Drutowce

Elateridae szkodnik

W naszym kalendarzu występuje przy 18 roślinach — szkody, lustracja i terminy różnią się między nimi, więc opisujemy je roślina po roślinie.

Na jakich roślinach

Szkody i lustracja — roślina po roślinie

Burak ćwikłowy Beta vulgaris

Drutowce (larwy sprężykowatych)

Szkody. Larwy podgryzają i zjadają podziemne części roślin przez cały sezon. Wiosną żerują na kiełkujących nasionach, przerzedzając wschody, później powodują zamieranie młodych roślin. W korzeniach buraka wyżerają głębokie dziury i korytarze, czasem na wylot; w miejscu uszkodzenia tkanka gnije, bo do środka wnikają bakterie i grzyby. Takie buraki nie nadają się do przechowywania. Znacznie większe szkody w lata wilgotne.

Jak wypatrywać

  • kilka dołków łopatą 25×25 cm na ok. 25 cm głębokości na grządce, przesianie ziemi i policzenie larw; jeden dołek to 1/16 m², więc liczba × 16 / liczba dołków = sztuk na 1 m² — przed siewem (ocena grządki), gdy na sąsiednich uprawach widziano szkody
  • w 2–3 miejscach z uszkodzeniami odkopanie ziemi do ok. 20 cm i policzenie drutowców; pułapki pokarmowe z kawałków ziemniaka lub marchwi zakopanych na 10–15 cm, w rzędzie co 2 m, rzędy co 4 m — w uprawie, od marca do września, w miejscach z uszkodzonymi roślinami; pułapki, gdy gleba przekroczy 12 °C

W kalendarzu rośliny

  • Zakop przynęty z ziemniaka na drutowce · mar–lip

Dynia i cukinia (uprawa gruntowa) Cucurbita spp. (dynia zwyczajna z cukinią, kabaczkiem i patisonem; dynia olbrzymia i piżmowa)

Drutowce (larwy sprężykowatych)

Szkody. Larwy żyjące w glebie uszkadzają podziemne części roślin, najgroźniejsze dla siewek i młodych roślin.

Jak wypatrywać

  • dołki 25×25 cm i głębokości 30 cm, ziemia przesiana przez sito, liczenie larw — przed siewem lub sadzeniem

Fasola Phaseolus vulgaris

Drutowce (larwy sprężykowatych) Agriotes spp., Athous niger, Selatosomus aeneus

Szkody. Larwy wygryzają kiełkujące nasiona i podziemne części siewek; wschody są przerzedzone, siewki więdną.

Jak wypatrywać

  • kilka dołków łopatą 25×25 cm na ok. 25–30 cm głębokości na grządce, przesianie ziemi i policzenie larw; jeden dołek to 1/16 m², więc liczba × 16 / liczba dołków = sztuk na 1 m²; pomocniczo przynęty z kawałków ziemniaka, marchwi lub buraka zakopane na 10–15 cm, co 2 m w rzędzie, rzędy co 4 m, przeglądane co kilka dni przez 2 tygodnie — przed siewem — jesienią przed przymrozkami albo wiosną, gdy gleba ma co najmniej 8 °C

Groch Pisum sativum

Drutowce (larwy sprężykowatych) Agriotes obscurus, A. lineatus, A. sputator, Athous vittatus

Szkody. Larwy wygryzają kiełkujące nasiona i podziemne części siewek; wschody są przerzedzone, siewki więdną.

Jak wypatrywać

  • kilka dołków łopatą 25×25 cm na ok. 25–30 cm głębokości na grządce, przesianie ziemi i policzenie larw; jeden dołek to 1/16 m², więc liczba × 16 / liczba dołków = sztuk na 1 m²; pomocniczo przynęty z kawałków ziemniaka, marchwi lub buraka zakopane na 10–15 cm, co 2 m w rzędzie, rzędy co 4 m, przeglądane co kilka dni przez 2 tygodnie — przed siewem — jesienią przed przymrozkami albo wiosną, gdy gleba ma co najmniej 8 °C

Kalafior Brassica oleracea var. botrytis

Szkody. Larwy podgryzają i zjadają podziemne części roślin przez cały okres wegetacji. Znacznie większe szkody w lata wilgotne. Rozwój jednego pokolenia trwa 4-5 lat, więc raz zasiedlone stanowisko pozostaje problemem na kilka sezonów.

