunatniejące plamy na liścieniach i liściach z białoszarym nalotem od spodu — siewki żółkną i zamierają. Na starszych roślinach żółtawe lub oliwkowe plamy, często ograniczone nerwami, z nalotem pod spodem; porażone liście opadają.
Profilaktyka
Szczególnie groźny w czasie produkcji rozsady; na główkach w BBCH 41–49 obniża wartość i otwiera drogę czarnej zgniliźnie
Sprzyjają mu zagęszczenie roślin, wysoka wilgotność, zachwaszczenie i brak światła; nie przelewać
Co najmniej 4-letni płodozmian; niszczenie chwastów kapustowatych i resztek roślin
Po wystąpieniu choroby przedplony: por, pomidor, ogórek, zboża jare
Obserwacje od początku lipca co 3–4 dni; ochrona od 1–5% roślin z objawami (poradnik)
Objawy. Porażone siewki są mocno osłabione albo zamierają. Na starszych liściach, w wilgoci, chlorotyczne plamy — najpierw żółtawe, potem brązowe — a pod nimi obfity biały albo szarobiały nalot. Silnie porażone liście żółkną i zamierają.
Profilaktyka
Sprzyja mu chłodna, wilgotna pogoda: nocą 10–16 °C, w dzień do 23 °C
Lustracja co 5–7 dni, przy długiej wilgoci i chłodnych nocach co 2–3 dni
Zdrowe, zaprawione nasiona; usuwanie resztek i chwastów kapustowatych, na których zimują oospory
Podlewanie rano, żeby liście w ciągu dnia jak najkrócej były mokre
Poraża też gorczycę, chrzan, rzodkiew i tobołki polne
Objawy. Na górnej stronie liścieni i liści najpierw jasne, żółte, potem brunatne plamy, a pod nimi, na dolnej stronie, biały nalot, który z czasem szarzeje. Puszysty nalot może też pokryć górną część zgrubienia na tle ciemnej plamki. Silnie porażone liście przedwcześnie zamierają.
Profilaktyka
Największe nasilenie wczesną wiosną oraz latem i jesienią; sprzyja mu wysoka wilgotność powietrza i 8–16 °C
Według poradnika brak zarejestrowanych środków — zostaje profilaktyka
Niezbyt gęsty siew i odchwaszczanie, żeby obniżyć wilgotność między roślinami
Niedobór potasu zwiększa podatność roślin
Resztki głęboko przekopać, zachować zmianowanie; nie siać po roślinach porażanych przez ten patogen
Odmiany odporne
W kalendarzu rośliny
Chłodno i wilgotno — obejrzyj liście pod kątem mączniaka rzekomego · mar–paź
Po zbiorze uprzątnij resztki i głęboko przekop zagon · maj–lis— W obumarłych resztkach zimują zarodniki mączniaka rzekomego, a w ziemi — bobówki śmietki, pchełki, drążyny i chowacze. Pozostawione korzenie z objawami chorób zakażają glebę na kolejne lata.
Opisy pochodzą z kalendarzy roślin wypisanych z metodyk ochrony roślin i poradników
sygnalizatora; ich wydawców wymienia wykaz źródeł.
Więcej haseł: choroby · szkodniki ·
rośliny.