Jak wypatrywać

  • kilka dołków łopatą 25×25 cm na ok. 25 cm głębokości na grządce, przesianie ziemi i policzenie larw; jeden dołek to 1/16 m², więc liczba larw × 16 / liczba dołków = sztuk na 1 m² — wiosną, przed posadzeniem rozsady (ocena grządki)
  • odkrywki glebowe na 1 m² do głębokości 20 cm w 2-3 miejscach z widocznymi uszkodzeniami; przynęty z bulw ziemniaka lub korzeni buraka zakopane 10-15 cm głęboko — w uprawie (marzec–wrzesień), przy roślinach z uszkodzeniami

Kapusta głowiasta Brassica oleracea

Drutowce (larwy sprężykowatych)

Szkody. Larwy podgryzają i zjadają podziemne części roślin przez cały okres wegetacji. Wiosną żerują na kiełkujących nasionach, przerzedzając wschody, później na młodych roślinach, powodując ich zamieranie. Znacznie większe szkody w lata wilgotne.

Jak wypatrywać

  • przynęty z bulw ziemniaka, marchwi lub korzeni buraka pokrojonych na kawałki i zagrzebanych na głębokość 10–15 cm, w rzędach co 2 m, odległość między rzędami pułapek 4 m; przeglądać co kilka dni przez 2 tygodnie i wymieniać przynętę. Alternatywnie odkrywki glebowe w 2–3 miejscach z widocznymi uszkodzeniami — w uprawie (marzec–wrzesień), przy roślinach z uszkodzeniami; przynęty dopiero, gdy gleba przekroczy 12°C

Kapusta pekińska Brassica rapa subsp. pekinensis

Drutowce (larwy sprężykowatych)

Szkody. Larwy podgryzają i zjadają podziemne części roślin przez cały okres wegetacji. Wiosną żerują na kiełkujących nasionach, przerzedzając wschody. W korzeniach kapusty wyżerają głębokie dziury i korytarze, czasem na wylot; w miejscu uszkodzenia tkanka gnije, bo rana ułatwia wnikanie bakteriom i grzybom. Szkody są znacznie większe w lata wilgotne.

Jak wypatrywać

  • kilka dołków łopatą 25×25 cm na ok. 25 cm głębokości na grządce, przesianie ziemi i policzenie larw; jeden dołek to 1/16 m², więc liczba larw × 16 / liczba dołków = sztuk na 1 m² — przed posadzeniem — jesienią przed przymrozkami albo wiosną, gdy gleba ma co najmniej 8 °C
  • przynęty z bulw ziemniaka lub korzeni buraka pokrojonych na kawałki i zagrzebanych na głębokość 10-15 cm, w rzędach co 2 m, przy odległości między rzędami pułapek 4 m; przeglądanie co kilka dni przez 2 tygodnie — w uprawie (marzec–wrzesień), przy roślinach z uszkodzeniami; przynęty, gdy gleba przekroczy 12 °C

W kalendarzu rośliny

  • Po przekopaniu sprawdź, czy w glebie nie zostały drutowce · paź–lis

Kapusta włoska Brassica oleracea var. sabauda

Drutowce (larwy sprężykowatych) Agriotes lineatus, A. sputator, A. obscurus i inne Elateridae

Szkody. Larwy podgryzają i zjadają podziemne części roślin przez cały sezon; wiosną młode rośliny zamierają.

Jak wypatrywać

  • odkrywki 1 m² na 25 cm głębokości (32 na hektar) z przesianiem ziemi; na małej powierzchni przynęty z marchwi, buraka lub ziemniaka zakopane na 10–15 cm, w rzędach co 4 m, co 2 m w rzędzie — przed posadzeniem, najlepiej jesienią w roku poprzedzającym; przynęty, gdy gleba przekroczy 12 °C

Kukurydza cukrowa Zea mays

Drutowce (larwy sprężykowatych)

Szkody. Wyjadają pęczniejące ziarno i podgryzają korzenie siewek, przez co w rzędach powstają puste miejsca; później mogą wgryzać się w podstawę młodych łodyg, które się łamią.

Jak wypatrywać

  • dołki 25×25 cm i głębokości 30 cm, ziemia przesiana, liczenie larw — przed siewem

W kalendarzu rośliny

  • Przed siewem sprawdź glebę na drutowce · kwi–maj

Marchew Daucus carota

Drutowce (larwy sprężykowatych)

Szkody. Wiosną żerują na kiełkujących nasionach, przerzedzając wschody, później niszczą młode rośliny. W wykształconych korzeniach wyjadają głębokie dziury i korytarze, czasem na wylot. W miejscu uszkodzenia tkanka gnije, bo wnikają tam bakterie i grzyby — taka marchew nie nadaje się do przechowywania.

Jak wypatrywać

  • kilka dołków łopatą 25×25 cm na ok. 25 cm głębokości na grządce, przesianie ziemi i policzenie larw; jeden dołek to 1/16 m², więc liczba × 16 / liczba dołków = sztuk na 1 m² — przed siewem — jesienią przed przymrozkami albo wiosną, gdy gleba ma co najmniej 8 °C
  • w 2–3 miejscach z uszkodzeniami odkopanie ziemi do ok. 20 cm i policzenie drutowców; pomocniczo pułapki pokarmowe z ziemniaka lub marchwi zakopane na 10–15 cm, przeglądane co 3–4 dni — w uprawie, marzec–wrzesień, w miejscach z uszkodzonymi roślinami

W kalendarzu rośliny

  • Zakop przynęty z ziemniaka, gdy gleba nagrzeje się powyżej 12°C · mar–cze — To jedyna metoda na drutowce, jaką metodyka poleca działkowcom wprost — i od razu zaznacza, że opryski na drutowce nie działają. Przynęty pozwalają zarówno policzyć szkodniki, jak i część z nich wyłapać.

Pietruszka (korzeniowa i naciowa) Petroselinum crispum

Drutowce (larwy sprężykowatych) Agriotes lineatus, A. sputator, A. obscurus, Selatosomus aeneus, Hemicrepidius niger

Szkody. Larwy wygryzają w korzeniach dziury i korytarze zanieczyszczone odchodami; uszkodzone siewki i młode rośliny zasychają, a w rany wnikają bakterie i grzyby, więc korzeń gnije i nie nadaje się do przechowania. Szkody są znacznie większe na glebach wilgotnych.

Jak wypatrywać

  • odkrywki glebowe przesiewane przez sito; pomocniczo przynęty z pokrojonych bulw ziemniaka na 10–15 cm co 2 m, przeglądane co 3–4 dni przez 2 tygodnie — przed siewem — jesienią roku poprzedniego albo wiosną, gdy gleba ma co najmniej 8°C

W kalendarzu rośliny

  • Gleba ma już 8°C — przejrzyj ziemię przed siewem · mar–maj

Pomidor (uprawa polowa) Solanum lycopersicum

Drutowce (larwy sprężykowatych) Agriotes spp.

Szkody. Larwy żerują na korzeniach i podstawie łodyg; rośliny słabo rosną i więdną mimo podlewania.

Jak wypatrywać

  • odkopanie gleby do głębokości 20 cm w 2–3 miejscach, gdzie rośliny więdną albo słabo rosną; liczenie larw na 1 m² — w uprawie (marzec–wrzesień), przy roślinach z uszkodzeniami
  • kilka dołków łopatą 25×25 cm na ok. 25 cm głębokości na grządce, przesianie ziemi i policzenie larw; jeden dołek to 1/16 m², więc liczba larw × 16 / liczba dołków = sztuk na 1 m² — przed posadzeniem rozsady (ocena grządki)

Por Allium porrum

Drutowce (larwy sprężykowatych)

Szkody. Larwy żerujące w glebie, uszkadzające podziemne części roślin. Metodyka pora wymienia go w tabeli progów szkodliwości oraz wśród szkodników glebowych, których liczebność ogranicza się płodozmianem i uprawkami mechanicznymi.

Jak wypatrywać

  • analiza gleby w 2–3 miejscach z widocznymi uszkodzeniami roślin, do głębokości 20 cm; pomocniczo przynęty pokarmowe z kawałków ziemniaka lub marchwi zakopane na 10–15 cm co 2 m, kontrolowane co 3–4 dni — w uprawie (marzec–wrzesień), przy roślinach z uszkodzeniami

Rukola Eruca vesicaria

Drutowce (larwy sprężykowatych) Agriotes lineatus, A. obscurus, A. sputator, Selatosomus aeneus, Hemicrepidius niger

Szkody. Larwy zjadają kiełkujące nasiona — wschody są przerzedzone — podgryzają młode rośliny, a później żerują na korzeniach; przy dużej liczebności rośliny żółkną i zamierają.

Jak wypatrywać

  • próbki ziemi 25 × 25 cm, głębokość 30 cm, przesiane przez sito; przynęty z ziemniaka lub marchwi na głębokości 10–15 cm sprawdzane co 3–5 dni — przed siewem

W kalendarzu rośliny

  • Przed siewem przesiej próbkę ziemi — drutowce i pędraki · mar–maj

Sałata Lactuca sativa

Drutowce (larwy sprężykowatych)

Szkody. Silnie wydłużone, twarde larwy do 25 mm, początkowo białe, potem żółte i żółtobrązowe. Niszczą kiełkujące nasiona, uszkadzają młode rośliny i wgryzają się w szyjki korzeniowe i korzenie. Uszkodzone młode rośliny zawsze zamierają.

Jak wypatrywać

  • kilka dołków łopatą 25×25 cm na ok. 25 cm głębokości na grządce, przesianie ziemi i policzenie larw; jeden dołek to 1/16 m², więc liczba × 16 / liczba dołków = sztuk na 1 m² — przed sadzeniem (ocena grządki)
  • w 2–3 miejscach z uszkodzeniami odkopanie ziemi do ok. 20 cm i policzenie drutowców; przynęty pokarmowe (kawałki ziemniaka, marchwi lub buraka zakopane na 10–15 cm co 2 m) — w uprawie, marzec–wrzesień, w miejscach z uszkodzonymi roślinami; przynęty, gdy gleba przekroczy 12 °C

Seler korzeniowy Apium graveolens var. rapaceum

Drutowce (larwy sprężykowatych) Selatosomus aeneus, Agriotes obscurus, A. lineatus, A. sputator, Hemicrepidius niger

Szkody. Larwy podgryzają i zjadają podziemne części młodych roślin, które usychają i zamierają, a w starszych wgryzają się w zgrubienie, drążąc korytarze. Uszkodzone korzenie szybko gniją i nie nadają się do przechowania. Szczególnie groźne dla rozsady w lata z dużą ilością opadów.

Jak wypatrywać

  • 32 próby gleby 25×25 cm do 30 cm głębokości (razem 2 m²) przesiane przez sito; pomocniczo przynęty z ziemniaka lub buraka na 10–15 cm, gdy gleba ma powyżej 12°C — przed posadzeniem rozsady; odkrywki także od strony pól ze zbożami

Trawnik Lolium perenne, Poa pratensis, Festuca rubra, Agrostis capillaris

Drutowce (larwy sprężykowatych)

Szkody. Larwy żółtobrązowe, lśniące, o walcowatym kształcie, twarde, przypominające kawałek drutu. Podgryzają korzenie traw, co powoduje żółknięcie i obumieranie trawnika. Najbardziej narażone są trawniki założone na zaperzonych nieużytkach oraz na glebach kwaśnych.

Jak wypatrywać

  • pułapki pokarmowe: kawałki ziemniaka lub marchwi albo pojemnik z podkiełkowanym ziarnem pszenicy na wermikulicie, zakopane na głębokość 10 cm i przykryte luźną glebą; po 7 dniach liczy się larwy przy pułapce i w promieniu 5 cm. Poradnik IOR podaje 10–20 pułapek na 1 ha — na działce wystarczy kilka w miejscu uszkodzeń. Alternatywnie odkrywki 25 × 25 cm o głębokości 30 cm. — wiosną i latem, gdy trawa placowo żółknie; analiza glebowa jesienią albo wczesną wiosną, ale nie przy zimnej glebie

W kalendarzu rośliny

  • Kwaśna gleba pod trawnikiem — rozważ jesienne wapnowanie · paź–lis
  • Zakop przynęty z ziemniaka — tak sprawdzisz drutowce · kwi–wrz

Ziemniak Solanum tuberosum

Drutowce (larwy sprężykowatych) Agriotes obscurus, A. lineatus, A. sputator, Selatosomus aeneus

Szkody. Larwy podgryzają wschodzące rośliny, a przy dużej liczebności niszczą wschody. Później drążą w bulwach wąskie korytarze, przez co bulwy nie nadają się do jedzenia ani na sadzeniaki. Rozwój larw trwa 3–5 lat, najżarłoczniejsze są w 3.–4. roku.

Jak wypatrywać

  • dołki 25×25 cm głębokie na 30 cm, przesianie ziemi; albo pułapki przynętowe (połówki bulw lub pojemnik z kiełkującym zbożem na 10 cm, odczyt po 7 dniach) — przed sadzeniem, gdy gleba ma co najmniej 7°C

W kalendarzu rośliny

  • Ziemia się ogrzała — sprawdź, czy nie ma w niej drutowców i pędraków · lut–kwi

Zobacz też

Opisy pochodzą z kalendarzy roślin wypisanych z metodyk ochrony roślin i poradników sygnalizatora; ich wydawców wymienia wykaz źródeł. Więcej haseł: choroby · szkodniki · rośliny.